Hamshahri corpus document

DOC ID : H-771226-44221S1

Date of Document: 1999-03-17

سنت ديرپاي نوروزخواني در مازندران بهار آمد بهار آمد خوش آمد علي با ذوالفقار آمد خوش آمد گروه شهرستانها: نوروز باستاني نويددهنده شادي و زيبايي در راه است، عيدي كه با خود مژده رسيدن بهار و سرسبزي طبيعت را نويد مي دهد و همگان خود را براي ورود به سالي جديد آماده مي كنند. معمولا در هر يك از نقاط كشور نشانه هاي فرارسيدن نوروز علاوه بر بيداري طبيعت، با آداب و سنن موجود در فرهنگ بومي و محلي منطقه اعلام مي شود. حفظ فرهنگ بومي و سنت هاي منطقه اي علاوه بر احترام به هويت فرهنگي و محلي هر منطقه در انتقال باورهاي بومي به نسل جديدنيز موءثر است. يكي از سنت هاي باارزش موجود در مازندران، نوروزخواني است كه در گذشته هاي دور اين استان ريشه دارد. نوروزخوانان كه معمولا در گروههاي دونفره كه يكي از آنها يك چوبدست و يك شاخه سبز از درخت يا گياه در دست دارد; در روستاها باحضور در خانه ها به خواندن اشعاري كه در مدح ائمه اطهار و رسيدن بهار وشادماني است مي پردازند. يك كارشناس حوزه هنري كه بر روي احياء سنت هاي محلي مازندران كارمي كند، در اين مورد مي گويد: نوروزخوانان رسولان شادي و پيام آوران بهارند. اما هدف آنها تنها دادن نويد رسيدن بهار نيست، بلكه آنها مي خواهند به انسان هشدار بدهند كه بهار فصل خانه تكاني است و نبايد تنها به خانه تكاني منزل اكتفا كرد، بلكه بايد قلب و وجود خود را نيز خانه تكاني كنند و اگر از كسي گله اي دارند با آمدن عيد نوروز بايد كينه ها را نيز از دل بيرون و با نو شدن طبيعت، زندگي نويي را آغاز كنند. در روستاها، صاحبان خانه ها بايد علفهاي هرز را از مقابل درب خانه بكنند و به جاي آن گلي بكارند. رشيد بابازاده مي افزايد: نوروزخوانان بعداز ظهور اسلام، به خاطر پيوند دادن سنت هاي ملي به فرهنگ اسلامي، در خواندن اشعار ابتدا متوسل به ائمه اطهار مي شوند و با بيان ويژگيهاي زندگي امامان، مردم و بخصوص كودكان و نوجوانان را در قالب اشعار ساده و دل نشين، با اسامي ائمه و ويژگيهاي آنان آشنا مي كنند و درواقع در عين دعوت به ايجاد زيبايي ظاهري، شيعيان را به صفاي باطن و تزكيه قلب و روح فرامي خوانند. بابازاده مي گويد: نوروزخوانان بعداز خواندن شعري به زبان فارسي در مدح ائمه اطهار (ع ) قبل از ورود به هر خانه اي، با اطلاع از نام صاحبخانه و ارشدترين پسر مجرد خانه فورا شعري مي سازند و با گويش محلي مازندراني، براي صاحبخانه سالي خوش و پربركت، برپايي جشن عروسي پسرش را آرزو مي كنند و هرگز در ساختن شعر و خواندن ترانه به مصيبتهايي كه ممكن است در همان سال براي صاحبخانه پيش آمده باشد اشاره اي نمي كنند زيرا معتقدند كه آنان پيام آور شادي هستند نه يادآور غم و اندوه... آنگاه صاحبخانه باتوجه به وسع خودچند عدد سيب - تخم مرغ - گردو و يا نان گردويي به نوروزخوانان هديه مي كنند. بابازاده كه مسئوليت دفتر ادبيات بومي حوزه هنري مازندران را نيز به عهده دارد، مي افزايد: در گذشته هاي دورتر، نوروزخواني به شكل بسيار وسيعي در مازندران رواج داشت و مردم همان گونه كه با شروع اسفندماه انتظار رسيدن بهار را مي كشيدند، منتظر نوروزخوانان نيز بودند كه با خود شادي و شادماني را به روستاها وي مي آوردند تاكيد مي كند كه نوروزخوانان در قديم از سازهاي محلي مانند سرنا و دهل نيز براي خواندن اشعار خود استفاده مي كردند ولي امروز تنها به صورت ترانه هاي محلي و آهنگهاي خاصي خوانده مي شود كه بسيار دل نشين است. وي كه نقش سازنده اي در احياي سنتهاي بومي استان دارد، اضافه مي كند: سال 1369 برنامه اي در زمينه نوروزخواني از سيماي استان گيلان تهيه و پخش شد كه با استقبال گسترده مردم مواجه شد و بينندگان بويژه جوانان خواستار احياي سنت زيباي نوروزخواني شدند كه در حال حاضر در روستاهاي مناطق مركزي مازندران رواج يافته است. مرتضي شوبي خبرنگار همشهري در مازندران