Hamshahri corpus document

DOC ID : H-780117-44269S2

Date of Document: 1999-04-06

آموزش عالي و فن آوريهاي جديد بيستم در واپسين سالهاي قرن فدريكو مايور فن آوريهاي جديد اطلاع رساني و ارتباطات، به خصوص اينترنت اين فرصت را در اختيار پژوهشگران، كارشناسان آموزش، هنرمندان و كارگزاران در سراسر جهان گذاشته است كه پرورش يافته ترين، تخصصي ترين، كارآمدترين و فعالترين جامعه روشنفكري را كه تا به حال دنيا به خود ديده است، پديدآورند -نوعي دانشگاه جهاني. ظهور اين فن آوريها، روشهاي تفكر و زندگي ما را در خلال سالهاي اخير دگرگون كرده است و دورنماي روشني را براي ايجاد ارتباطات جهاني بين دانشگاهها، نهادهاي آموزش عالي و تحقيقاتي، كتابخانه ها، آزمايشگاهها و بيمارستانها ايجاد كرده است كه اين امر به گسترش آموزش فردي، يعني آموزش متناسب با نيازهاي فردي و گروهي، تبادل آراء و اطلاعات و اجراي طرحهاي مشاركتي كمك كرده است. چندي نگذشت كه معلوم شد در زمره عرصه هايي كه فن آوريهاي جديد را مي توان در آن به كار گرفت به خصوص شبكه هاي داراي ظرفيت بالا، موسوم به ابربزرگراههاي اطلاعاتي كه مي تواند اطلاعات، صدا و تصوير را انتقال دهند، آموزش عالي، پژوهش و گسترش و انتشار دانش بيشترين قابليت بالقوه را دارند. اما نبايد بگذاريم اميدهايمان انتظارات زيادي در ما پديد آورند. در ممالك ثروتمند، خصوصي سازي و مقررات زدايي از نظر اخلاقي و انساني، نتايج متناقض و گاه فاجعه بار ايجاد مي كند، هر چند كه نمي توان برخي امتيازات از نظر آزادي، خلاقيت و اشتغال زايي را انكار كرد در كشورهاي فقير، اين فرآيندها معمولا به بروز رقابت بازاري بسيار هجومي و غيرانساني مي شود. كافي است با نگاهي به توليد، تبادل و انتشار دانش، دريابيم كه انفجار فن آوري نابرابريهاي عظيم بين شمال و جنوب را گسترش مي دهد. در خود كشورهاي شمال، فاصله ميان داخلي ها ( مهندسان، روشنفكران و تحصيلكرده ها، طبقات مرفه ) و خارجي ها كه استطاعت دستيابي به اطلاعات را ندارند، افزايش مي يابد. كشورهاي فقير دستخوش توهم نيستند. آنها مي دانند كه دهكده جهاني و دهكده الكترونيك همسان نيستند. آيا فن آوري اطلاعات رساني واقعا همان اسباب توسعه است كه ادعا؟ مي شود امكانات بالقوه اطلاعات الكترونيك چه بسا به همان اندازه توهم خطرناك پديد آورد كه دستاوردهاي موءثر مي سازد. در اروپا كه تلاش مي كند از آمريكا عقب نماند، هزينه زيربنا، سخت افزار، نرم افزار و كارآموزي اين بالاست امر مي تواند كشورهاي كمتر مرفه را فلج كند و هرچه بيشتر كشورهاي توسعه يابنده را كه تنازع بقا آرزوهاي ترقي آنها را به باد مي دهد، از پا درآورد. اگر بخواهيم كشورهاي فقير به حداقلي از فن آوري اطلاع رساني جديد دست يابد، بايد به آنها كمك كرد. اطلاع رساني الكترونيك هيچ مرزي، حد و حدودي و مقرراتي ندارد. از ديدگاه نظري، به همه تعلق اين دارد پديده برآيند فوق العاده كاراي ارتباطات و جايي است كه آزادي انديشه را مي توان تجربه كرد. استفاده از آن براي همگان مغتنم است. اما فقط در اختيار كساني است كه به نيروي برق، رايانه، دستگاههاي اتصال تلفني و دانش فني مجهز باشند. تسهيم، گفتگو، تبادل و تعامل واژه هاي بسيار مبهمي هستند. در اغلب موارد، شخص تنها با صفحه نمايش يا در بهترين حالت با داده هايي تعامل دارد كه فراهم آورنده يا اينترنت در اختيار او و گروهي از همكاران پژوهشگر و متخصصان قرار كجاست مي دهد تعامل نسبي، يعني آن بده بستاني كه انسجام اجتماعي را تشويق مي كند و در ميان انسانها گرمي ايجاد؟ مي كند دانشگاه همواره مكاني بوده است كه افراد مغز و استخوان دار مي توانند همديگر را ببينند، به پرورش قواي فكر بپردازند و از مصاحبت هم بهره مند شوند. كجا دانشجويان دانشگاه جهاني دانش الكترونيك مي توانند براي گپي دوستانه دور هم جمع؟ شوند فن آوريهاي جديد نوعي ارتباط جديد ايجاد كرده است كه به تشويق گفتگوي بين شخص و دستگاه ميل دارد و بيم آن مي رود كه بر ارتباط انساني غلبه كند. محال نماي اطلاع رساني الكترونيك يكي از پيامدهاي ظهور رسانه هاي ارتباطات ديداري - شنيداري انفعال رفتار انسان در برابر صفحه نمايشگر است. شهروند قرن بيست و يكم بيشتر نگرنده است تا بازيگر و معمولا مصرف كننده - تصاوير، اطلاعات، نمايشهاي تفريحي و دانش - تلقي مي شود. فقط دانشجوياني كه از بچگي مهارت كار با دستگاهها و فرآيندهاي تعاملي را ياد گرفته اند و مي دانند چگونه دقيقا آنچه را براي رشد خود نياز دارند، از رسانه هاي الكترونيك استخراج كنند، مي توانند در برابر شيفتگي نيرومند نسبت به چند رسانه اي ها مقاومت كنند. براي كساني كه آشنايي كمتري با فن آوري دارند، كشف رسانه مقدم بر پيام است. از ديگر محال نماهاي اوضاع جديد آن است كه در انقلاب مبتني بر سخت افزار، فن آوري و فرآيندها محتوا ربط اندكي دارد. يك علت، جلب توجه به خطرات اين تغييرات بهبود توانايي ما براي مقابله با آنهاست. بايد از امكاناتي كه فن آوري اطلاع رساني جديد پديد آورده است، استقبال و استفاده كنيم، به خصوص با توجه به روندهاي جاري در آموزش عالي: تنوع فزاينده جمعيت دانشجو و نياز دانشجو (برحسب سن، انتظارات و برنامه هاي آموزشي ) مشكلات، مالي كه در بسياري از موارد ناشي از كاهش بودجه دولتي آموزش عالي است و نياز به انعطاف پذيري بخشيدن به دوره هاي آموزشي مطابق با مقتضيات بازار. بايد با تغيير همگام و در صورت امكان جلوتر از آن باشيم. انتظار مي رود فن آوريهاي اطلاع رساني جديد دسترسي به گستره متنوع آموزش عالي را افزايش دهد و نقش دانشگاههاي آزاد و نظامهاي آموزش از راه دور همچنان گسترش يابد. يادگيري بدون مرز بايد اقداماتي براي استفاده از تحرك، انعطاف پذيري و سرعت فن آوريهاي اطلاع رساني جديد انجام داد تا تسهيم واقعي دانش صورت بگيرد. براي متنوع سازي راهها و روشهاي انتقال دانش، بايد شمار مراكز آموزش از راه دور و دانشگاههاي آزاد افزايش يابد. به كشورهاي فقير بايد مدد رساند تا وسايل و فن آوريهاي جديد كسب كنند، مردم خود را آموزش دهند، وارد شبكه هاي موجود شوند و به طور خلاصه همگام با ديگران پيشرفت كنند. آيا ايجاد جامعه اطلاعاتي جهاني در جهاني كه اكثريت قاطع شهروندان از آموزش و اطلاعات محروم هستند، متصور؟ است در اين تلاش گسترده همبستگي فعال، بايد قدرت عوامل همراه فن آوري اطلاع رساني جديد را سنجيد و اطمينان حاصل كرد كه كمك به استعمار نو نيانجامد. اگر مراقب نباشيم، اهداكنندگان كمك خواهند كوشيد آموزش مطابق با نيازهاي خود فراهم كنند، ايجاد شبكه هايي را توصيه كنند كه مطابق نيازهايي است كه براي موقعيت خود تعريف كرده اند و آموزش را برنامه هايي تقويت كنند كه براي خود مربوط (و يا سودآور ) مي پندارند. هر كشوري بايد نيازهاي خود را تعريف كند، خواستهاي خود را مطرح كند، ساختارهاي خود را بريزد و يك شبكه محلي بنيان گذارد كه با آرزوهاي خود سازگار باشد. همبستگي، همكاري و كمك: هيچ چيز بيش از سخاوتمندي واقعي دشوار نيست. يعني مقدم قرار دادن دريافت كنندگان و فراهم آوردن اين امكان كه انتخاب كنند بي آنكه بر انتخاب آنان اعمال نفوذ شود انقلاب اطلاع رساني به قدري از نظر قابليت بالقوه آموزشي و انساني غني است كه نمي توان آن را به نيروهاي بازار يا كساني سپرد كه از نيروهاي بازار به نفع انحصاري خود استفاده مي كنند. شايد بزرگترين چالش قرن بيست و يكم همگام كردن پيشرفت با انصاف باشد. * واحد رسانه هاي خارجي