Hamshahri corpus document

DOC ID : H-780130-44400S4

Date of Document: 1999-04-19

شهرها و انقلاب اطلاعاتي فقر اطلاعاتي در كشورهاي در حال توسعه منجربه مشكلات زيادي از جمله برنامه ريزي بدون ارقام و اطلاعات، داشتن اطلاعات نادرست در مورد بدهي خارجي و فقر موجود، رسيدن اطلاعات ناقص به مقامات تصميم گيرنده، كنترل كم بر امور مالي و سيستمهاي مراقبت و فاصله بيشتر بين كشورهاي توسعه يافته و در حال توسعه مي گردد. انقلاب اطلاعاتي پديده اي ناگزير است. شهرها در عصر اطلاعات و ارتباطات از تاثير اين انقلاب بي نصيب نخواهند بررسي ماند تكنولوژي اطلاعاتي در كشورهاي پيشرفته و مقايسه آن با كشورهاي در حال توسعه كه از اين كاروان دور افتاده يا به عمد دور نگاه داشته شده اند، نشان از اين واقعيت دارد كه كشورهايي كه توان توليد، پردازش و توزيع اطلاعات را دارند، در جهان حال و آينده حرف اول را زده و عملا اين دسته از كشورها مي توانند در مسير اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي - چه در سطح داخلي و چه بين المللي گام بردارند كه از اين توان بهره كافي برده باشند. متاسفانه آمار و ارقام نشان مي دهد كه كشورهاي پيشرفته و فراصنعتي قسمت اعظم توليد اطلاعات و توزيع آنرا در اختيار دارند. مقاله حاضر كه تريپ دوباردو آنرا نگاشته و در مجله عصر شهرنشيني به چاپ رسيده است به بررسي اين مقوله پرداخته ضمن است تشكر از روابط عمومي و بين المللي شهرداري تهران كه ترجمه آنرا برعهده داشته به نظر خوانندگان مي رسانيم. بدون ترديد عصر اطلاعات فرا رسيده است و اين تنها در شهرهاي بزرگ نيست، اما آثار انقلاب هنوز ظاهر نشده و شهرها و ملت ها تازه دارند به فوايد و خطرات عصر اطلاعات پي مي برند. انقلاب اطلاعاتي، اگر چه از لحاظ كمي قابل بيان نيست اما بدون شك همسنگ اتفاقات اقتصادي بزرگ تاريخي است. تاثير اطلاعات در توسعه اقتصادي جديد همان اندازه مهم است كه منابع انساني، طبيعي و مالي از نظر ارزش كارايي صرف، اطلاعات منبعي براي كالاها و خدمات سنتي نيز هست. اطلاعات به عنوان يك عامل توليد، بهره وري را افزايش داده و هزينه را كاهش مي دهد. علي رغم جوان بودن اين انقلاب، پيامدهاي بالقوه آن هم اكنون ظهور يافته، كه از جمله، خطر توزيع نابرابر منافع اين عصر نوين است. اگر اين روند ادامه پيدا كند، انقلاب اطلاعاتي كه مي تواند باعث بالا رفتن كيفيت زندگي شود، موجب زياد شدن شكاف اجتماعي موجود نيز خواهد شد. تاثير اطلاعات روي شهرها به طور كلي نشانگر اثرات آن روي جامعه اطلاعات است جديد از نظر اقتصادي، ايجاد و ذخيره اطلاعات ارزشمند را قابل توجيه مي سازد. از اين رو شهرهايي كه دانشگاه و موءسسات تحقيقاتي بزرگ دارند سود بيشتري عايدشان مي شود. اين مراكز آموزشي شهري، صنايع خصوصي را جذب مي كنند و آنها نيز به نوبه خود سرمايه هاي لازم براي ساختن يك زيربناي اطلاعاتي قوي كه بتواند به روش سريع و كارآمد اطلاعات شهري را انتشار دهد، جذب مي نمايند، شهرهايي كه از چنين توانايي برخوردار نيستندمجبورند براي توسعه زيربناي شهري و تهيه و عرضه اطلاعات ارزشمند از منابع خود با احتياط استفاده كنند. بعضي از شهرها هم اكنون تكنولوژي جديد را در كارهاي روزمره و برنامه هاي بلندمدت توسعه اقتصادي خود بكار گرفته اند. استفاده كارآمد از منابع اطلاعاتي سبب مي شود كه دولت با شهروندان بيشتري تماس گرفته، در معاملات خود آگاهانه عمل كرده و با تهيه تصوير كاملتري از مشكلات و راهها، فرايند برنامه ريزي را بهبود بخشد. نيز نيازهاي زيربنايي را بهتر شناخته و بر توانايي شهروندان بيافزايد. بسياري از شهرها اكنون به سيستمهاي كامپيوتري مجهز شده اند كه آنها را قادر مي سازد از پست الكترونيكي استفاده كرده و با ادارات و مسئولان دولتي تماس ايجاد نمايند و از برنامه جلسات مطلع شوند. سيستمهاي اطلاعات جغرافيايي (Gis) به، شهرها اجازه مي دهد كه اطلاعات وسيعي در مورد جمعيت و محيط بدست آورده و مهمترين و مناسبترين مناطق را براي ارائه خدماتي مانند لوله كشي آب و قرارگاههاي پليس تعيين نمايند. سيستمهاي كامپيوتري در شهرها كاربردهاي ديگري از جمله: اطلاعات بهداشتي، مديريت محيط، ارتباط از دور، برنامه ريزي جاده اي و هماهنگي ترافيك و... دارند. دولت هاي محلي براي حصول اطمينان از امكان استفاده از برنامه ريزي محلي، از امتيازات تلويزيون كابلي بهره مي گيرند. اطلاعات همچنين عاملي كليدي براي رقابت كارآمد شهرها و كشورها در عرصه هاي جهاني است. براي كمك به صنايع متكي به اطلاعات، شهرهاي بزرگتر در كشورهاي پيشرفته تله هايي پورت ايجاد كرده اند كه عبارت است از مراكزي براي منابع تكنولوژي اطلاعات، مانند تجهيزات مخابراتي متصل به ماهواره، استفاده كنندگان يا در مجاورت تله ها پورت مستقر مي شوند، يا از طريق خطوط مخابراتي با آنها تماس برقرار مي كنند. اين تله ها پورت عموما با سرمايه گذاري مشترك دولتي و خصوصي بوجود مي آيند. علي رغم افزايش تعداد تكنولوژي هايي كه براي بهتر اداره كردن دولت محلي و رشد اقتصادي مورد استفاده قرار مي گيرد، بايد توجه داشت كه اين تكنولوژيها اغلب در كشورهاي پيشرفته وجود دارند. از جمله مسائل نگران كننده، توزيع نابرابر منابع اطلاعاتي ميان كشورهاي در حال توسعه و كشورهاي توسعه يافته است و اين نابرابري در حال افزايش است. تحقيقات بانك جهاني در سال 1991 نشان داد كه %تنها 2 هزينه تكنولوژي اطلاعات، توسعه كشورهاي در حال توسعه كه % جمعيت 80 جهان را تشكيل مي دهند پرداخت مي شود. طبق نظر بانك جهاني اين عدم تعادل فقر اطلاعاتي را در كشورهاي در حال توسعه در پي داشته است. چنين فقري منجربه مشكلات عديده اي از جمله: برنامه ريزي بدون ارقام و اطلاعات، داشتن اطلاعات نادرست در مورد بدهي خارجي و فقر موجود، رسيدن اطلاعات ناقص به مقامات تصميم گيرنده، كنترل كم بر امور مالي و سيستمهاي مراقبت و گزارش پردردسر، كوتاهي در رسيدگي به اين نابرابري ها، نه تنها توسعه اقتصادي را كند مي كند كه باعث فاصله بيشتر كشورهاي توسعه يافته و توسعه نيافته مي گردد. تنها سرمايه گذاري براي سخت افزار مشكل را حل نمي كند. طبق برآورد مشاوران خريد اطلاعاتي تكنولوژي %تنها 20 از مجموع هزينه هاي سيستم اطلاعاتي است، بقيه مربوط به هزينه هاي آموزشي و اجرا مي باشد. اين هزينه در كشورهاي در حال توسعه كه از سيستم هاي كامپيوتري با استانداردهاي مختلف استفاده مي كنند، بيشتر مي شود. به نظر مي رسد كه عصر اطلاعات يك نيروي كار دوگانه اي بوجود آورده است، كارمنداني با معلومات بالا، تحليل گر و توليدكننده اطلاعات از يكسو و از سوي ديگر كاركناني از قبيل ماشين نويس ها، پرورش دهندگان اطلاعات و كارمندان كمكي، آن دسته از شهرهاي كشورهاي توسعه يافته اي كه علاوه بر سواد كامپيوتري داراي افرادي با تفكري قوي و توانايي تبديل اطلاعات خام به اطلاعات با ارزشي هستند، رشد خواهند كرد. با توجه به اينكه شهرهاي كشورهاي در حال توسعه غالبا فاقد اطلاعات اساسي در مورد شهروندان خود هستند، رسيدن آنها به جايي كه بتوانند در اقتصاد جهاني اطلاعات، رقابت كنند ممكن است غيرواقعي به نظر برسد. نه تنها بايد كاركنان در كاربرد نرم افزار آموزش ببينند، بلكه در بعضي موارد به ناچار وظايف و يا حتي شغل قبلي آنها حذف مي شود. دولت ها نقش عمده اي در رسيدگي به اين نابرابري ها دارند. نقش دولت ها در هماهنگي سرمايه گذاري و برنامه ريزي ها در مخابرات، آموزش و تربيت و در نشر خدمات اطلاعاتي و كاربرد نرم افزار حائز اهميت است. بخش عمومي بزرگترين گردآورنده اطلاعات در مورد انواع فعاليت هاي اجتماعي و اقتصادي و همچنين طبيعت و آمار جمعيتي است. دولتها با تشويق وتوزيع مجاني اطلاعات تاثير مهمي در پيشرفت اقتصاد كشورشان دارند. سرمايه گذاري براي تكنولوژي و جبران عقبماندگي اطلاعاتي در ده سال گذشته رو به افزايش بوده است، اما اين تنها شروع كار است. در بسياري از كشورهاي در حال توسعه اجازه دولت براي دسترسي به كانال هاي اطلاعاتي خود يك مساله اجتماعي است. يكي از مزاياي تكنولوژي هاي اطلاعاتي جديد، پخش سريع اطلاعات در همه سطوح اجتماع است. اشاره به مناطقي كه تكنولوژي اطلاعاتي باعث تسريع پيشرفت آنها شده آسان تر است تا صحبت از مناطقي كه فقدان اطلاعات به وضوح مانع توسعه شده است. با توجه به اهميت اطلاعات در جهان اقتصاد و مسائلي كه شهرها در استفاده از آن با آنها مواجه هستند، آينده چگونه خواهد؟ بود هيچكس نمي داند اما مي توان حدس هاي حساب شده اي زد، اول اينكه آن دسته از شهرهايي كه مركز اطلاعات و معلومات هستند احتمالا رشد خواهند كرد، بويژه آنهايي كه در حال حاضر از زيربناي اطلاعاتي خوبي برخوردارند. شهرها احتمالا وسيعتر اما لزوما بلندتر نخواهند شد، زيرا امكانات اطلاعاتي به اهل كسب و پيشه و كارگران اجازه مي دهد كه از مزاياي شهر استفاده كرده و در عين حال با بهره گيري از زيربناي اطلاعاتي شهري تا آنجا كه ممكن است خود را از مشكلات مركز شهر دور نگاه دارند. واژه شهر احتمالا تعريف گسترده تري پيدا خواهد كرد و شهرهاي اقماري را كه در نزديك شهرهاي بزرگ ساخته مي شود در برخواهد گرفت. مشاركت بخش عمومي و خصوصي در توسعه زيربناي اطلاعاتي بيشتر خواهد شد. شهرهاي كوچكتر و فعال تر، ممكن است در قبال تسهيلات مالياتي، دريافت زيربناي اطلاعاتي با شركت ها مشاركت كنند. شهرها همچنين ممكن است از مشاركت خصوصي استفاده كرده و از آموزش هاي فني كه شركت هاي پيشرفته مي توانند به شهروندان ارائه دهند، بهره بگيرند. شهرهايي كه فاقد مراكز معلوماتي قوي هستند، احتمالا براي گرفتن كارهاي كم مهارت و با تكنولوژي بالا رقابت خواهند كرد... و بالاخره مراكز بزرگ معلوماتي و اطلاعاتي شهري در هر كشور كاملا برجسته و مشخص خواهند بود. جهاني شدن فزاينده اي كه تكنولوژي اطلاعاتي به دنبال دارد، مراكز اطلاعاتي شهري را به نقاط مشترك شبكه هاي اطلاعاتي متصل خواهد كرد. روي هم رفته، تكنولوژي اطلاعات، بار سنگيني را بر دوش مديران و مسئولان شهر قرار خواهد داد. انقلاب اطلاعاتي هم نويد مي دهد و هم اخطار، نويد به كساني مي دهد كه قادر هستند از آن براي بالا بردن كيفيت خدمات شهري و توسعه اقتصادي بهره ببرند و براي كساني كه توانايي اين كار را ندارند، تنها محنت اقتصادي را پيش بيني مي كند.