Hamshahri corpus document

DOC ID : H-780208-44458S3

Date of Document: 1999-04-28

عجايب كتاب كودك در ايران انتشار كتاب كودك را فعاليتي جدي تلقي نمي كنند! شاخه اي از انتشارات، در همه كشورهاي دنيا، اختصاص به ادبيات كودكان دارد و طبعا كشور ما هم از اين موضوع مستثني نيست و ادبيات كودك، بخشي از فعاليت ناشران را تشكيل مي دهد و افزون بر اينكه كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان، از گذشته هاي دور به توليد خواندنيهاي مناسب براي كودكان اشتغال داشته و دارد، ناشران متعدد ديگري هم هستند كه عمده فعاليتشان را چاپ و انتشار كتابهاي كودكان تشكيل مي دهد. * ويژگي كتاب كودك اگرچه ادبيات كودكان در ايران سابقه اي نسبتا طولاني دارد و افرادي نظير عباس يميني شريف، فضل الله صبحي مهتدي، محمود كيانوش، مهدي آذريزدي و... زحمات فراواني براي به سامان رساندن آن كرده اند، اما هنوز در يك جمع بندي كلي نمي توان ويژگي خاصي را براي كتاب كودك در ايران علتش برشمرد هم، به گفته انوري يكي، از ناشران كتاب كودك اين است كه تاكنون هنوز كاري كارشناسانه در زمينه ادبيات كودك و بايدها و نبايدهاي آن انجام نشده و حتي كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان نيز، كه از قديمي ترين متوليان اين امر در ايران است، تاكنون عملكرد مشخصي در زمينه توليد خواندنيهاي كودكان نداشته، به همين جهت هركدام از ناشران به صلاحديد خود، اقدام به چاپ نوعي از كتاب براي كودكان مي كنند. وي افزود: عده اي از ناشران عقيده دارند كتاب كودك بايد مصور باشد. عده اي ديگر به رنگين بودن آن معتقدند، گروه سوم اعتقاد به منظوم بودن و آهنگين بودن كلام دارند و صرفنظر از شكل يا نوع نگارش، اختلاف سليقه هايي نيز درباره محتواي اين گونه كتابها وجود دارد. برخي كسان افسانه هاي عاميانه را براي كودكان جذاب مي دانند، درحالي كه افراد ديگري بر افسانه ها خط بطلان كشيده و معتقدند كه چون اين نوع مطالب در عالم واقع تحقق يافتني نيست، باعث گمراهي ذهن ساده و انعطاف پذير كودكان مي شود و به جاي آن ها بهتر است نسبت به چاپ داستان هاي آموزنده و اخلاقي اقدام شود و عده اي عقيده دارند ادبيات كودكان نبايد هدفمند باشد، بلكه بايد به كمك اشكال و تصوير و عباراتي ساده، شوق خواندن را در كودك برانگيزد و.. به همين دلايل و عللي مشابه، ادبيات كودك در ايران شكلي مشخص و متمايز پيدا نكرده و يكي از دل نگراني هاي خانواده هايي كه فرزند خردسال دارند و علاقه مند به كتابخواني فرزندانشان هستند، همين است كه: كودك چه چيزي را بايد بخواند كه بر روحيه و افكارش اثر مخرب نگذارد و چون معمولا به پاسخي مناسب نمي رسند، ترجيح مي دهند فرزندشان هيچ چيز نخواند! و چه بسا علت بي رغبتي بسياري افراد به كتابخواني، ريشه در همين دوره از زندگيشان دارد. * گراني قيمت به گفته رسول نجفي، مسئول يكي از فروشگاه هاي كتاب كودك، چندگانگي فكري ناشران و نويسندگان، باعث تنوعي عجيب در زمينه كتاب كودك شده و هم اكنون بازار از انواع كتابهاي كودك اشباع است. منتهي، چون همه ناشران تصور مي كنند رنگ تنها عاملي است كه مي تواند موجب جذابيت كتاب نزد كودكان شود، اصرار به چاپ كتابهاي چهاررنگ با كاغذ گلاسه مرغوب دارند كه به همين علت، توليداتشان گران ازكار درمي آيد و به اجبار، با قيمتي گران عرضه مي شود، كه نگفته پيداست در شرايط كنوني، بسياري از خانواده ها توان و تمايل خريد اين گونه كتابها را ندارند. رسول نجفي در، ادامه سخنانش گفت: البته، از عامل رنگ، گريزي هم نيست و تجربه ثابت كرده كه كودكان به پشتوانه روحيات خاصشان، به كتابهاي مصور و رنگين علاقه بيشتري نشان مي دهند. * حمايت لازم است يك كارشناس مشاوره و راهنمايي، با تاكيد بر اينكه توليد كتاب كودك در ايران به گياه خودرويي مي ماند كه بدون مراقبت باغباني آگاه رشد كرده است، مي گويد: قبل از هر كاري، بايد جدي تر از گذشته انتشار كتاب براي كودكان را مورد بررسي قرار داد تا ناشران و نويسندگان تكليف خودشان را بدانند و سعي و سرمايه اي كه صرف اين كار مي كنند، تلف نشود. وي افزود: كساني كه به عامل رنگ در جذب كودكان به كتاب معتقدند، اشتباه نمي كنند و ناشراني هم كه در زمينه چاپ اين نوع كتابها فعالند و كتابهايشان گران از كار درمي آيد، گناهي بلكه ندارند مشكل اصلي اينجاست كه تاكنون كارگزاران فرهنگي كشور، انتشار كتاب كودك را فعاليتي چندان جدي تلقي نكرده و بهاي لازم را به آن به نداده اند گفته اين كارشناس، در همه كشورهاي توسعه نيافته، يا روبه توسعه، يكي از امتيازاتي كه دولت ها به بخش فرهنگ مي دهند، اعطاي يارانه به صنعت مطبوعات است و در ايران نيز تاكنون با شدت و ضعف هايي اين امر رعايت شده، اما با توجه به اهميت دوره كودكي در شكل گيري شخصيت انسان و از آنجا كه شروع مطالعه در دوران كودكي مي تواند پايه و اساس گرايش اشخاص به مطالعه در دوره نوجواني، جواني، ميانسالي و... باشد، كار طبع و نشر كتاب كودك حمايت بيشتر بخش دولتي را مي طلبد و هر ميزان سرمايه گذاري در اين خصوص، تاثيري مستقيم بر نسل هاي آينده دارد. زيرا چنانچه موجباتي فراهم شود كه ناشران امكان چاپ كتاب با قيمت ارزان تر را داشته باشند، طبعا خانواده ها رغبت بيشتري به خريد كتاب براي كودكان خود نشان مي دهند و رشد كتابخواني كودكان، آينده اي بهتر را نويد مي دهد. پروانه آبكناري