Hamshahri corpus document

DOC ID : H-771208-44043S5

Date of Document: 1999-02-27

پزشكان با روبوت در بدن بيمار سفر مي كنند گزارشي از تاثير روبوت در عمل جراحي پزشكان روبوت هايي نزديك به يك هزارم ميليمتر كه در استخوانهاي بيماران مي لغزند و پيش مي روند و بدون هيچگونه اشتباه و نقصي، موضعي را شكاف داده و مي برند، جراحاني كه دستگيره اي را هدايت كرده و روي وسايل و ابزار و در ميان بدن بيماران سفر مي كنند; اين همان علم پزشكي بالقوه اي است كه هنوز سهمي در امور روزمره بيمارستان ها ندارد. بيمار به آرامي زيربيهوشي نفس مي كشد. مفصل فرسوده شده و رانش باعث شده است كه درمدت چندماه درد ورنج زيادي رامتحمل شود. اكنون با جايگزين شدن پروتزي مصنوعي در قسمت فوقاني استخوان ران، درد او تسكين خواهد يافت. حال براي اين كار، بايد سراستخوان را برداشت و مجرايي در داخل استخوان، براي ثابت شدن پروتز در آن، ايجاد كرد. هر چه ميله فولادي با دقت بيشتري كار گذاشته شود، به همان نسبت، بيمار دوباره سريعتر شروع به راه رفتن مي كند و همچنين احتمال جابه جا شدن پروتز كمتر خواهد شد. در يك چنين عمل جراحي، دقت و ظرافتي برابر با چند دهم ميليمتر لازم است، به كار بردن چنين دقت و ظرافتي، براي يك جراح همانند يك نبرد است، اما دراين راه، براي روبوت هيچگونه سختي و دشواري وجود ندارد. هم اكنون در آلمان، چند كلينيك، اين وسائل و ابزار را كه به وسيله رايانه هدايت مي شود، بكار مي برند. كاسپار، يك روبوت متحرك است كه با دقت و ظرافت بسيار زيادي، مجرايي در استخوان ران بيمار باز مي كند. كاسپار به كمك حافظه شمارشي اش به خوبي راهي را كه بايد در داخل استخوان در پيش گيرد، مي شناسد. روبوت كه كاملا به صورت خودكار عمل مي كند، بازوي خود را در وضعيت مناسبي قرار مي دهد و از طريق اطلاعات و مشخصات ذخيره شده مربوط به بيمار كه كاملا با واقعيت در روي تخت عمل جراحي مطابقت دارد، ثابت مي شود. به كمك اسكن مغز شمارشي كاسپار، تصويري را از سه بعد استخوان ارزيابي مي كند. جراح مي تواند در روي صفحه اكران خود، به كمك ماوس، تغييري در تصوير استخوان ايجاد كند و آن را در تمامي جهات بررسي بنابراين كند او براساس مشخصاتي كه از مفصلهاي مصنوعي ران با اندازه هاي مختلف دارد، پروتزي را كه با بدن بيمار بهتر سازگار است، انتخاب مي كند. او مي تواند به طور بالقوه، پروتز را براي مدت زماني هر چند طولاني كه مي خواهد جابه جا كند، تا اينكه پروتز كاملا در جاي مناسب قرار گيرد. در طي عمل جراحي، كاسپار برطبق محاسبات انجام شده و با دقت و ظرافتي حداكثر يك پنجم ميليمتر يا حتي دقيقتر از بهترين جراحان، استخوان را سوراخ مي كند. البته اين دقت و ظرافت هميشه كافي چون نيست در يك عمل جراحي اعصاب، هرگونه لرزش و جهش ناگهاني مي تواند عواقب دشوار وخطرناكي به همراه داشته باشد و باعث از بين رفتن ساختارهاي مهم و ضروري مغز شود. يكي از روبوت هايي كه اخيرا طراحي شده، قادر است يك آندوسكوپ را با فاصله اي نزديك به يك هزارم ميليمتر هدايت كند. اين روبوت، سلولهاي تومور در يك مغز را، با دقت و ظرافت و بدون برخورد و آسيببه سلولهاي سالم همجوار و رگهاي خوني از بين مي برد. اين روبوت كه مدل نام Op 2015 دارد و نخستين نمونه روبوت اشتوتگارت است، با دقت و ظرافت در طول تارهاي ماهيچه اي و راههاي عصبي جابه جا مي شود ودرتونلهاي بسيار كوچك در استخوانهاي مغز نفوذ كرده و يا عمل كاشت دندان را درنقطه اي مشخص و معين انجام مي دهد. كليد موفقيت نخستين نمونه روبوت اشتوتگارت اين است كه ساختمان آن به صورت يك حشره شش پا سكويي است مجهز به شش پا تلسكوپي روي يك چهارچوب كار گذاشته مي شود. به همان نسبت كه پاها دراز و يا كوتاه مي شوند، آندوسكوپ و يا ابزار و وسايل ديگر نيز در فضا تغيير مي يابند. امتياز ساختمان روبوت هاي رايج اين است كه توده اي از آنها كه تكان مي خورند، محدود است و همين امر حركت و لغزش اين گونه روبوت ها را با دقت بسيار زيادي ميسر مي سازد. فضاي كار و فعاليت محدود، عيب و نقصي را در اين زمينه آشكار مي كند. به همين علت است كه روبوت و تجهيزاتش روي پايه اي به صورت هلال كار گذاشته شده است كه روي محور خود به مي چرخد عنوان مثال، براي برداشتن توموري از روي عصب بينايي، پزشك نيازي به دادن شكافهاي بزرگ از ميان استخوانها، غضروفها و بافتهاي بيمار ندارد. در حال حاضر، اين روبوت در كلينيكي واقع در شهر وين تحت آزمايش است. اوربان، يك، جراح اعصاب آلماني، در اين زمينه باز هم فراتر در مي رود يك عمل جراحي پيچيده، پزشك بايد در طي چندين ساعت، عمل جراحي را به طور ايستاده و يا نشسته، اما در حالتي خسته كننده و نامناسب دنبال اين كند خستگي به همان اندازه كه جسماني است، عصبي نيز است و به طور قابل ملاحظه اي باعث كاهش تمركز در پزشك مي شود. اگر خيالات و تصورات اوربان تحقق يابد، در اين صورت فردا پزشك به راحتي در داخل يك نوع اطاقك مانند كابين خلبان درهواپيما، خواهد نشست و با دستگيره اي روبوت را از فاصله دور هدايت خواهدكرد. به علاوه، در يك عمل جراحي اعصاب، روءيت مستقيم، اغلب غير ممكن است; در اين موقع پزشك بايد تنها به حس ها و تجربيات خود اعتماد كند، زيرا در اعمال جراحي بيماريهايي كه كمتر تهاجمي و فراگير است، ميدان ديد بسيار محدود مي باشد. در طي عمل جراحي، پزشك هيچگونه واكنش و عكس العملي از بدن بيمار دريافت نمي كند. متخصصان فني موءسسه فن توليد و كنترل و هدايت روبوت به طورخودكار، خواستار تغيير در اين مورد هستند. بنابراين، آنها اتاقي را در روي يك شش پاي هيدروليكي كار گذاشته اند كه آن را به آندوسكوپ و يا به ابزار لازم و ضروري ديگر در عمل جراحي متصل مي كنند. در اين مدت، هرگونه حركت ابزار و وسائل درصندلي منتشر، زماني مي شود كه آندوسكوپ در طول راه عصبي در عميق ترين قسمت مغز جابه جا مي شود، اتاقك به قسمت جلو متمايل مي شود; اگر آندوسكوپ به سمت راست متمايل شود، صندلي پزشك نيز در همان جهت و در همان ريتم حركت مي كند. اين عمل، درست مانند آن است كه جراح روي پشت آندوسكوپ، در ميان بدن بيمار سفر كند. دانشمندان از اين ارتباط بين جهان بسيار كوچك مغز و جهان بسيار بزرگ جراح منتظر بهترين دريافت سرعت هستند كه بوسيله آن، آندوسكوپ در لايه هاي بسيار حساس مغز پيش مي رود. اوربان اظهار مي كند: اين امر بسيار مهم است كه جراح واكنش و عكس العملي از بدن بيمار دريافت كند. قبل از عمل جراحي، جراح مي تواند دركمال آرامش و آسودگي، درجهاني بالقوه كه از مشخصات و اطلاعات حقيقي مربوط به بيمار بوجود آمده، روي يك چنين سيستمي تمرين و آزمايش كند. همانطور كه در اعمال جراحي مفصل ران بوسيله كاسپار، مي توان به كمك شيوه هاي نوين تشخيص تصويري بيماري، از سه بعد بدن بيمار را ايجاد كرده و سپس اين تصوير را به دلخواه بزرگ كرد; تيمي كه روبوت را به كار مي برد، مي تواند روي نمونه بالقوه آزمايش و تمرين كند. همچنين اين تيم مي تواند باعث جلوگيري از بوجود آمدن هرگونه زخم و جراحت در بافتهاي سالم بدن شود. مزيت ديگر روش بالقوه، برقراري ارتباط با كلينيك ها و متخصصين ديگر در دورتا دوره سياره است. آنهامي توانند عمل جراحي را در روي صفحه اكران از طريق ويديو كنفرانس - روشي كه در آن يك پزشك مستقر در كشورهاي خارجي كه با پيوستن به شبكه رايانه مي تواند با متخصصان كشورهاي ديگر ارتباط برقراركند - دنبال كنند و درصورت لزوم مستقيما در عمل جراحي دخالت نمايند. اين مورد قبلا در بعضي ازمواقع انجام گرفته است. پزشكان در اين گونه جراحي ها، مشكوك و ديرباور هستند و شروطي را بيان مي كنند: اگر از نظر فني و تكنيكي، اين امر ممكن باشد كه يك همكار مستقر دركشوري خارجي، در طول يك عمل جراحي حساس و ظريف به شبكه بپيوندد، در اين صورت، احتمالا بايد دخالت وي تنها به توصيه ها و ابراز عقيده و نظر خويش در اين زمينه محدود شود. هنوز هم ممكن است در طي يك عمل جراحي با عناصر و تجهيزات بالقوه ودخالت مستقيم، بسياري از چيزها به روال خوب و متناسبي جريان نداشته باشد، اما اين مداخله، در مرحله تهيه مقدمات يك عمل جراحي، منطقي و عاقلانه بدين است ترتيب، تصوير سه بعدي از يك استخوان ران كه بايدكاسپار، همان روبوت جراح در حافظه خود ثبت كند، مي تواند توسط يك متخصص خارجي مورد بررسي قرار گيرد. دراين نوع جراحي، بيمار مي تواند اولين قدمهاي خود را تنها چند ساعت پس از پايان عمل جراحي او بردارد با خواست خويش پاي خود را مجددا به دستيار جراح مي سپارد، اما فقط پاي خود را. بيمار چندان با اين تصور موافق نمي باشد كه يك روبوت، ابزاري راهدايت كند كه سر بيمار را شكاف بدهد. زماني كه از روبوت ها در علم پزشكي سخن به ميان مي آيد، در اين موقع يك كارخانه به خاطر آورده مي شود كه در آن جا بيماران مانندحيوانات در اسارت جراحي مي شوند. با اين الفاظ و عبارات است كه پروفسور رلف ديتره اشرافت، رئيس موءسسه فن توليد و كنترل و هدايت روبوت به طور خودكار، اين بيم و هراسهاي هر فرد را در اين مورد خلاصه مي كند. از نظر او، يك چنين فيلمنامه اي كاملا واهي و خيالي است. يك روبوت هرگز جانشين پزشك نخواهد شد. هرگز دستگاهي وجود نخواهد داشت كه به طور خودكار، آپانديس را در آورد و ياكيسه صفرا را با خودمختاري كامل جراحي كند. اشرافت متقاعد شده است كه هرگز عمل جراحي وجود نخواهد داشت كه توسط دستگاهها و در اسارت انجام شود. درعلم پزشكي روبوت ها و دستگاههاي خودكار، بيشتر براي كاهش خطرات در اعمال جراحي و امكان پذير ساختن استفاده از شيوه هاي نوين مداوا و درمان بكار مي روند. منبع: دويچلند اكتبر 1998 ترجمه: افسون بدر