Hamshahri corpus document

DOC ID : H-780209-44475S3

Date of Document: 1999-04-29

محرم در سيستان نگاهي به آداب و رسوم و آئين هاي ويژه ايام ماه محرم در منطقه سيستان منطقه سيستان به عنوان يكي از مهمترين مناطق شيعه نشين در جنوب شرق كشور، با فرارسيدن ايام محرم هر سال حال و هواي ديگري به خود مي گيرد. براساس اسناد و مدارك تاريخي، اسلام در سال 30 قمري ( ميلادي ) 650 و در زمان خليفه دوم مسلمين توسط يك فرمانده به نام ربيع بن زيادالحارثي وارد سيستان مذهب شد شيعه نيز در سال 914 قمري توسط شاه اسماعيل صفوي در اين منطقه رسميت يافت. با كشمكشهاي سلطنت قاجار با كشورهاي همسايه و نشانه گذاري هاي مرزي توسط يك هيات انگليسي در سال 1289 قمري به سرپرستي فردي به نام گلداسميت سيستان، فعلي قسمتي از خاك ايران محسوب شد. طبق جديدترين سرشماري كه در سال 1375 در منطقه سيستان انجام شده از جمعيت 333 هزار نفري اين منطقه 77 درصد را شيعيان تشكيل مي دهند. عباس باقري، يكي از محققان تاريخ سيستان در مورد سابقه وفاداري مردم سيستان به اسلام و اهل بيت، در كتاب ايوب در باد خود مي نويسد: در زمان امويان، در حالي كه زنان سيستان در زير بدترين شكنجه هاي ماموران حكام وقت قرار داشتند، اما لب به لعن آفتاب عدالت علي ( ع ) نگشودند. مزار گلستانه، يكي ديگر از كارشناسان تاريخ سيستان و استاد موءسسات آموزش عالي منطقه نيز معتقد است: بزرگداشت خاطره قيام عاشوراي حسيني، برافراشتن پرچم هاي سياه و آماده سازي اماكن مذهبي در ايام محرم هر سال، در فرهنگ و تاريخ سيستان از مهمترين حادثه هاي تاريخ اين منطقه است. در ايام و شبهاي ماه محرم، صدها هيات عزاداري در شهرها و روستاهاي اين منطقه با راه اندازي دسته هاي سينه زني و زنجيرزني در سوگ سومين امام شيعيان به عزاداري مي پردازند كه اين مراسم در روزهاي تاسوعا و عاشورا به اوج خود مي رسد و تا پاسي از شب ادامه دارد. همچنين همزمان با اين ايام، سنت ديرينه علم بندان با روش خاصي برگزار مي شود كه در جريان اين آيين كه ريشه در باورهاي مذهبي اين ديار دارد، انبوه عزاداران به ويژه جوانان و نوجوانان ضمن عزاداري، انواع پارچه ها با رنگ سبز و سياه به علم نصب كرده و آن را با هيات جابه جا مي كنند. برپايي مراسم عزاداري و مجالس مذهبي در منازل، اطعام و پذيرايي از هيات هاي سوگواري و قشرهاي مختلف عزادار، توزيع شربت و پاشيدن گلاب بر سر و روي سوگواران به منظور اداي نذر، زيارت اهل قبور و عزاداري در مزار شهدا نيز از ديگر برنامه هاي مردم اين ديار براي برپايي هرچه پرشورتر ايام محرم الحرام است. برپايي شبيه خواني به عنوان مهمترين شكل تعزيه نيز از مراسم خاصي است كه در روز عاشورا در برخي از نقاط سيستان انجام مي شود. در اين مراسم كلا از قمه زني پرهيز مي شود و گروههاي موافق و مخالف خوان سوار بر اسب، شتر يا كجاوه با نمايش و تكرار صحنه هاي غروب عاشورا، شور خاصي در جمعيتي مي آفرينند كه براي ديدن اين صحنه ها به ميدان نمايش آمده اند. حاج غلامحسين كيخاكمن يكي از كارشناسان فرهنگي اين منطقه نيز اعتقاد دارد تجليل نهضت عاشورا و الگو گرفتن از آن، نقش مهمي در رهايي ملتهاي ستمديده از بند و ستم استعمارگران داشته است. شايان ذكر است 400 هيات و تشكل مذهبي ثبت شده در شهرستان زابل وجود دارد. خبرنگار همشهري - زاهدان