Hamshahri corpus document

DOC ID : H-771212-44078S1

Date of Document: 1999-03-03

خدمات مشاوره اي مفيد ولي ناشناخته * عده اي براي حل مشكلات خود به ريش سفيدان فاميل و خانواده مراجعه و عده اي ديگر سررشته زندگي خود را به دست فال گيرها، دعانويس ها و افراد غيرمتخصص مي سپارند امروزه زندگي افراد در جوامع مختلف در معرض تغييرات سريع و همه جانبه اي قرار گرفته تحولات است اجتماعي، اقتصادي، سياسي، فرهنگي و پيشرفتهاي سريع و چشمگير در عرصه تكنولوژي و ارتباطات باعث پيچيده تر شدن شرايط زندگي نسبت به سالهاي نه چندان دور شده است. ابزارهاي سنتي جاي خود را به ابزارهاي پيشرفته تري داده اند. تحولات عظيم در جنبه هاي مختلف علاوه بر نتايج مثبت خود مشكلاتي نيز براي جوامع به همراه داشته است. اين مشكلات در كانونهاي اجتماعي رخنه كرده و در غالب مشكلات عاطفي، شغلي، تحصيلي و مسائل مربوط به رشد شخصيت بروز كرده اند. متخصصين و كارشناسان علوم تربيتي در چند دهه اخير با مطرح كردن خدمات مشاوره اي در پي رفع بحرانهاي روحي و رواني افراد با استفاده از حرفه هايي چون روان پزشكي، روان درماني، مشاوره و مددكاري اجتماعي بوده اند. به گونه اي كه اكنون مشاورين با راهنمايي و مشاوره افراد در زمينه هايي چون امور اعتقادي، اخلاقي، رفتاري و مشاوره هاي تحصيلي، ازدواج و.. مشكلات بسياري را از فراروي مراجعين به مراكز مشاوره برداشته اند. * مردم و چندگانگي در برخورد با مشكلات از پايه ريزي علم مشاوره در كشورمان 2 تا 4 دهه مي گذرد ولي گذشت اين مدت زمان نتوانسته آن گونه كه بايد و شايد خدمات مشاوره اي را مطرح سازد و مراكز مشاوره متناسب با آن گسترش يابند. معمولا افراد در برخورد با مشكلات، برخوردهاي گوناگوني از خود نشان مي دهند. عده اي براي حل مشكلات خود به ريش سفيدان فاميل و خانواده، دوستان، همسايه ها و... مراجعه مي كنند. تعداد ديگري از مردم، مشكلات را در درون خود نهادينه كرده و با آن مانوس شده اند. اين قبيل افراد به دليل حجم مشغله هاي جسمي و روحي كمتر توجهي به مشكلات خود نشان مي دهند. جالب اين كه عده اي ديگر ناآگاهانه سررشته زندگي خود را به دست فال گيرها، دعانويس ها و افراد غيرمتخصص مي سپارند كه نه تنها درماني براي دردهاي خود نمي يابند بلكه مشكلات بزرگتري را به جان مي خرند. در گفتگو با مردم كمتر كسي به خدمات مشاوره در مراكز مشاوره اشاره مي كند. وقتي از آنها مي پرسيم كه براي حل مشكلات عاطفي، خانوادگي، تحصيلي و... چگونه رفتار ؟ مي كنند درپاسخ مي گويند: زهرا خوئيني - ساله 32 خانه دار: معمولا مشكلات خانوادگي خود را با بزرگترهاي فاميل مطرح مي كنيم و درباره مسائل تحصيلي و شغلي بچه ها از فكر و تجربيات دايي و عموهاي بچه ها استفاده مي كنيم. بعضي اوقات نيز بچه ها خود به مشكلاتي برمي خورند كه به ما چيزي نمي گويند و از دوستانشان كمك مي گيرند. محمد فريماني راد - ساله 26 شغل آزاد: سعي خانوادگي ما (من و همسرم ) بر اين است كه مشكلات را خودمان حل كنيم. البته مشكلات زياد است ولي آنها را تحمل مي كنيم و سعي مي كنيم تا اين مشكلات تا جايي كه ممكن است خللي در زندگي خانوادگي مان وارد نكند. وي مشاوره با ديگران را رد مي كند و مي گويد: اكثر اوقات راهنمايي افراد ناوارد و ناآگاه منجر به بروز اختلافات خانوادگي و مسائل بزرگتر مي شود. وي به تجربه اش در اين زمينه اشاره مي كند و مي گويدسال 4 قبل با همسرم اختلاف جزئي مشكل داشتم را با مادر، خواهر و يكي دو نفر از دوستان در ميان گذاشتم ولي راههايي كه آنها پيش پاي من قرار دادند نه تنها مشكلي را حل نكرد بلكه باعث ايجاد اختلاف بيشتري حتي تا مرحله دادگاه شد و اگر نصايح قاضي نبود و مدت دادرسي به درازا نمي انجاميد به طور حتم زندگي ما از هم مي پاشيد. جالب اين كه يكي از دوستان معتقد بود كه به حرفهاي همسرم توجهي نشان ندهم و يا به قول خودش به او روندهم و از سفارشات مادرم اين بود كه با او برخورد فيزيكي داشته باشم و با دعوا او را به راه بياورم و راههاي نامعقول ديگر كه هيچ كدام راه صحيح و عقلاني نبود. * بهره گيري از خدمات مشاوره تنها راه مسالمت آميز مشاوران و اهل فن، مشاوره را تنها راه پسنديده و عقلاني براي حل مشكلات كنوني يكي مي دانند از اين كارشناسان مي گويد: بخشي از كارهاي مشاوره مي تواند توسط پدر و مادر انجام گيرد. در خصوص مسائل اعتقادي روحانيون مي توانند نسبت به امر مشاوره اقدام كنند ولي واقعيت امر اين است كه در بعضي موارد مشكلات خاصي داريم كه در سايه مشاوره قابل حل است. مانند اضطراب، افسردگي، وسواس و... اين مسائل مشكلاتي نيست كه توسط پدر و مادر حتي پزشك درمان شود. تنها اين گونه مشكلات در مراكز مشاوره مي توانند پاسخي بيابند. اين متخصص معتقد است: نوجوان و جواني كه دچار بيماري افسردگي است و در حد بالاتر حتي در مرحله خودكشي قرار مي گيرد; نوجواني كه دچار خود ارضايي است يا بچه اي كه دست به دزدي مي زند، پدر و مادر قادر به حل مشكل وي نخواهند بود و حداكثر راه حل آنها سيلي يا تنبيه است كه راه خطايي است. راههاي مسالمت آميزي وجود دارد كه مشاوران با ريشه يابي سعي مي كنند علل انحراف را ريشه يابي و نسبت به درمان آن اقدام كنند. پيشگيري از بروز ناهنجاريهاي رفتاري و اخلاقي عامل موءثري در كاهش ناهنجاريهاي اجتماعي و رفتاري مي باشد. يكي از علل طرح و استقبال از امر مشاوره در بين كارشناسان، جنبه پيشگيري و درماني خدمات مشاوره اي است. دكتر شكوه نوابي نژاد، استاد دانشگاه تربيت معلم و كارشناس مشاوره نيز در اين رابطه مي گويد: امروزه خدمات مشاوره اي بر سه محور رشد، پيشگيري و درمان مبتني است. امر مشاوره ضمن آن كه موجبات تسهيل رشد مراجعان را فراهم مي سازد، با افزودن بر دانش و مهارتهاي افراد از بروز بسياري از مشكلات پيشگيري مي كند. علاوه بر اين در مواردي كه افراد دچار مشكلات و بحرانهاي حاد گرديده اند، بااستفاده از تخصصهاي مشاوره اي مي توانند نسبت به كاهش يا رفع و حل آن مشكلات از كمكهاي مشاوره اي و خدمات مشاوره اي بهره گيرند. * انس با مهمترين مشكلات، مشكل! مردم مي گويند: فرصتي براي پرداختن به بيماريهاي روحي و رواني ندارند وهزينه هاي زندگي تنها به آنها اجازه مي دهد كه به سلامتي تن بيانديشند; نه سلامتي روان! ولي كارشناسان بر اين عقيده اند كه اكثر افراد با مشكلات خانوادگي، شغلي، تحصيلي و... مانوس شده اند و به صدمات ناشي از مشكلات روحي و رواني كمتر آگاهي دارند يا حداقل اهميتي نمي نهند. عباس عبداللهي - ساله 26 كارمند بانك كشاورزي: مشكلات شغلي، تحصيلي، خانوادگي در بين مردم خاصه جوانان بسيار زياد شده اين است مشكلات هر يك به نوعي مشكلات عاطفي، روحي و رواني را به همراه داشته است. كانونهاي خانوادگي قادر به پاسخگويي به نيازهاي قشر جوان و مشكلات آنها نيست به همين دليل افراد با اين مشكلات انس گرفته و راهي جز اطاعت و كرنش در مقابل آن ندارند. * اصل مساله هزينه است يا عدم؟ اعتقاد! كارشناسان نظر ديگري در اين رابطه دارند. آنها مي گويند: دليل كم توجهي مردم به خدمات مشاوره هزينه هاي آن نيست، بلكه مساله اصلي عدم اعتقاد مردم به امر مشاوره است. چرا كه گاهي اوقات افراد به دليل كم توجهي به مشكلات روحي، عاطفي و رواني بايد چندين برابر هزينه عواقب و پيامدهاي ناگوار آن را بپردازند. اصل خدمات مشاوره آن چنان كه بايد، بين مردم جانيفتاده است; زيرا مردم به آن عادت نكرده اند. آنها مشكلات رواني وذهني مربوط به خانواده، كار و شغل را مشكل جدي نمي دانند. تنها مشكلي را كه احساس مي كنند، مشكلات بيماريهاي جسمي است كه به پزشك مراجعه مي كنند. اهل فن معتقدند: بسياري از مسائل و حتي بيماريها ناشي از مشكلات روحي و رواني افراد است كه صد البته صدمات آن بيش از بيماريهاي جسمي است. * جايگاه نامشخص مشاوره و لزوم توجه همگاني عدم شناخت كافي مرد از خدمات مراكز مشاوره واهميت اين خدمات در زندگي روزمره باعث استقبال اندك افراد از مراكز مشاوره شده است، به گونه اي كه بسياري از افراد به دليل شناخت اندك و اطلاعات نادرست نمي دانند كه خدمات مشاوره چيست و چگونه مي توانند از اين خدمات بهره مند؟ شوند! دكتر نوابي نژاد دلايل متعددي را بر مي شمرد. وي مي گويد: در سالهاي اخير اقدامات قابل توجهي از سوي شوراي هماهنگي مراكز خدمات مشاوره اي در دبيرخانه شوراي عالي جوانان و خاصه با تشكيل انجمن علمي مشاوره در كشور انجام گرفته است. ولي علي رغم اين تلاش، اهميت خدمات مشاوره درجامعه شناخته شده عدم نيست آگاهي و اطلاع صحيح افراد، منجر به فعاليت بسياري از افراد غيرمتخصص در امر مشاوره شده به است اين مورد بايد اضافه كرد كه جامعه هنوز نسبت به ماهيت واهميت خدمات مشاوره اي دانش و آگاهي لازم را پيدا نكرده است. * پيشنهادهايي درخصوص مشاوره خدمات مشاوره اي نقش مهمي در كاهش معضلات اجتماعي خواهد داشت وبهره گيري از اين خدمات در كاهش مشكلات جوانان كه بخش عظيمي از جمعيت كشور را تشكيل مي دهند، كاملا مفيد و موءثر خواهد بود. استفاده از خدمات مشاوره بدين معني نيست كه فرد دچار ضعف و يا اختلال روحي و رواني است بلكه در حال حاضر در اكثر كشورهاي پيشرفته، مشاوره در بين افراد عادي نيز مرسوم است به گونه اي كه در اين كشورها مراكز مشاوره يك سوم مراكز پزشكي آنها را تشكيل مي دهند، در حالي كه در كشورمان تنها 100 مركز مشاوره به فعاليت مي پردازند. از همين روي توجه به امر مشاوره و شناخت استعدادها و توان جمعيت جوان كشور، الفباي رشد و توسعه اجتماعي، فرهنگي و اقتصادي در دهه آينده خواهد بود، چرا كه خودشناسي، بهره گيري صحيح از علم و آگاهي واستعدادهاي دروني افراد و فعليت يافتن استعدادهاي سرشار و خلاق افراد جامعه بخصوص نقش جوان گام مهمي در شكوفايي و رشد كشور در زمينه هاي مختلف خواهد داشت. به همين دليل وظيفه سازمانهاي تربيتي كشور از جمله وزارت آموزش و پرورش، وزارت ارشاد، سازمان تبليغات و مراكز رسيدگي به امور مساجد و ساير سازمانها است تا وسايل لازم براي خويشتن سازي و كشف استعداد و راهنمايي و مشاوره افراد را فراهم سازند و مراكز علمي و دانشگاهها نيز بايد در جهت تربيت افراد مشاوره و متخصص و متعهد بكوشند تا خلا ناشي از كمبود مشاوران حرفه اي پر شود. از مساجد نيز مي توان علاوه بر پايگاههاي معنوي به عنوان مراكز مشاوره در تمامي زمينه ها سود جست تا در كوتاه مدت خلا كمبود مراكز مشاوره بر طرف شود. با يكي يا دو كس مشاوره كن در اموري كه پرخطربيني كز يك آئينه، پيش رونگري وزدوآئينه پشت سربيني سعدي گزارش: علي كهن نسب