Hamshahri corpus document

DOC ID : H-771226-44223S1

Date of Document: 1999-03-17

چه خواهيم؟ كرد هميشه نمي توان چشم انتظار باد ماند در حالي زمستان امسال را پشت سر مي گذاريم كه از اين فصل آلودگي شديد هوا و كمبود نگران كننده بارش در خاطره ها مانده است. آلودگي هوا، براي نخستين بار، در مواردي به حدي رسيد كه موجب تعطيلي مدارس شد. اين در حالي است كه طبق آمارهاي ارائه شده توسط شركت كنترل هوا در زمستان سال گذشته ميزان مواد آلاينده موجود در هواي تهران كاهش يافته بود و علت اصلي آن هم وضعيت خاص جوي سال گذشته و بارش فراوان بوده اما است پرسش اصلي اين است كه در آخر؟ چه آيا ما بايد وضعيت هواي شهر خود را به دست شرايط روزگار بسپاريم كه هرگاه برف و باراني باريد يابادي وزيد شاهد هوايي صاف و پاكيزه باشيم و در بقيه اوقات اجازه بدهيم توده اي از گازهاي سمي و خطرناك شهرمان را احاطه كرده و سلامت ما و فرزندانمان را به طور جدي به مخاطره؟ افكند به نظر مي رسد جهت بررسي درست و يافتن راهكار صحيح براي مقابله با اينگونه مسائل نياز به سه عامل اساسي است: - 1 بارها و بارها عنوان شده كه تحقيق و پژوهش زيربناي توسعه پايدار است. در برخورد با اين مشكل هم مانند همه مسائل اولين راهكار مناسب تحقيق درست و سازماندهي شده مي باشد. علي رغم آنكه در كشور ما اهميت چنداني به امر پژوهش و تحقيق داده نمي شود و در حالي كه كشورهاي /2 21اروپايي درصد و حتي كشورهاي نيمه صنعتي چون تايوان و /1 8سنگاپور /1 3و درصد از توليد ناخالص ملي خود را صرف پروژه هاي تحقيقاتي خود مي كنند در كشور ما رقم اختصاص داده شده به اينگونه فعاليتها بسيار پايين است و طبق آمارهاي موجود چيزي در /0 25حدود درصد بودجه كشور به اين امر اختصاص مي يابد. اما گويا مساله آلودگي هوا در اين بين مستثني بوده و فعاليتهاي زيادي در بستر آن انجام شده است. نگاهي چند به همايش ها و سمينارهاي برگزار شده در سالهاي اخير نشان دهنده بهايي است كه مسئولان در اين مورد خاص به مساله مي دهند. برگزاري همايش آسمان آبي در زمستان برگزاري 1373 جشنواره حمل و نقل شهري سالم برگزاري كنفرانس آلودگي هوا - برنامه هاي اجرايي تهران نمونه اي از اين دست اقدامات است، كه در اين مورد آخر بايد گفت اين كنفرانس بين المللي بزرگترين همايش تخصصي در اين زمينه پس از پيروزي انقلاب اسلامي و بود، از صاحبنظران و اساتيد بزرگ چند كشور جهان دعوت شده بود تا به ايراد سخنراني بپردازند. اين كنفرانس يافته هاي يك تحقيق دو ساله با عنوان (طرح كاهش آلودگي هوا ناشي از حمل و نقل شهري ) ارائه، مي كرد. اين طرح كه نخستين طرح جامع تحقيقاتي كشور است، با سرمايه گذاري مشترك شهرداري تهران و با همكاري شركت كنترل كيفيت هوا و تسهيلات محيط زيست جهاني وابسته به بانك جهاني (GEF) به اجرا درآمد. - 2 مطلب بسيار مهم و راهبردي ديگر كه بايد به آن پرداخت آگاهي دادن به مردم و گسترش فرهنگ اطلاع رساني است بايد دست ياري به سمت مردم دراز كرد و گفت تا همكاري آنان در موردي كه ارتباط مستقيم با سلامتي خود و فرزندانشان دارد نباشد اقدامات مسئولان خالي از فايده است. بايد به آنان گفت كه كربن سرانه توليد شده در تهران به طور متوسط دو برابر توليد سرانه كربن در كشورهاي جهان سوم است بايد گفت كه تنها در روز 3 هزار تن مونواكسيد كربن 450 تن هيدروكربن هاي نسوخته 120 تن اكسيدهاي ازت تن 30 اكسيد گوگرد 30 تن ذرات معلق و 2 تن سرب در هواي خفه كننده تهران توليد مي شود كه 70 درصد اين آلاينده ها از اگزوز وسايل نقليه موتوري خارج مي شود. بايد گفت در تهران ساليانه 4 هزار نفر بر اثر ناراحتي هاي ريوي مي ميرند، بايد مردم را آگاه كرد كه كوههاي البرز با احاطه كردن تهران از شمال مانع از حركت هواي مسموم به بيرون از شهر مي شوند و در فصول سرد سال در بسياري از روزها با پديده وارونگي هوا مواجه مي شويم و در نتيجه به جاي وارد كردن هواي سالم به ريه ها معجوني از سرب، مونوكسيد كربن، اكسيدهاي ازت و گوگرد و دهها گاز سمي و خطرناك ديگر را وارد بدن مي كنيم. بايد گفت كه مصرف انرژي و سوختهاي فسيلي در كشور ما بسيار فراتر از استانداردهاي جهاني است و با اين سير صعودي مصرف سوخت علاوه بر زيان هاي فراوان بر اقتصاد ملي، انواع آلودگي هاي زيست محيطي هم تشديد مي شود. (كشورهاي صنعتي با نرخ رشد اقتصادي بسيار بالاتر از ما داراي مصرف سرانه انرژي به مراتب پايين تري هستند ) بايد رانندگان را آگاه كرد كه قرار دادن لوله تهويه كارتر روغن خودرو پيكان در فضاي آزاد باعث ورود انواع مواد سمي و سرطانزاي موجود در روغن موتور (از جمله مواد دسته پلي آروماتيك هيدروكربن ) به هواي شهر مي شود و بالاخره رانندگان وسايل نقليه سنگين اين مساله را باور كنند كه حتما در توفقهاي طولاني خودرو خود را خاموش كنند. - 3 بعد از تحقيق و يافتن راههاي موءثر زمان عمل فرامي رسد كه در اين زمينه هرچند اقداماتي صورت گرفته ولي هنوز غول آلودگي هوا با جان مردم بازي مي كند. از جمله اقداماتي كه صورت گرفته تصويب قانون مبارزه با آلودگي هوا توسط نمايندگان ملت در مجلس شوراي اسلامي بوده. توسعه پاركها و فضاي سبز، گازسوز كردن خودروها، عرضه بنزين بدون سرب به طور گسترده در جايگاههاي عرضه مواد سوختي، اعلام چند روز در طول سال به عنوان روزهاي هواي پاك و تشويق مردم به استفاده نكردن از وسايل نقليه شخصي از جمله ساير راهكارهاي ارائه شده در اين زمينه است. گازسوز كردن خوروها اقدام بسيار مفيدي بود كه توسط مسئولين صورت گرفته و روز به روز هم توسعه بيشتري مي يابد در حالي كه در فروردين ماه تعداد 1374 مراجعه به جايگاههاي عرضه گاز مايع تنها 5409 دستگاه خودرو بود. اين رقم در اسفند همان سال /94 2با درصد افزايش به 10507 دستگاه رسيد و در تيرماه 1375 به 14700 دستگاه افزايش يافته است. مصرف بالقوه گاز مايع اين تعداد وسيله نقليه در تيرماه 1375 در صورتي كه فقط از گاز مايع استفاده مي كردند حدود 13 ميليون ليتر برآورد شده كه استفاده از اين مقدار گاز به جاي بنزين موجب كاهش آلودگي هاي ناشي از اگزوز به ميزان 390 تن مونواكسيد كربن 21 تن هيدروكربنهاي نسوخته و بالاخره موجب كاهش 776 كيلوگرم سرب مي شد. از جمله كارهاي ديگري كه تاكنون توجه زيادي به آن شده ولي كافي به نظر نمي رسد تنظيم موتور خودروها و اجباري كردن اين تنظيم مي باشد. اگر موتور خودرويي تنظيم باشد به طور متوسط 50 درصد از مونواكسيد كربن توليدي آن و 47 درصد از هيدروكربنهاي نسوخته كاهش مي يابد و نيز بين 15 تا 25 درصد مصرف بنزين صرفه جويي مي شود. البته ارقام فوق در حالتي صدق مي كند كه تنظيم موتور توسط متخصصين مربوطه و با دستگاههايي چون آناليز دود و چراغ تايمينگ انجام شود نه به صورتي كه امروزه در خيلي از تعميرگاهها باب است. در مجموع از بين بردن و ريشه كني غول آلودگي هوا كه در روزهاي اخير به طرز بي سابقه به خودنمايي پرداخته، نياز به همياري مردم و مسئولين و انجام اقدامات عاجل دارد. چگونه است كه در كشوري چون چين عرضه بنزين سربدار در پايتخت آن ممنوع مي شود. شايد اقداماتي از اين دست تا حدي گره گشاي مسائل فعلي باشد. به اميد روزي كه معضل آلودگي هوا براي هميشه از شهرهاي كشور ما رخت بربندد. پدرام فتحعليان