Hamshahri corpus document

DOC ID : H-780129-44379S1

Date of Document: 1999-04-18

تهيه كننده خصوصي يا دولتي; كدام به نفع سينماست؟ تهيه كنندگان سينماي ايران نظر مي دهند ( بخش پاياني ) هر تهيه كننده سليقه خاص خود را دارد و در فيلمهايي كه تهيه مي كند هويتي خاص را دنبال مي كند و به هر حال تهيه كننده حق انتخاب دارد فيلم يك كالاي تاريخ مصرف دار است. اگر تاريخش سپري شود فيلم كهنه و از رده خارج خواهد شد. در اين ارتباط اگر تهيه كنندگان دولتي با امكانات بي حد و متنوع خويش وارد بازار نمايش فيلم شوند، بي شك همه اكران ها را به ويژه در فصل هاي خوب در اختيار گرفته و براي تهيه كننده بخش خصوصي راهي جز كناره گيري از سينما وجود نخواهد داشت. شايسته اعتقاد دارد: من از طرفداران اين عقيده هستم كه حضور بخش دولتي بايد در سينما كم شود و هر چقدر اين بخش حضورش كمرنگ شود بخش خصوصي مي تواند به ميدان بيايد و با حضور بخش خصوصي است كه سينماي ملي فعال مي شود. به نظر من سياستگذاريهاي سينمايي كشور بايد به گونه اي تدوين شود كه بخش دولتي در مقام سفارش دهنده، حمايت كننده و.. قرار بگيرد تا بخش خصوصي به طور كامل قدرت خود را به منصه ظهور برساند. موسوي نيز گفته است: ما در حال حاضر، يعني در اين مقطع كه اين گفت و گو در حال شكل گيري است، پخش كننده دولتي نداريم. تنها پخش كننده - كه به روايت آقاي پزشك نيمه دولتي است! - بنياد سينمايي فارابي است كه اين مركز هم فقط فيلمهاي خارجي را كه به طور انحصاري حق ورودش را دارد، پخش مي كند. همانطوري كه از ابتدا نيز اشاره شد، تهيه كننده از عناصري است كه يك انديشه را تبديل به يك فيلم مي كند. به همين خاطر طبيعي است كه در مورد فيلم اظهارنظر و حتي اعمال نظر كند. اين اعمال نظرها گاه از جهت مفهوم و محتوي است و گاهي به جهت تكنيك و يا دستورالعملهاي وزارت ارشاد، اما هر چه كه باشد اين بيان ديدگاهها در فيلم تاثيري ژرف مي گذارد كه گاه به رشد و گاهي به عكس باعث افت شديد فيلم شده است. چه بسيار ديده شده كارگردانهايي كه بسياري از نارسايي هاي فني و تكنيكي فيلم را مربوط به نظرات تهيه كننده، مي دانند. به ديگر سخن تا زماني كه سينما زير نفوذ تهيه كننده هاي دولتي است، موضوعهايي در نظر قرار خواهد گرفت كه اين ارگانها نسبت به آن حساسيت داشته يا مد نظر دارند و اين محدوده اي كوچك را دربرمي گيرد كه سينما را از دستيابي به موضوعهاي متنوع و گسترده باز خواهد داشت. شايسته معتقد است: تمام نظرات بايد قبل از شروع كار به تهيه كننده اعلام شود و بعد از آن هيچ كس حق اظهارنظر در مورد فيلم را ندارد. مدير يك پروژه نبايد اجازه دهد هيچ كس به عنوان پيشنهاد يا بيان ديدگاه در كارش اختلال ايجاد كند. براي نمونه موقع تهيه فيلم روز واقعه من شرط كردم كه در زمان ساخت فيلم كسي حق دخالت ندارد و از طرف فارابي هم هيچ كس توصيه يا پيشنهادي نكرد. به هر حال همه اينها به توان مديريت و قدرت تهيه كننده بستگي دارد. يك سفارش دهنده بايد با فيلمنامه، كارگردان و سليقه، سوابق و سطح كاري تهيه كننده اطلاع داشته باشد و به او كاملا اعتماد كند. تسليمي نيز اعتقاد دارد: تاثير تهيه كننده بر وضع فيلمسازي مثل تاثير مالك يك ساختمان بر وضع معماري است، ولي تهيه كنندگان دولتي و خصوصي تاثيرات خاص خود را دارند. به طور معمول تهيه كنندگان دولتي با تكيه به منابع مالي گفته شده، سپس ارتقاء دستمزدها شده و حتي از اين بابت هم تهيه كنندگي بخش خصوصي نمي تواند كارگردان، بازيگر و عوامل قوي و قابل قبول جامعه سينمايي را جذب كنند. نگاه كنيم به اثري كه سيماي جمهوري اسلامي در بالا بردن دستمزدها به جا گذاشته است. يشايايي نيز مي گويد: در هر حال هر تهيه كننده سليقه خاص خود را دارد و در فيلمهايي كه تهيه مي كند هويتي خاص را دنبال مي كند و به هر حال تهيه كننده حق انتخاب دارد. فقط اين اعمال نظرها نبايد آن گونه باشد كه كيفيت فيلم نازل شود. مدير عامل اميد فيلم مي گويد: مرز ميان سينماگران موءلف و غيرموءلف در ايران كمي مخدوش است. اگر سينماگران موءلف را كارگردانهايي بدانيم كه فيلمهاي هنري را تهيه مي كنند و اگر فيلمهاي هنري را فيلمهايي بدانيم كه - به ويژه - در ايران پرفروش نيست، طبعا تهيه كننده كه تابع اقتصاد و پسند تماشاچي است، نمي تواند حامي به مفهوم سرمايه گذار چنين فيلمهايي باشد. معدود سينماگران موءلفي كه در خارج از ايران فيلمهايشان با استقبال مواجه مي شود در سالهاي اخير خود تهيه كنندگان فيلم هايشان شده اند مانند كيارستمي، مخملباف، پناهي و.. البته در تهيه كنندگان بخش خصوصي گروهي وجود دارند كه متمايل به ساخت فيلمهاي فرهنگي تر اگر مي باشند امكانات بيشمار بخش دولتي به ويژه بخش پخش خارجي بنياد فارابي در اختيارشان قرارگيرد مي توانند به عنوان تهيه كنندگان موءلف وارد ساخت فيلمهايي از اين دست باشند. شايسته مي گويد: بعضي از دوستان كارگردان تبليغات مي كنند كه تهيه كننده ندارند، اما اين مطلب واقعيت نداشته و ندارد. بعضي از اين افراد به دنبال سرمايه گذاري هستند كه هيچ گونه سليقه و تفكر و انديشه اي نداشته باشد و تسليم بي چون و چراي خواسته هاي آنها باشد. بعضي از اوقات هم علت عدم به توافق رسيدن اين گونه كارگردانها سر فهرست از پيش تعيين شده اي است كه اين افراد به عنوان عوامل تهيه مي كنند و با تهيه كننده به نتيجه نمي رسند. با اينكه تهيه كننده اي كه با چنين سينماگراني روبه رو مي شود به اين مسائل توجه دارد و آنها را رعايت مي كند اما به هر حال كارگردان و تهيه كننده بايد بر سر فيلم با هم به توافق برسند كه گاه چنين نمي شود. موسوي نيز گفته است: من اصولا به نگره موءلف اعتقاد نداشته و ندارم. تهيه كننده حرفه اي - يا به اصطلاح متخصص - خود به خود و بر اساس دانش، اطلاعات و نياز حامي سينماگر خوب بوده و خواهد بود. يشايايي نيز معتقد است: سينماگر موءلف در كشور ما مفهوم مشخصي ندارد. يعني گاهي اين نوع سينماگرها كه بايد از فيلمهاي متعددي برخوردار باشند با سينماگر تجربي اشتباه مي شوند. من فكر مي كنم با توجه به محدوديت بازار سينمايي ما و گراني فيلم و اينكه مفهوم سينماگر موءلف جا نيافتاده است، كارگردانهاي معروف ما از اين لحاظ مشكل دارند. گاهي طرحي داده مي شود كه با توجه به ظرفيت 60 ميليون 70 توماني چندان همخواني ندارد. يعني اين طرح گاه تا 300 ميليون تومان هزينه مي برد كه در سينماي ما با اين محدوديت ظرفيت با شكست روبه رو مي شود. مازيار شيباني فر