Hamshahri corpus document

DOC ID : H-780123-44318S1

Date of Document: 1999-04-12

مسايل و مشكلات نشريات مستقل اجتماعي - فرهنگي؟ چيست اشاره: مهمترين و اساسي ترين مسائل و مشكلات نشريات مستقل اجتماعي فرهنگي سياسي ( ) 1؟ چيست آيا اين مشكلات به حدي است كه مانع ادامه حيات اين گونه نشريات؟ شود مقاله ذيل پس از طرح مسائل و مشكلات نشريات مستقل پيشنهادات و راهكارهايي را براي رهايي و يا دست كم كاستن از اين مشكلات ارائه مي كند تا شايد بتوان با لحاظ كردن آنها گرهي از مشكلات نشريات مستقل اجتماعي، فرهنگي، سياسي بازگردد. البته، قابل ذكر است مسائل و مشكلاتي كه در اين مقاله طرح مي گردد تماما مواردي است كه توسط چند تن از مديران مسئول و يا سردبيران اين نشريات در مصاحبه با نگارنده و يا بطور مكتوب در جايي بيان شده است، اين افراد كساني هستند كه حداقل يك يا دو دهه را با اين نشريات سپري مطالب كرده اند و مباحث مقاله حاضر بيشتر طرح مساله بوده و هدف اصلي آن گشودن باب بحث و گفتگو در اين زمينه مي باشد. به همين جهت اين مطالب بسيار فشرده و مختصر و بيشتر به شكل فهرست وار بيان شده است كه از نظرتان مي گذرد. الف ) مسائل و مشكلات اقتصادي يكي از بارزترين و بنيادي ترين مسائل و مشكلات نشريات مستقل مالي و اقتصادي است. مسائلي كه به قول بسياري از آگاهان و كارشناسان براي به محاق بردن آنها به تنهايي كافي هستند. البته مسائلي كه اين گونه نشريات با آنها مواجه هستند به قدري در هم تنيده و گره خورده اند كه به آساني قابل تفكيك و تقسيم نيستند ولي اين مقاله صرفا براي سهولت كار در اينجا به تفكيك از آنها صحبت مي كند. مسائل و مشكلات اقتصادي (كه حوزه بسيار وسيع را شامل مي شوند ) اگر اين گونه نشريات را به تعطيلي نكشانند حداقل، بالندگي، طراوت و شادابي را از آنها ستانده و در كوتاه مدت حالتي نزارگونه به آنها مي دهد. اين نشريات در خصوص مشكلات اقتصادي دچار يك تضاد هستند كه در زير به آنها مي پردازيم: - 1 سنگين بودن سرمايه گذاري اوليه آغاز به كار اينگونه نشريات سرمايه گذاري سنگيني مي خواهد كه هيچ تضميني درباره اش وجود ندارد. نشريات مستقل اجتماعي، فرهنگي، سياسي مانند بسياري از نشريات ديگر در شروع به كار از نظر مالي با مشكلات فراواني مواجه است چرا كه از يك سو صاحبان اين گونه نشريات به دليل فرهنگي بودن و مستقل بودن خود سرمايه چنداني ندارند و از سوي ديگر بانكها نيز به دليل نبودن هيچ تضميني درباره سوددهي اين سرمايه گذاري، ميلي به مشاركت ندارند. افزون بر آن نكته بسيار با اهميت در اين خصوص ابن است كه نشريات مستقل حداقل تا ده شماره سرمايه بازگشتي چنداني ندارند. چرا كه معمولا 10 الي 15 شماره طول مي كشد تا اين گونه نشريات در بين مخاطبان خود جا باز كنند. - 2 قيمت نشريات موارد عديده اي چون كميابي و حتي نايابيهاي فصلي كاغذ، گراني بهاي آن (ساير ملزومات چاپ و نشر، خدمات ليتوگرافي، بالا بردن دستمزدها و حقوق، ماليات، بيمه، تلفن، برق، سوخت و... همگي ) سبب شده كه بهاي تمام شده اين گونه نشريات نسبت به نشريات دولتي و نيمه دولتي كه از بسياري از خدمات دولتي و از جمله كاغذهاي مرغوب سود مي برند، بسيار بالاتر برود. به عنوان مثال يك نشريه مستقل اجتماعي، فرهنگي چون كيان در مقايسه با يك نشريه مشابه دولتي چون كيهان فرهنگي كه از نظر حجم صفحات تقريبا برابرند حدود 150 درصد افزايش قيمت دارد (كيان با 80 صفحه 300 تومان عرضه مي گردد ولي كيهان فرهنگي با 86 صفحه 120 تومان ). نكته در خور تاءمل در اينجا اين است كه مخاطبان اينگونه نشريات عموما دانشجويان، تحصيل كردگان جوان و افرادي هستند كه از نظر مالي به سختي توانايي پرداخت هزينه آن را به دارند عبارت ديگر اين نشريات براي افرادي منتشر مي شوند كه توانايي خريد آنها را معمولا بادشواري دارند. - 3 مشكل منابع يكي ديگر از مشكلات اساسي كه اينگونه نشريات با آن مواجه اند، عدم دسترسي آنها به مجلات و نشريات مشابه داخلي و خصوصا خارجي است. دست اندركاران نشريات مستقل اجتماعي، فرهنگي، سياسي از طرفي بايستي براي روزآمد كردن اطلاعات خود و نشريات به منابع و مجلات زيادي دسترسي داشته باشند و از سوي ديگر آنها هزينه پرداخت چنين كاري را ندارند. به گفته گردانندگان اين گونه نشريات آنها قدرت خريد نشريات داخلي را كه از ملزومات كار آنها محسوب مي شوند، ندارند چه رسد نشريات خارجي كه هزينه بسيار بالايي را مي طلبد. نداشتن كتاب، آرشيو و.. از ديگر مشكلات آنها نيز به حساب مي آيد. همچنين عدم دسترسي اكثر آنها به اينترنت به علت هزينه بالاي تلفن آن ديگر مشكلات مالي نشريات مستقل اجتماعي، فرهنگي، سياسي محسوب مي شود. به طور كلي نشريات مستقل در خريد منابع خصوصا منابع خارجي از نظر مالي با مشكل مواجه هستند. - 4 مشكل توزيع سنگين بودن هزينه توزيع نشريات، تقريبا انحصاري بودن شبكه توزيع آن، ناموفق بودن شبكه تعاوني توزيع مطبوعات يكي ديگر از مشكلات اقتصادي نشريات مستقل اجتماعي، فرهنگي، سياسي است. سنگيني هزينه توزيع به حدي است كه معمولا بين 30 الي 40 درصد بهاي روي جلد هر نشريه را گردانندگان شبكه توزيع دريافت افزون مي كنند بر آن اينگونه نشريات به دليل انتقادي بودن و بعضا مخالفت با بعضي جناحهاي كشور با مشكلات بيشتري علاوه بر مشكلات توزيعي كه ساير نشريات با آن مواجه اند روبرو هستند. - 5 آگهي بطور معمول هزينه هر نشريه از دو طريق تك فروشي و جذب آگهي ها تامين مي شود كه نشريات مستقل اجتماعي، فرهنگي، سياسي در هر دو مورد با مشكل مواجه اند. گفتيم كه به دليل مشكلات فراوان اقتصادي هزينه تمام شده نشريات مستقل بسيار بالاست و آنها با افزايش قيمت روي جلد بسياري از مخاطبان خود را كه عمدتا دانشجويان و اقشارتحصيل كرده كم درآمد هستند از دست مي دهند. از اين رو آنها بايستي به جذب آگهي ها بيانديشند كه مشكلات خاص خود را داراست. نداشتن نيرو و سازمان كارآمد براي جذب آگهي ها به دليل مشكلات اقتصادي، تبعيض در دادن آگهي ها از طرف سازمان ها و موسسات دولتي، پايين بودن شمارگان اين نشريات، وجود رقبايي همچون صدا و سيما و بعضي از نشريات دولتي، تابلوهاي ديواري خياباني و اتوبوسي عملا اين گونه نشريات را در جذب آگهي ها ناكارآمد ساخته و با مشكلات مالي عديده اي روبرو كرده است. - 6 مشكلات سخت افزاري و چاپخانه چاپ و نشر مانند هر كار توليدي ديگر نيازمند تهيه طرح و برنامه توجيهي فني و اقتصادي، سرمايه گذاري، تامين مواد اوليه، ايجاد تاسيسات و امكانات به زيربنايي، كارگيري نيروي كار متخصص، استفاده از دستگاهها و لوازم متفاوت است كه هيچ يك از نشريات مستقل اجتماعي، فرهنگي، سياسي به دليل مشكلات فراوان اقتصادي آنها را دارا نيستند. هيچ نشريه مستقل اجتماعي، فرهنگي، سياسي خود چاپخانه ندارد. گردانندگان اين نشريات براي چاپ نشريه، در بعضي موارد به دليل نپرداختن بدهيهاي خود به چاپخانه پشت نوبت متوقف مانده و بعضا در زمان مقرر نشريه به دست مخاطبانشان نمي رسد. (اين امر خصوصا درباره هفته نامه هاي مستقل اجتماعي فرهنگي سياسي بيشتر صدق مي كند. ) ب ) مسائل و مشكلات سياسي نشريات مستقل اجتماعي، فرهنگي، سياسي به دليل ماهيت و هويت شان داراي پاره اي مشكلات سياسي مستقيم و غيرمستقيم هستند كه برخي از آنها در زير مي آيد. - 1 خودسانسوري يكي از مشكلات نشريات مستقل اجتماعي، فرهنگي، سياسي خود سانسوري است. اين گونه نشريات برحسب زمينه و روش خود بايستي به طرح مباحث سياسي و اجتماعي جامعه بپردازند و آنها را به لحاظ علمي مورد تجزيه و تحليل قرار دهند ولي تحليل هاي آنان براي برخي از جناحهاي حاكم خوش آيند نبوده و به انحاي مختلف آنها را مورد فشارهاي گوناگون قرار مي دهند. به همين دليل اين نشريات براي از سرگذراندن و فرار از اين مشكلات و فشارها دست به خودسانسوري زده و خود به خود از طراوت و شادابي لازم دور مي شوند. خودسانسوري آگاهانه و ناآگاهانه از انتقادي بودن بعضي از اين نشريات نيز كاسته است. - 2 سياستهاي حمايتي دولت و يارانه ها يكي ديگر از مشكلات سياسي نشريات مستقل اجتماعي، فرهنگي، سياسي، مشكل يارانه ها و يا سياست هاي حمايتي دولت است. گردانندگان اين سري نشريات اظهار مي دارند كه دولت در توزيع و اختصاص يارانه، كاغذ و... قانونمند و ضابطه مند عمل نمي كند. به نظر اين افراد دولت در توزيع يارانه ها، كاغذ و... به نشريات مستقل به چشم غيرخودي نگريسته و منابع كمتري را به آنها اختصاص مي دهد. به نظر اين افراد هر چند تخصيص يارانه ها در دولت جديد بهتر و عادلانه تر شده است ولي هنوز سياست هاي حمايتي دولت از يك نظام روشني برخوردار نيست. گردانندگان نشريات مستقل اظهار مي كنند كه نفس حمايت مستقيم دولت براي نشريات مشكل ساز است. چرا كه دولت با اين كار خود را از نشريات طلبكار مي داند. - 3 مسائل امنيتي قضايي نشريات مستقل اجتماعي، فرهنگي، سياسي گاهي داراي مشكلات سياسي، امنيتي و قضايي اين هستند مشكلات به دلايلي چند غيرمستقيم و غيررسمي مي باشند. گردانندگان اين سري نشريات معتقدند كه بعضي از دستگاهها اخيرا بر عليه برخي از اين نشريات وارد ميدان شده و براي آنان پرونده سازي مي كنند تا آن ها را به انحاي مختلف از عرصه فعاليت هاي مطبوعاتي خارج كنند. به نظرگردانندگان اين گونه نشريات در بعضي از محاكم اگر اين نشريات بر عليه افراد، گروهها و يا سازمانهايي شكايت كنند، شكايت شان به گردش نمي افتد ولي اگر افرادي بر عليه اين نشريات شكايت كنند، اين شكايت ها زود به گردش مي افتد. - 4 گروههاي فشار تهديدات، حملات و فشارهاي گروههاي شناخته بعضا شده يكي ديگر از مشكلات نشريات مستقل اجتماعي، فرهنگي سياسي است. اين گروهها كه به نظر گردانندگان نشريات مستقل اجتماعي، فرهنگي، سياسي توسط بعضي از جناحهاي كشور حمايت مي شوند در برخي از مواقع از تهديد و ارعاب فراتر رفته و به دفاتر اين گونه نشريات حمله مي برند و وسايل سخت افزاري نشريه را شكسته و اعضاي آنها را ضرب و شتم مي كنند. - 5 ناامني شغلي خبرنگاران عدم حمايت از خبرنگاران نشريات مستقل اجتماعي، فرهنگي، سياسي در مراجع ذيصلاح ديگر مشكلات اين نشريات محسوب مي شود. گردانندگان اين گونه نشريات معتقدند كه خبرنگارانشان صرفا به دليل اين كه براي نشريات مستقل اجتماعي، فرهنگي، سياسي كار مي كنند در بعضي جاها مورد ضرب و شتم قرار مي گيرند. به نظر آنها خبرنگاران اينگونه نشريات كتك مي خورند و در مواردي دستگير مي شوند اما نهاد يا دستگاهي نيست كه از آنها حمايت كند. - 6 عدم امنيت فروشندگان يكي ديگر از مشكلات سياسي برخي از نشريات اجتماعي، فرهنگي، سياسي، مستقل بودن و بعضا اپوزيسيون بودنشان است. گردانندگان اين گونه نشريات معتقدند بدليل اپوزيسيون بودن و يا مستقل بودن نه تنها در معرض فشار و تهديد هستند بلكه گاهي از فروش نشريات آنها در بعضي شهرستانها جلوگيري مي كنند. به گفته ء اين افراد در بعضي شهرستانها فروشندگاني كه اينگونه نشريات را مي فروختند و تا به حال چند بار مورد تهديد قرار گرفته اند از آن پس از قبول اين نشريات براي فروش سرباز مي زنند. -گرفتن 7 اطلاعات گرفتن اطلاعات يكي ديگر از مشكلات نشريات اجتماعي، فرهنگي، سياسي است. گردانندگان اين گونه نشريات اظهار كرده اند كه آنها درگرفتن اطلاعات مشكل به دارند نظر آنها افراد و گروههايي كه به مراكز اطلاعات نزديكترند با سهولت و راحتي بيشتري مي توانند اطلاعات بگيرند ولي آنها كه به دليل انتقادي بودن شان از بسياري از دستگاهها و سازمان هاي دولتي به دور هستند، در گرفتن اطلاعات مشكل دارند. شعبانعلي بهرامپور ادامه دارد پانوشتها: - 1 منظور از نشريات مستقل اجتماعي فرهنگي سياسي نشرياتي هستند كه الف ) زمينه و روش آنها اجتماعي، فرهنگي، سياسي است ب ) هزينه هاي انتشار آنها را دستگاههاي دولتي، نيمه دولتي و يا سازمانهاي وابسته به دولت تامين نمي كند. ج ) مخاطبان و اكثر خوانندگان آنها را محققان، دانشجويان، طلبه ها، تحصيلكردگان، نويسندگان و ساير افراد اهل قلم جامعه تشكيل مي دهند.