Hamshahri corpus document

DOC ID : H-780128-44375S5

Date of Document: 1999-04-17

نگاهي به نقش تقاطع ها در نقطه ترافيك شهري: چهار راه ها چه كنم نيستند... * رانندگان به تقاطعهايي كه از برخورد چند مسير شكل مي گيرند و تشخيص حق تقدم آنان دشوار است، چهار راه چه كنم مي گويند. * چنانچه تقاطعها درست طراحي شده و به وسايل كنترل ترافيك مجهز باشند و رانندگان و عابران نيز حق تقدم عبور را رعايت كنند، بازدهي مطلوب را در شبكه معابر خواهند داشت. تقاطعها در شبكه عبور و مرور شهري اهميت زيادي دارند، زيرا طول سفر را كوتاه تقاطعها مي كنند از لحاظ ايمني نيز مهم هستند، چرا كه بيشتر تصادفها در محدوده تقاطعها روي مي دهند. امروزه به طراحي فني و زيبايي بصري تقاطعها بهاي زيادي مي دهند و يكي از مباحث مهم در مهندسي ترافيك طراحي هندسي تقاطعهاست. اگر به عللي مثل طراحي غلط يا استفاده نادرست، يك تقاطع خوب عمل نكند، بازدهي خيابانهاي منتهي به آن نيز كاهش مي يابد و در عبور و مرور اختلال پيش مي آيد. چنانچه تاكسيها يا ساير رانندگاني كه به جابجايي مسافر مشغولند، براي سوار و پياده كردن مسافر، درست در سر تقاطع توقف كنند، باعث بسته شدن يك خط عبوري مي شوند و چنانچه خياباني سه خط عبوري داشته باشد، بسته شدن يك خط عبوري، يك سوم ظرفيت خيابان را كاهش مي دهد و در نتيجه از حجم گذردهي تقاطع كاسته مي شود. درمقاله زير موقعيت تقاطع و مسايل مربوط به آن بررسي شده است. تعريف * تقاطع محل برخورد دو يا چند مسير را تقاطع مي گويند. اگر تنها يك راه وجود داشت، يا اگر راهها موازي بودند، نياز به تقاطع پيدا نمي شد، اما چون راهها با يكديگر تلاقي دارند، تقاطع به وجود مي آيد. تقاطعها از قديم الايام اهميت زيادي داشته اند و شهرها و آباديها معمولا در محل تلاقي راههاي مهم و پر تردد با هم، شكل مي گرفته اند. انواع * تقاطع تقاطعها از نظر داشتن چراغ راهنمايي به تقاطعهاي چراغدار و بدون چراغ و از لحاظ ترازي مسيرها به همسطح و ناهمسطح دسته بندي مي شوند. اگر ميزان تردد وسايل نقليه در يك تقاطع به گونه اي باشد كه با نصب تابلوي مشخص كننده خيابان اصلي از فرعي، نتوان از تداخل خودروهاي مسيرهاي متقاطع جلوگيري كرد، ناچار از چراغ راهنمايي براي تنظيم عبور و مرور استفاده مي شود. چراغ راهنمايي ممكن است چشمك زن يا زماندار باشد. همچنين ممكن است از چراغهاي راهنمايي يك تقاطع در ساعاتي از شبانه روز كه ترافيك بيشتري دارد، به صورت زماندار استفاده كرد و نيز ممكن است مسيرهايي از يك تقاطع داراي چراغ چشمك زن و مسيرهاي ديگر داراي چراغ زماندار باشد. تعيين مسير اصلي از فرعي و زمان بندي چراغها با توجه به حجم ترافيك هر مسير انجام مي گيرد. تقاطعهاي * همسطح تقاطع همسطح تقاطعي است كه همه مسيرهاي منتهي به آن دريك سطح قرار داشته تقاطعهاي باشند همسطح چهار نوع اند: سه راه، چهار راه، چند راه، و ميدان. چندراهه ها زماني بوجود مي آيندكه بيش از دو مسير به هم برخورد چند كنند راهه ها اغلب سبب سردرگمي رانندگان مي شوند و ازآنجا كه تشخيص حق تقدم عبور براي رانندگان دشوارمي شود، همواره خطرهايي را براي آنان پيش مي آورند. رانندگان به اين تقاطعها كه تشخيص مسير برايشان دشوار است چهار راه چه كنم مي گويند. مهندسان ترافيك گاهي براي جلوگيري از سردرگمي رانندگان، تقاطعهاي چند راهه را تبديل به ميدان مي كنند. ميدان در واقع تقاطعي است كه مسيرها درآن هدايت شده است. * تقاطعهاي ناهمسطح در صورتي كه حجم عبور و مرور زياد باشد، به نحوي كه ترافيك پشت تقاطع را تا مسافت طولاني پس بزند يا در بزرگراهها كه سرعت وسايل نقليه زياد است و نمي توان ناگهان آنرا كاهش داد، تقاطع را غيرهمسطح طراحي مي كنند. تقاطعهاي ناهمسطح چون زمان تاخير در تقاطع را به صفر مي رسانند در سرعت بخشيدن به عبور و مرور نقش به سزايي دارند. اما تقاطعهاي غيرهمسطح هزينه زيادي دارند، به ويژه اگر گردشها كاملا آزاد باشد. * عوامل موءثر بر ايمني تقاطعها عوامل بسياري مي توانند بر ايمني تقاطعها تاثيرگذار باشند. يكي از مهمترين اين عوامل حجم ترافيك و ديگري خصوصيات هندسي و طراحي تقاطعهاست. اولين نكته درطراحي تقاطع تعداد انشعابهاي آنست. مهندسان ترافيك با توجه به اينكه ميزان تصادفات در سه راهها به مراتب كمتراز چهار راههاست، اغلب به اين فكر مي افتند كه يك چهار راه را به دو سه راه نزديك به هم تبديل كنند. با استفاده از مدلهاي موجود مي توان سطح ايمني را در يك چهار راه اندازه گرفت و سپس آنرا با جايگزين خود كه به صورت دو سه راه نزديك به هم درآمده، مقايسه كرد. تاثيري كه تبديل يك چهارراه به دو سه راه نزديك به هم مي تواند بر ايمني تقاطع داشته باشد، بستگي به حجم ترافيكي دارد كه از شاخه هاي فرعي وارد تقاطع مي شود. ميزان تصادف در تقاطعهايي كه ورود به شاخه اصلي از طريق يك مسير راستگرد باشد، كمتر از حد متوسط به است نظر مي رسد كه ايجاد يك مسير چپگرد در شاخه اصلي از آمار تصادفها - به ويژه تصادفهاي عقب به جلو - زماني كه اتومبيلها به چپ گردش مي كنند، مي كاهد. اما از طرف ديگر در تقاطعهايي كه مسير چپگرد به طور مجزا وجود دارد، آمار تصادفهاي باشدت بالا مانند تصادف بين اتومبيلي كه به سمت چپ گردش مي كند و اتومبيلي كه در همان مسير به طور مستقيم واز جهت مخالف حركت مي كند، بالا مي رود. معمولا مسير چپگرد در خيابانهاي اصلي از طريق جدول بندي يا خط كشي مشخص مي شود. در چهار راههايي كه ازخط كشي براي مشخص كردن مسير چپگرد استفاده شده، آمار تصادفهاي جرحي پايين تر است. درتقاطعهايي كه از جدول بندي براي مشخص كردن مسير چپگرد استفاده شده، تعداد تصادفها از جمله تصادف با عابرين پياده بيش از حد متوسط است. در چهار راههايي كه مجهز به چراغ راهنمايي است، ميزان تصادف به نحو چشمگيري كاهش مي يابد. همچنين تابلوهاي هشداردهنده و تعيين حق تقدم عبور در سه راه يا چهارراه باعث پايين آمدن تصادف در اين گونه معابر مي گردد. * بهره گيري بيشتر از تقاطع براي آنكه تقاطع بازدهي مطلوب داشته باشد، رانندگان وعابران پياده نيزبايد نكاتي را رعايت كنند. توجه به حق تقدم عبوراز سوي پيادگان سبب افزايش سرعت در تقاطع و كاهش تصادفات خواهد شد. همچنين رعايت حق تقدم مسيرها از سوي رانندگان به بازدهي بيشتر تقاطع كمك خواهد كرد. براي اينكار لازم است رانندگان قبل ازرسيدن به تقاطع مسير خود را انتخاب كرده و به خط عبوري مخصوص خود بروند. اغلب ديده مي شود پس از سبز شدن چراغ رانندگان تازه به فكر تغيير مسير مي افتند و با زدن راهنما و يا حتي بدون زدن راهنما از منتهي اليه سمت چپ به راست مي پيچند و مزاحم ترافيك مستقيم مي شوند. مسيرهاي راستگرد نيز كه در پاره اي تقاطعها با احتياط آزاد است، به دليل آنكه رانندگان مسير مستقيم آنها را اشغال مي كنند، عملا بدون استفاده مانده و كمكي به كاهش حجم ترافيك پشت چراغ نمي كند. بسياري از رانندگان - چه مسافربرهاي شخصي و چه رانندگان تاكسي - درست در محل تقاطع اقدام به سوار و پياده كردن مسافر مي كنند كه اين امر به ازدحام درتقاطع و كاهش حجم گذردهي آن منجر خواهد شد. ماده 144 آئين نامه راهنمايي و رانندگي توقف در داخل تقاطع و يا فاصله 15 متري تقاطع را ممنوع كرده است. دليل اين امر تسهيل در عبور و مرور درتقاطع است. چنانچه همه استفاده كنندگان از سيستم حمل و نقل به اهميتي كه تقاطعها در بهبود رفت وآمد شهري دارد، توجه داشته و به وظايف خود درست عمل كنند، شاهد ترافيك بسامان تري خواهيم بود.