Hamshahri corpus document

DOC ID : H-780211-44491S1

Date of Document: 1999-05-01

فرهنگ كار را گسترش دهيم پيش درآمد هنوز هم وقتي يك پيشه ور، يك تعميركار، يك پزشك و يك مهندس و يا يك معمار و... كاري را خوب انجام مي دهد، بدون آن كه نياز به تبليغ داشته باشد، آوازه كار اودر ميان مردم مي پيچد. اين نام آوران جامعه با بها دادن به فرهنگ كار هم از حاصل كار خود احساس رضايت مي كنند وهم از درآمد كافي برخوردارند. در واقع هدف اوليه اينان كسب شهرت و درآمد بيشتر نبوده است، اما به دليل بها دادن به حرفه اي كه به آن روي آورده اند، ناخواسته به چنين موقعيتي دست يافته اند. وقتي يك تعميركار خودرو هنگام بازديد وسيله، تنها به محدوده تخصص خودش بسنده نمي كند و با دلسوزي، به وارسي ديگر قسمت ها مي پردازد، در واقع خود را موءظف به حفظ اموال عمومي مي داند، اما يادآوري هاي مفيد او به مراجعه كنندگان براي رفع معايب خودروها، باعث مي شود كه هميشه مشتريان مورد اعتماد و پايدار داشته باشد. اكنون كه بخش قابل توجهي از جمعيت جوان كشور ما را دانش آموختگان جوياي كار تشكيل مي دهند، جا انداختن فرهنگ كار بيش از هر زماني اهميت پيدا كرده است. بديهي است، حتي اگر نيمي از جويندگان كار را نيروهاي ماهر و مسلط به فنون مورد نياز تشكيل مي دادند، معضل بيكاري در ميان قشر دانش آموختگان اينگونه بروز نمي كرد. گزارش حاضر را به همين موضوع اختصاص داده ايم. با جمع شدن ابرهاي سياه برفراز كوههاي شمال تهران، رگباري كه از دامنه توچال آغاز شده، به پايين دست نفوذ كرده بود. در حاشيه خيابان دكتر شريعتي، جواني كه رگبار باران موها و پيراهنش را خيس كرده بود، ايستاده بود. او يك قطعه سنگين و فلزي را در دست داشت و مرتب براي رفع خستگي آن را ميان دستهايش جابه جا مي كرد. به او نزديك شدم و سعي كردم در پناه چتر من قرار بگيرد. در لحظه هايي كه به آن قطعه فلزي خيره شده بودم، هوشمندانه منظورم را دريافت و گفت: مال دستگاه پرسه... يك تاكسي براي ما توقف كرد. باقي حرفهايش را توي تاكسي ادامه داد: - شهر صنعتي كاوه نزديك ساوه توي يك كارخانه پلاستيك سازي كار مي كنم. مي پرسم: چقدر حقوق مي گيري. - حدود 70 تومن ( هزار 70 تومان در ماه ). پس از سكوتي كوتاه ادامه مي دهد: پاي دستگاه پرس مي مونم ساله اينكاره ام...! 120 با تعجب نگاهش مي كنم. پس از لبخندي كوتاه مي گويد: - از 14 سالگي شاگردي كردم. سال اول راهنمايي بودم كه رد شدم. گذاشتنم سر اين كار. عمو كمك كرد. الان 26 سالمه. مي پرسم: از كارت راضي هستي! مي گويد: - آره، خيلي دوستش دارم. آخه تميز كار مي كنم. تازگي يه دستگاه آوردن كه با كامپيوتر كار مي كنه. من اونم ياد گرفتم. نزديك پل سيدخندان، به ناچار از او جدا پس مي شوم از پياده شدن از تاكسي ياد جوان همسايه مي افتم. در رشته كشاورزي از دانشگاه آزاد فارغ التحصيل شده اما است يك سال است كه دنبال كار اين مي گردد سئوال به ذهنم مي رسد كه آيا بخش كشاورزي ما كه يكي از محورهاي عمده توسعه به حساب مي آيد، تا اين اندازه بي نياز از نيروي كار متخصصان است، يا امثال اين جوان كارايي لازم را ندارند و تنها به اعتبار انبوهي از اطلاعات نظري كه از كتابهاي دوره دانشگاه دريافت كرده، در جست وجوي كار؟ مي باشند مهندس م - پور رستگار كه در يكي از كارخانه هاي شهر صنعتي البرز در قزوين مشغول به كار مي باشد، در پاسخ به سئوال پيش گفته مي گويد: در كشور ما بنا به دلايل گوناگون فرهنگ كار، جا نيفتاده است. بازدهي پايين كار مفيد در دستگاهها و افت كيفي كار دربعضي از كارگاهها ناشي از همين مسئله است. وي مي افزايد: نهادينه نشدن فرهنگ كار، آثار زيان بخش خود را در بسياري از بخش ها به خصوص بخش اقتصادي كشور ما نشان داده است. كيفيت فراورده هاي داخلي عليرغم مرغوب بودن مواد اوليه آنها رضايتبخش نيست. ممكن است، كارگري كه تن به كار نمي دهد، نارضايتي داشته باشد و دلايل مختلفي را ارائه كند، اما او اين را نيز ياد نگرفته است كه درجا زدن يك نيروي كار، نوعي ستم به خويشتن است. كسي كه در جريان كار، به بهبود سيستم هاي كاري كمك مي كند و دايم در جست و جوي روش هاي نوتر مي باشد، در حقيقت دايره فراگيري، تخصص ونوآوري اش را گسترش مي دهد و اين به سود همه جامعه است. نگاهي به ريشه ها بسياري از بزهكاران جوان وقتي در مقابل ميز قاضي دادگاه قرار مي گيرند، در مقابل اين پرسش كه چرا به كار خلاف روي آورده اند، هيچ پاسخي ندارند. اين سردرگمي را بايد در بي ميلي آن جوان به انجام بزه و كار خلافي دانست كه شايد به ناچار به آن تن در داده است. اگر اين قبيل جوانان، فن و حرفه اي را مي آموختند، مي توانستند بنا به خواست قلبي خودشان هم عنصر مفيدي باشند و هم بتوانند به نيازهاي مادي و معنوي خود پاسخ گويند. در روزگاري نه چندان دور وقتي نخستين نشانه هاي ديوانسالاري در ايران آشكار شد، ميل به تحصيلات عالي به صورت عطشي فراگير جامعه را فراگرفت. در آن سالها و آن دوره، با گسترش روز افزون تشكيلات اداري و تولد پي در پي سازمان هاي جديد، ديوانسالاري به اين عطش جامعه پاسخ مي داد و پدراني كه خود از تحصيلات نوين بهره اي نبرده بودند، به قيمت تحمل هزينه هاي سنگين اين آرزو را در سر مي پروراندند كه فرزند برومندشان را در پست هاي اداري ببينند. از آن روزها واژه استخدام در هاله اي از ارزش مادي، اعتبار و آينده روشن خودنمايي مي كرد و جواني كه در اداره اي استخدام مي شد مي توانست قدم زنان اين خوشبختي نو رسيده را به گوش بستگان و همسايگان خود برساند. اكنون با سپري شدن چند دهه از سپيده دم ديوانسالاري در ايران، انبوهي از فارغ التحصيلان دانشگاهي جوان، در جست و جوي كار از اين سازمان به آن سازمان مي روند و ستون استخدام روزنامه ها رازير و رو مي كنند. در همين وضعيت جواناني هم هستند كه عليرغم برخورداري از تحصيلات پايين تر، به كار مولد و مفيد مشغول اند. اين گروه از كساني تشكيل شده كه مهارت هاي فني و حرفه اي را يا با تشويق خانواده و يا با رغبت خويش فرا گرفته اند وتوانسته اند توان كاري خود را در عمل به اثبات برسانند. در واقع گسترش دانشگاههاي ايران طي دو دهه اخير و در دوران پس از پيروزي انقلاب اسلامي، امكان ادامه تحصيل در دانشگاهها و مراكز آموزش عالي را براي هزاران جوان علاقه مند و با استعداد فراهم كرده اما است تنگناهاي اقتصادي، نبودن زمينه جذب و فزوني عرضه نيروي كار برتقاضاي موجود در جامعه سبب شده كه عده زيادي پس از تحصيلات دانشگاهي خود همچنان در جست وجوي كار باشند. در اين موقعيت، ايجاد وگسترش مراكز آموزش فني و حرفه اي، هنرستانها، مراكز فني و حرفه اي روستايي توسط دولت و يا بخش خصوصي در چارچوب ضوابط دولتي مي تواند، ضمن تامين نيروهاي مورد نياز كشور، به گسترش فرهنگ كار و ارتقاء كيفي توليد در كشور كمك كند. عباس جهاني