Hamshahri corpus document

DOC ID : H-771210-44056S1

Date of Document: 1999-03-01

پنجاه ساله ها و افراد بالاتر بخوانند: از پنجاه سال حتما آيا ويتامين ث براي قلب مفيد ؟ است در خصوص ويتامين ث تاكنون مطالب بي شماري عنوان شده است. تازه ترين آنها، عنوان مقاله اي است در يكي از نشريات كانادا كه مي گويد: مقادير زياد ويتامين ث، باعث طولاني شدن عمر مي شود يا ويتامين ث، ويتاميني كه از بين نمي رود. تحقيقات انجام شده در اين باره كه تازه ترين آنها مربوط است به دانشگاه كاليفرنيا در لس آنجلس، به اين نتيجه رسيده است كه در ده سال گذشته، مرداني كه غير از ويتامين ث موجود در غذاها، مقاديري ويتامين ث اضافي هم مصرف مي كرده اند، كمتر از ديگران از بيماريهاي قلبي فوت كرده اند. (در زنها هم تاثير داشته است، ولي به مقدار كمتري ) عكس العمل پزشكان نسبت به نتيجه حاصل اخير، به عكس گزارشات قبلي، خيلي كمتر تمسخرآميز بوده است. قبلا يكي از دانشمندان كه دوبار هم، به عللي غير از تجسس در مورد ويتامين ث، برنده جايزه نوبل شده است، ادعا كرده بود كه ويتامين ث داراي آن چنان خواصي است كه مي تواند از سرماخوردگي تا سرطان را درمان ولي كند متخصصين هيچگونه دليلي براي تاييد ادعاي او پيدا نكردند و موسساتي از قبيل انستيتوي ملي سرطان امريكا كه در زمينه اين پژوهشها سرمايه گذاري كرده اند، به اين نتيجه رسيده اند كه ادعاي نامبرده، كاملا بي اساس است. ولي اثرات ويتامين ث را در جلوگيري از بعضي بيماريها، كم نمي دانند. پژوهشهاي اخير دانشگاه كاليفرنيا در لس آنجلس به اين صورت انجام گرفته است كه تعداد زيادي از اشخاص داوطلب را برحسب مقدار مصرف ويتامين ث به سه دسته قسمت كرده اند. دسته اول، آنها كه غذاي مصرفي روزانه شان كمتر از پنجاه ميلي گرم ويتامين ث داشته است. دسته دوم، آنها كه روزانه بيش از پنجاه ميلي گرم ويتامين ث در غذاي مصرفي شان وجود داشته است و بالاخره دسته سوم، كه بيش از پنجاه ميلي گرم ويتامين ث در غذا و مقداري هم ويتامين ث اضافي مصرف اين كرده اند دسته اخير، ويتامين ث اضافي روزانه را به صورت مولتي ويتامين هايي كه معمولا بين 50 تا 100 ميلي گرم ويتامين ث هم دارند به كار برده اند كه مجموعا حدود 150 ميلي گرم ويتامين ث مي شود. دو دسته اول و آخر را كه به ترتيب كمترين و بيشترين مقدار ويتامين ث را مصرف مي كرده اند، از نظر سن و سال، جنس و حدود ده عامل تعيين كننده ديگر، مانند كشيدن سيگار، نژاد، تحصيلات و سابقه بيماريهاي ديگر شبيه به هم انتخاب كرده اند. به طوري كه گفته شد، اين بررسي ده سال ادامه داشته است و نتيجه اين كه مرداني كه جزو دسته سوم بوده اند، يعني ويتامين ث زياد مصرف مي كرده اند، به نسبت 42 درصد كمتر از عوامل گوناگون مرگ و مير و به نسبت درصد 45 كمتر از بيماريهاي قلبي - عروقي فوت كرده اند تا مرداني كه جزو دسته اول بوده و كمترين مقدار ويتامين ث را مصرف مي كرده اند. نزد زنها اين نسبت به ترتيب 10 و درصد 25 بوده است. معذالك اين بررسي رابطه بين علت و معلول را از نظر مصرف ويتامين ث و كمتر شدن مرگ و مير از بيماريهاي قلبي و عروقي نيز ثابت نكرده چون است نتايج بدست آمده در حقيقت از تحقيق بر روي تعداد معيني از مردمان حاصل شده كه تماما توسط خود آنها گزارش شده است. ارتباط بين ويتامين ث با پايين آمدن مرگ و مير را بايد در مجموعه يك سري عوامل دانست، مثلا مواد خوراكي سرشار از ويتامين هاي مختلف و غيره. اين رابطه علت و معلول را نمي شود به آساني پذيرفت، مگر اين كه تمام جوانب بررسي ها مورد بررسي قرار گيرند. با وجود همه اينها، تئوري اين كه ويتامين ث سبب پايين آوردن تعداد مرگ و مير مي شود با مصرف روز افزون غذاهاي به اصطلاح انتي اكسيدان قابل توجيه مي شود. آنتي اكسيدانها كه عبارتند از ويتامين ث و ويتامين اي ( E) و بتا كاروتن كه در بدن تبديل به ويتامين A مي شود، مواد شيميايي هستند كه دفاع بدن را در مقابل ذرات آزادي كه محصول فرعي يا بهتر گفته شود، تفاله هاي فعل و انفعال هاي طبيعي و شيميايي در بدن مي باشند، تقويت مي كنند. اين ذرات آزاد، براي نسج هاي بدن، زيان بخش اند و سبب بيماري مي شوند. به عنوان مثال، اينها تا اندازه اي در بالا بردن كلسترول با وزن مخصوص كم (LDL) در رسوبهاي شرياني تاثير دارند. بررسي ها نشان داده اند كه ويتامين E و بتاكاروتن از اكسيده شدن LDL توسط ذرات آزاد تفاله هاي شيميايي جلوگيري مي كنند. اكسيده شدن LDL است كه سبب رشد پلاك هاي رسوبي در شريانها مي شود. اين ذرات آزاد تفاله هاي شيميايي، همچنين در تغييرات مولكولي كه سبب رشد غيرقابل كنترل سلولهاي سرطاني مي شود، سهم دارند. آيا بايد ويتامين ث اضافي مصرف؟ كرد در حال حاضر 25 درصد اشخاص بالغ در امريكا به طور روزانه مقدار اضافي ويتامين ث مصرف مي كنند و در حدود 50 درصد آنها نيز هر از گاهي مصرف با مي نمايند وجود نظريات ضد و نقيض، ويتامين ث تنها ماده اي است كه مصرفش خيلي طرفدار دارد. اخيرا همراه، با گزارش دانشگاه نامبرده بالا كه در مجله اپيدميولوژي به چاپ رسيده، نقدي به صورت زير نيز آمده است: كاملا روشن است كه ذرات آزاد تفاله هاي شيميايي و ضايعاتي كه از تركيب آنها با اكسيژن بدست آمده اند، نقش بزرگي در بروز بعضي بيماريها بازي مي كنند، بنابراين، نامعقول نيست كه آنتي اكسيدانها از هر نوع كه باشند (ويتامين ث، ويتامين Eبتاكاروتن، و... ) اثري غيراختصاصي و عمومي در جلوگيري و يا ترميم بعضي از ضايعات داشته باشند. مطلبي كه هنوز روشن نشده است، اينست كه آيا اين تنها ويتامين ث است كه سبب پايين آوردن مرگ و مير مي شود، يا اين كه مصرف تركيبي از تمام ويتامينها و مواد غذايي ديگر، كه بيشتر محتمل است، و يا اين كه اصولا كساني كه به اين منظور، ويتامين ث مصرف مي كنند، از همه نظر بيشتر مراقب سلامتي خود هستند. به عقيده يكي از متخصصان جان هاپكينز، مصرف مقدار معقول ويتامين ث اضافي يعني كمتر از 500 ميلي گرم در روز به شما آسيبي نمي رساند، ولي معلوم نيست كه منفعتي هم داشته باشد. هنوز بررسيهاي بيشتري لازم است تا معلوم شود كه آيا ويتامين ث، ويتامين E و بتاكاروتن، از بيماريهاي قلبي جلوگيري و عمر را طولاني مي كند يا؟ نه اصولا نبايد تصور كرد كه مصرف ويتامين ث به اين معني است كه نبايد غذاهاي بهداشتي خورد و يا از عواملي كه زيان آنها براي سلامتي ثابت شده است، نبايد جلوگيري كرد. * استعمال دخانيات را به كلي بايد ترك كرد تا به اين ترتيب خطر حمله قلبي را تا 50 درصد تا 5 سال بعد از ترك سيگار كاهش داد كه به مقدار زيادي از بروز عوارض ريوي و سكته هاي مغزي جلوگيري مي كند. * كلسترول خون را بايد پايين آورد كه در نتيجه، خطر حمله قلبي را در ازاي پايين آوردن هر 1 درصد كلسترول 2 تا 3 درصد كاهش مي دهد. * فشار خون را بايد تحت كنترل نگاهداشت تا به اين ترتيب، خطر بيماريهاي قلبي، بيماريهاي كليوي و سكته هاي مغزي را كاهش داد. * بهترين جانشين براي ويتامين ث اين است كه 5 بار در روز، ميوه و سبزيجات مصرف كنيد كه به شما حدود بيش از ميلي گرم 200 ويتامين ث مي رساند كه البته به اضافه ساير موارد مفيد، رژيم غذايي شما را تكميل خواهد كرد. * دكتر ناصر صفائي