Hamshahri corpus document

DOC ID : H-780201-44421S4

Date of Document: 1999-04-21

مواظب باشيد خفه نشويد! سرآغاز; خفگي به دليل گير كردن لقمه غذا يكي از علل شايع مرگ ناگهاني در انسان است. در بسياري از موارد خود شما هم ممكن است دچار اين حالت شده و با سرفه شديد و... بهبود يافته باشيد. در حالت عادي، بدون زحمت غذا از گلو وارد مري وجود مي شود اپي گلوت در ابتداي راه تنفسي به عنوان دريچه اطمينان مانع از ورود غذا به مجراي تنفسي مي شود. در صورت وجود ناهماهنگي در كارايي گلوت هنگام بلع غذا و يا بيماريهاي خاص، امكان ورود غذا به مجراي تنفسي و خفگي وجود دارد. خفگي؟ چيست دستگاه تنفس وظيفه گرفتن اكسيژن و انتقال آن به بافتها و دفع گاز كربنيك (دي اكسيد كربن Coيا) 2 به خارج از بدن را بر عهده هوا دارد از راه بيني يا دهان وارد شده و پس از عبور از مجاري هوايي بزرگ، به مجاري هوايي كوچك و سپس حبابچه هاي هوايي مي رسد. خفگي به حالتي گفته مي شود كه هواي اكسيژن دار نتواند وارد ريه ها شده و بدن دچار كمبود اكسيژن شود. علل خفگي سه علت مهم خفگي عبارتند از: - 1 انسداد راه هوايي - 2 مسموميت با گاز مونواكسيد كربن; - 3 غرق شدگي; انسداد راه تنفسي يكي از علل مهم و شايع انسداد راه هوايي، ورود مواد خارجي خصوصا لقمه غذا به آن است. غذا خوردن با عجله و شتاب فراوان و خنديدن و حرف زدن هنگام جويدن غذا، احتمال خفگي را بيشتر مي كند. در اطفال، جسم خارجي، اسباببازي، تكمه يا سكه پول نيز مي توانند وارد راه تنفسي شده و خفگي ايجاد كنند. علائم و نشانه هاي خفگي علائم و نشانه هاي خفگي عبارتند از: كبود شدن لبها و زير ناخنها، احساس خفقان، سرفه شديد، خروج كف از دهان، برافروختگي صورت و گردن، برجسته شدن عروق گردن، تشنج، گشادي مردمك چشمها و اختلال هوشياري. نخستين اقدامهاي ضروري گير كردن لقمه غذا و يا جسم خارجي در راههاي هوايي و قطع تنفس، مي تواند در ظرف دقايقي به دليل نرسيدن اكسيژن به مغز صدمات جدي وارد كند. در نتيجه، سرعت عمل در خارج كردن جسم خارجي و برگرداندن تنفس بيمار بسيار مهم است. اگر بيمار هوشيار باشد، او را وادار به سرفه كرده و در حالي كه سر او را پايين خم كرده ايد، آرام، با كف دست، چند ضربه به ناحيه بين دو كتف او وارد كنيد. اين كار سبب خارج شدن لقمه غذا يا جسم خارجي خواهد شد. سرفه، موءثرترين شيوه براي بيرون كردن جسم خارجي از راههاي هوايي است. دهان بيمار را بازكرده و اجسام خارجي مثل دندان مصنوعي، لقمه غذا، مواد استفراغي و.. را خارج كنيد. از روش هايم لايك (هايم ليش ) جهت خارج كردن جسم خارجي استفاده كنيد. پشت سر بيمار بايستيد، دستهاي خود را دور او حلقه زده و مشت خود را روي قسمت بالاي شكم بيمار (بين ناف و قسمت پايين جناغ سينه ) قراردهيد، دست ديگر خود را روي مشت قرار دهيد و چند تكان سريع و محكم به قسمت بالايي شكم بيمار وارد كنيد. بعد از چند بار تكان شكمي، بيمار را از نظر برگشت تنفس بررسي كنيد. در صورت عدم خروج جسم خارجي و اختلال هوشياري در بيمار، اقدامات احياء (تنفس مصنوعي ) را شروع اگر كنيد بيمار بيهوش باشد، ضمن بررسي داخل دهان از نظر وجود جسم خارجي، تنفس دهان به دهان را شروع كنيد. تاخير موجب صدمه رسيدن به مغز و ديگر اعضاي حياتي بدن مي شود. در بيماران بيهوش نيز، مي توانيد از روش هايم لايك استفاده كنيد. بيمار را در وضعيت خوابيده به پشت قرار دهيد، پاهاي خود را بازكرده و در طرفين رانهاي بيمار زانو بزنيد، كف يك دست خود را در قسمت وسط و بالاي شكم (بين ناف و قسمت پايين جناغ سينه ) قرار داده و دست ديگر خود را روي آن بگذاريد. با استفاده از وزن خود و بدون خم كردن آرنجها به شكم بيمار فشار وارد كنيد. بعد از هر بار فشار براي لحظه اي صبر كنيد و مجددا فشار وارد آوريد. اين كار را 6 تا 10 بار مي توانيد تكرار كنيد. طبق نظر برخي از متخصصين، امدادگر مي تواند در كنار بيمار قرار گرفته و طبق دستور فوق به شكم او فشار وارد كند، تا بتواند اقدامات احياء (تنفس مصنوعي و ماساژ قلبي ) را در صورت لزوم سريعتر اجرا كند. در شرايطي كه لقمه غذا در گلوي يك نفر گير كند و او تنها باشد، خود فرد مي تواند با مشت كردن دست خود و قراردادن آن در بالاي شكم فشارهاي ناگهاني وارد كند. * در برخورد با خفگي كودكان به موارد زير دقت كنيد: راه هوايي كودك را باز كنيد. يك دست روي پيشاني كودك قرار داده و سر او را كمي به عقب خم كنيد و با دست ديگر، قسمت چانه را كمي بالا برده و دهان او را باز نگهداريد. از خم كردن بيش از حد سر كودكان بپرهيزيد اين كار مي تواند به انسداد راه هوايي منجر شود. براي خارج كردن جسم خارجي در كودكان مثل بزرگسالان، بررسي دهان از نظر جسم خارجي و وادار كردن او به سرفه و نفس كشيدن اقدام شود و مي توانيد از روش هايم لايك استفاده كنيد. مي توانيد طفل را به پشت برگردانده و كودك را در دستهاي خود بگيريد و به نحوي روي ران پاهاي خود قرار دهيد كه سر او پايين تر از تنه باشد. سپس با دستي كه آزاد است، چند ضربه محكم به پشت او اين بزنيد كار را مي توانيد چند بار تكرار كرده و بعد از آن بررسي از نظر وضعيت تنفس صورت گيرد. دكتر سيدموءيد علويان