Hamshahri corpus document

DOC ID : H-780121-44294S6

Date of Document: 1999-04-10

عفونت هاي تنفسي را هميشه جدي بگيريد! سرآغاز عفونت هاي تنفسي، شامل كليه بيماريهايي هستند كه راههاي تنفسي و ريه را گرفتار مي سازند و شامل سرماخوردگي، گلودرد، لارنژيت، خروسك، عفونت هاي گوش و... هستند. عفونت هاي تنفسي، زمستان و غيرزمستان نمي شناسند و همواره انسان را گرفتار مي سازند. در اين نوشتار، به اختصار در مورد برخي بيماريهاي تنفسي، علايم، راههاي پيشگيري و درمان آنها، مطالبي ارائه مي شود. سرما خوردگي سرماخوردگي اغلب توسط ويروسها ايجاد مي شود و با علائمي از قبيل آبريزش و گرفتگي بيني گلودرد،، خفيف قرمزي چشم، اشك ريزش و تب مشخص مي شود. با توجه به آن كه سرماخوردگي توسط انواع مختلفي از ويروسها ايجاد مي شود; يك درمان قطعي در حال حاضر براي آن وجود ندارد و به علاوه فرد پس از ابتلا به آن، باز هم در خطر انواع ديگر سرماخوردگي ها قرار دارد. با وجودي كه اين بيماري، خودبه خود بهبود مي يابد، ولي فرد را در خطر بيماريهاي شديدتر قرار داده و زمينه را براي بيماريهايي نظير سينوزيت، عفونت گوش مياني و... مساعد مي سازد. سرماخوردگي بيشتر در فصول سرد سال ديده مي شود. شيوع آن به سن بستگي دارد و در سنين مدرسه بيشتر ديده مي شود. انتقال آن از طريق ترشحات تنفسي و با تماس نزديك امكان پذير است. مخصوصا دست دادن با فرد مبتلا يكي از راههاي شايع در انتقال سرماخوردگي زيرا است اغلب دستها به ترشحات بيني و يا دهان آلوده هستند و به راحتي سبب انتقال بيماري مي گردند. استرس و اضطرابهاي روحي نيز به عنوان يك عامل زمينه ساز اين بيماري است. دوره متوسط اين بيماري 7 روز است. اگر علايم بيماري بيش از 10 تا 14 روز طول بكشد بايد به فكر اضافه شدن ساير بيماريها از قبيل سينوزيت چركي، عفونت گوش مياني و يا حتي ذات الريه نيز بود. در بچه ها، عفونت گوش مياني و در بزرگسالان به خصوص سينوزيت، ممكن است به دنبال اين بيماري، ديده شوند. سرماخوردگي به تنهايي نياز به درمان با آنتي بيوتيكها ندارد، ولي عوارض آن نياز به مصرف اين داروها دارد. در صورت وجود گلودرد; ترشحات چركي بيني كه بيش از 10 تا 14 روز طول كشيده باشد و يا تظاهرات غيرعادي سرماخوردگي، بايد حتما به پزشك مراجعه كرد. در ضمن، بسياري از بيماريها نيز كه نياز به درمان با آنتي بيوتيك دارند، ممكن است با سرماخوردگي اشتباه شوند، نظير: سياه سرفه، سرخك، گلودرد چركي استرپتوكوكي; كه تنها پزشك مي تواند اين موارد را تشخيص داده و داروي مناسب را تجويز كند. گلودرد و عفونت لوزه ها علاوه بر ويروسها; برخي از باكتريها نيز در گلودردها نقش دارند، گاهي نيز برخي از بيماريها; علايم خود را با گلودرد نشان مي دهند. در بين انواع گلودردها، نوع استرپتوكوكي آن به سبب عوارضي نظير تب روماتيسمي و تاثير آن بر كليه ها از اهميت ويژه اي برخوردار است. ميزان شيوع گلودردهاي چركي استرپتوكوكي بستگي به سن دارد. سن زير 3 سال اغلب گلودردها ويروسي و همراه سرماخوردگي هستند، ولي زمينه را براي عفونت گوش مياني مستعد ولي مي سازند در سنين 4 تا 18 سالگي گلودردهاي چركي شيوع بالايي دارند. انتقال اين بيماريها، از طريق تماس نزديك، عطسه، سرفه، از طريق هوا و ترشحات تنفسي آلوده و بيشتر در فصول سرد سال است. ممكن است علاوه بر گلودرد، ساير علايم نظير آبريزش بيني، سرفه، گرفتگي صدا، گاهي اسهال، استفراغ، درد شكم نيز به علايم بيماري اضافه شوند. بيمار با گلودرد، حتما بايد به پزشك مراجعه كند، زيرا: بسياري از گلودردهاي چركي به خصوص در سنين 4 تا 18 سالگي زمينه ساز تب روماتيسمي (به طور متوسط 19 روز پس از گلودرد ) و گرفتاري كليه ها هستند و نيز گلودردها ممكن است يكي از علايم بيماريهاي سيستميك باشند كه بايد شناسايي و درمان شوند، نظير ديفتري، سوزاك، لوپوس و... در آنفلوآنزا نيز، علاوه بر درد عضلاني، سردرد، سرفه، آبريزش بيني و گرفتگي عضلاني، ممكن است گلودرد نيز ديده شود. در تبخال اوليه نيز ممكن است تاولهاي دهاني; درد شكم و بي اشتهايي و گلودردهاي شديد ديده شود. لارنژيت معمولا به دنبال سرماخوردگي و آنفلوآنزا ديده مي شود و علايم آن به صورت گرفتگي و خشونت صدا است و گاهي در كودكان تنگي نفس نيز ديده مي شود. اين بيماري بيشتر توسط ويروسهاي سرماخوردگي به وجود مي آيد، ولي برخي از باكتريها و بيماريهاي سيستميك نظير سل و جذام نيز مي توانند مسبب آن باشند. گاهي نيز در افرادي كه مرتبا از صداي خود استفاده مي كنند; نظير خوانندگان و معلمان ديده مي شود. درمان اين بيماري، استراحت تنفسي و بخور است; ولي برخي از پزشكان معتقد به استفاده كردن از آنتي بيوتيك در هستند صورتي كه اين بيماري بيش از 14 روز طول بكشد، حتما بايد به پزشك مراجعه كرده زيرا تومورها و بدخيمي ها نيز ممكن است در ابتدا با گرفتگي صدا مشخص شوند. خروسك يك بيماري ويروسي است كه راههاي هوايي را مبتلا مي سازد و بيشتر در كودكان بين سنين 3 ماه تا 3 سال و مخصوصا پسربچه ها ديده مي شود. اغلب توسط ويروسهاي سرماخوردگي و گاهي در اثر ويروس سرخك و سرخجه ديده مي شود. علايم بيماري به صورت تنگي نفس، خشونت صدا و سرفه است. معمولا بچه هايي كه سابقه سرماخوردگي را از چندين روز قبل داشته اند، به دنبال آن دچار تب شده و به طور ناگهاني دچار تنگي نفس مي شوند و به علاوه حملات سرفه، تنفس تند ممكن دارند است در ابتدا كودك مبتلا، كمي بهبود يابد و يا دوباره بدتر شود. اين بيماري ممكن است با گلودرد شديد و آبريزش دهان همراه باشد. در برخي از موارد، اين علايم مي تواند به دنبال گير كردن جسم خارجي و يا در زمينه آلرژي ديده شود. اقداماتي نظير بخور و هواي آزاد ممكن است تا حدودي كمك كننده باشد، ولي حتما بايد فرد مبتلا نزد پزشك برده شود; زيرا معمولا اين بيماران، نياز به اقدامات خاص و بستري شدن دارند. عفونت گوش عفونت گوش معمولا به انواع عفونت گوش خارجي و مياني تقسيم مي شود. عفونت گوش خارجي، ممكن است موضعي، منتشر، حاد و يا مزمن باشد. عفونت موضعي گوش خارجي اغلب به صورت كورك، دمل و جوش است كه با درد شديد و تورم و قرمزي كانال گوش خارجي همراه هست. ممكن است با گرما دادن بهتر شود و حتما بايد به پزشك مراجعه كرد. زيرا اغلب نياز به تخليه و آنتي بيوتيك موضعي دارد. عفونت منتشر گوش خارجي در افرادي كه در آب و هواي گرم و مرطوب زندگي مي كنند و يا در افرادي كه با رطوبت سر و كار دارند و يا درشناگران ديده مي شود و همراه با خارش، درد و قرمزي گوش است براي،، جلوگيري حتي الامكان بايد مجراي گوش خارجي تميز و خشك نگه داشته ولي شود براي گرفتن آنتي بيوتيك، معمولا نياز به مراجعه به پزشك است. به علاوه برخي از بيماريهاي مزمن نظير سل و جذام نيز گاهي مواقع با عث عفونت هاي گوش مياني وسبب عفونت گوش خارجي مي شوند كه بايد توسط پزشك تشخيص داده و درمان شوند. عفونت گوش مياني بيشتر در 3 سال اول زندگي ديده مي شود و در بزرگسالان كمتر شايع است. معمولا علايم آن به صورت تب، درد شديد گوش، ترشح و كاهش شنوايي است. ممكن است به صورت تكرار شونده ديده شود. در اكثر مواقع، هيچگونه ناهنجاري زمينه سازي براي تكرار اين عفونت در اين بيماران وجود ندارد، ولي گاهي برخي از بيماريها نظير لب شكري، شكاف كام و ضعف سيستم ايمني، منجر به تكرار اين بيماريها مي شود. اين عفونت به خصوص در پسربچه ها شايع تر است. تغذيه با شير مادر، به خصوص در سال اول زندگي يكي از عوامل مهم در جلوگيري از اين عفونت است. بچه هايي كه پدر و مادر سيگاري دارند و به طور غيرمستقيم در معرض دود سيگار قرار دارند، بيشتر در معرض اين عفونت قرار دارند. هر چه كودكان در سن پايين تري به اين عفونت مبتلا شوند، احتمال عود و تكرار اين بيماري در آنها بيشتر است. عفونت گوش مياني، معمولا چركي و باكتريايي است و نياز به درمان با آنتي بيوتيك دارد. در صورتي كه اين عفونت، به موقع درمان نشود، ممكن است سبب كاهش شنوايي دايمي و ساير عوارض شود; بنابر اين مراجعه به پزشك و مصرف آنتي بيوتيك در اين افراد، ضروري است. سينوزيت سينوسها حفراتي در جمجمه هستند كه در شرايط طبيعي، ترشحات خود را به بيني تخليه مي كنند، هر علتي كه راه تخليه ترشحات آنها را به داخل بيني مسدود سازد، منجر به تجمع اين ترشحات و نهايتا عفونت سينوسها مي شود. سرما خوردگي، آلرژي، شكستگي ها از عوامل زمينه ساز عفونت سينوسهاست. به علاوه عفونت ريشه دندان و ناهنجاريهاي ساختماني نيز، در اين عفونت نقش دارند. همان طور كه اشاره شد; سينوزيت معمولا به دنبال سرماخوردگي و يا آنفلوانزا ديده مي شود; وجود ترشحات چركي بيني و پشت حلق كه بيش از 7 روز طول بكشد; و يا علايم سرماخوردگي كه بيش از 10 روز طول بكشد از مهمترين علايم سينوزيت است. ساير علايم سينوزيت به صورت سردرد به خصوص در محل سينوسها، احساس فشار و درد بر روي سينوسها، صداي تودماغي، گرفتگي بيني و به ندرت قرمزي بر روي سينوسها، اشك ريزش و التهاب پلك و تب و بدبو شدن تنفس است. پس در صورتي كه سرماخوردگي بيش از 10 روز طول بكشد به خصوص اگر با ترشحات چركي بيني و پشت حلق و سردرد همراه باشد، مخصوصا در افراد باسابقه آلرژي بايد به فكر سينوزيت بود. سينوزيت، حتما بايد به موقع و به طور كامل درمان شود و براي درمان آن بايد به پزشك مراجعه كرد، زيرا در صورت عدم درمان، سبب تغيير در بافت مخاط سينوسها و سينوزيت مزمن مي شود و ممكن است عفونت آن، با ساختمانهاي مجاور از جمله پرده هاي مغز و مغز گسترش يافته و سبب مننژيت، آبسه مغز و غيره در گردد هنگام سرماخوردگي، براي جلوگيري از سينوزيت; بايد مجراي بيني بازنگه داشته شده و مرتبا شستشو شود. در افراد با زمينه آلرژي، بايد مراقب علايم سينوزيت بود; در ضمن پوسيدگي دندانها نيز از عوامل مستعدكننده سينوزيت است. برونشيت ها برونشيت در واقع التهاب و عفونت قسمتي از راههاي هوايي است و ممكن است به صورت حاد و يا مزمن ديده شود. نوع حاد آن، اغلب در بچه ها و بيشتر به دنبال عفونت هاي ويروسي و در زمستان است. علايم آن اغلب به صورت سرفه و خلط كه ابتدا ممكن است غيرچركي بوده و سپس چركي شود; مي باشد. سرفه در اين بيماري معمولا بيش از 2 هفته طول مي كشد و ممكن است به ندرت تب و درد پشت جناق سينه كه با تنفس بدتر مي شود، در اين بيماري ديده شود. در افراد بزرگسال، سيگار و در بچه ها دود سيگار و آلودگي هوا سبب افزايش طول مدت و تعداد سرفه ها در مي شود صورت وجود سرفه و خلط طولاني مدت علاوه بر ساير بيماريها، بايد به فكر اين بيماري بود. از آنجايي كه سرفه طولاني مدت، در اغلب بيماريهاي تنفسي ديده مي شود و ممكن است نشانه اي از يك بيماري سيستميك باشد، مراجعه به پزشك ضروري است. برونشيت مزمن، معمولا در افراد سيگاري و نيز افرادي كه در معرض دود و هواي آلوده قرار دارند، ديده مي شود و در مردان و در سن بالاي 40 سال شايع تراست علايم آن به صورت سرفه و خلط مخصوصا صبحگاهي و چسبنده كه ممكن است چركي و يا غير چركي باشد (اغلب طولاني است مثلا 3 ماه در 2 سال متوالي ) و گاهي مزه بد دهان مي باشد. ممكن است عفونت به اين بيماري اضافه شده و سبب افزايش سرفه، تنگي نفس و چركي شدن خلط شود. معمولا قطع سيگار و يا كم كردن تعداد روزانه آن، اصلي ترين مرحله در درمان است. ممكن است كاهش وزن و ورزشهاي مناسب نيز در درمان مناسب تا حدودي موءثر باشند; حتما بايد بيماران، خلط را به طور صحيح تخليه كنند وبخور نيز به نرم شدن خلط تا اندازه اي كمك مي كند. بهتر است اين بيماران زير نظر پزشك باشند و مخصوصا در خلال عفونت ريه كه در اين افراد بيشتر از افراد عادي ديده مي شود. ممكن است در اين افراد با صلاحديد پزشك واكسيناسيون عليه آنفلوانزا و پنوموكوك ضروري باشد. پس: * يكي از مهمترين راههاي سرماخوردگي، دست دادن است; زيرا اغلب به ترشحات تنفسي فرد بيمار آلوده است و منجر به انتقال عفونت مي شود. گرچه * سرماخوردگي بيماري است كه خود به خود بهبود ولي مي يابد، زمينه را براي سينوزيت و عفونت گوش مياني و غيره فراهم مي سازد و بسياري از بيماريها كه نياز به درمان دارند، ممكن است علائمي مشابه سرماخوردگي داشته باشند. * وجود ترشحات چركي بيني و يا پشت حلق و سرماخوردگي طول كشنده (بيش از 10 تا 14 روز ) و سرفه طول كشنده و گلودرد حتما بايد به پزشك مراجعه كرد. * در صورتي كه علايم لارنژيت از قبيل گرفتگي و خشونت صدا بيش از 14 روز طول بكشد به جهت بررسي از لحاظ تومورها و بيماريهاي مزمن بايد به پزشك مراجعه كرد. * مصرف شير مادر; و پرهيزاز دود سيگار در جلوگيري از عفونت گوش مياني موءثر است. * بچه هايي كه در سنين پايين تر مبتلا به عفونت گوش مياني مي شوند، احتمال مكرر شدن بيماري در آنها بيشتر عفونت است گوش مياني، در صورتي كه به موقع درمان نشود، منجر به كاهش شنوايي مي شود. * مهمترين اقدام در بيماران با برونشيت مزمن، ترك سيگار و پرهيز از هواي آلوده است. * دكتر پريسا پورصميمي متخصص بيماريهاي عفوني