Hamshahri corpus document

DOC ID : H-771205-44019S2

Date of Document: 1999-02-24

سرزمين نقوش زرين به مناسبت برپايي نمايشگاه آثار استاد محمود دهنوي نمايشگاهي از آثار قلمزني استاد محمود دهنوي در نگارخانه مس نگار برپا شده است. نمايشگاه مذكور كه تازه ترين آثار اين هنرمند را به نمايش گذاشته، نشان از قدرت خلاقيت و توان طراحي و نقش آفريني صاحب اثر دارد. استاد محمود دهنوي متولد 1305 اصفهان است. وي هشت ساله بود كه در كارگاههاي قلمزني به آموختن و كار در اين رشته مشغول شد. ذوق، اشتياق و استعداد سرشارش باعث شد كه خيلي زود مستقل شده و به اداره كارگاههاي قلمزني بپردازد. طراحي را از مكتب مرحوم استاد حاج مصورالملك فراگرفته و به توصيه ايشان سالها نقوش بناهاي تاريخي اصفهان را مورد مطالعه قرار داد. در ادامه اين بررسيها تحقيق در خصوص طرحها و نقوش ادوار تاريخي ايران ( هخامنشيان، اشكانيان، ساسانيان و سلجوقيان ) را شروع او نمود بر اين اعتقاد است كه قلمزن بايد ابتدا از گذشتگان پيروي كند و بعد از بهره گيري و آشنايي كامل با آثار و سبكهاي گذشته، نوآوري كند. استاد دهنوي در سال 1334 به استخدام اداره كل هنرهاي زيبا درآمد و بيش از 26 سال كارگاه قلمزني اين اداره را به منظور توسعه، تعليم و احياء اين رشته اداره كرد و پس از دوران بازنشستگي، چند سالي در دانشگاه هنر تهران و دانشگاه الزهرا به تدريس قلمزني و طراحي سنتي پرداخت، علاقه استاد به تحقيق در خصوص قلمزني روي فلزات، او را به كشورهاي بلژيك، تونس، مصر، هندوستان، امارات، عمان، ايتاليا، انگلستان، آلمان و امريكا كشاند كه بعضا در نمايشگاههاي هنري آنها حضور يافت. گرچه در سالهاي دور بيشتر آثار اين هنرمند نصيب سفرا و مقامات بلندپايه سياسي كشورها شد، ولي خوشبختانه تعدادي از آثار برجسته ايشان زينت بخش موزه هنرهاي ملي ايران است. در سال 1368 به مناسبت روز جهاني صنايع دستي تمبر يادبودي از يكي از آثار استاد دهنوي به طبع رسيد. هنرمندان برجسته بسياري دهنوي و هنر او را مورد تحسين و تقدير قرار داده اند. از جمله استاد فرشچيان گفته است: ظرافت، مهارت و نازك انديشي در طرح همراه با قدرت و استحكامي كه در كار ايشان وجود دارد و در نتيجه سالها تجربه و ممارست و رياضت عاشقانه و مطالعه و تفحص فراهم آمده موجب تهيه آثاري شده كه هريك به نوبه خود فوق العاده تحسين انگيز است. اين استاد در طراحي تصاوير و نقوش گل و بوته كه ويژه هنر ايراني است و در بكارگيري عوامل تزئيني كه لازمه اين كار است همراه با شكل دادن متناسب زيبا و خوش فرم و تنوع بخشيدن به مصنوعات خود تا به آنجا ارتقاء يافته كه به حق يكي از برجستگان نادر اين فن مي باشد. مهدي ابراهيميان نيز مي گويد: در تمام آثار استاد دهنوي ظرافت و زيبايي در حد كمال است ولي با مقايسه با دوران قبل از اسلام و دوره هاي دوم تا پنجم هجري قمري همه اين آثار نسبتا خالق يكنواخت و تكراري دارند و هنرمندان اين رشته بيشتر به ظرافتهاي بعضا اغراق آميز و در حقيقت كار در ريزه كاريهاي روي بدنه توجه داشته اند. به طوري كه پاره اي از اوقات براي پي بردن به ارزش كار استاد لازم است از ذره بين استفاده در كرد واقع كل حجم و فرم كار به عنوان يك اثر هنري مطرح نيست. فقط متن زمينه كار است كه با طرحهاي خطائي - اسليمي - گرفتگي و با كمك سنبه هاي ريز و درشت هنر و قابليت استاد را مشخص مي كند. در حالي كه در آثار فلزي دوره هاي قبل از اسلام بخصوص آثار فلزي هخامنشي و ساساني و دوره هاي اسلامي خوارزمي و سلجوقي، فرم حجم و ابعاد مجموعا توسط استاد طراحي مي شد و مجموعا يك اثر چشم نواز و هنري بوجود مي آمد. ظهور يك هنرمند استثنايي در عرصه هنر زرگري و قلمزني در دوره معاصر از بيش از چهل سال قبل، انقلابي در عرصه هنر فلزكاري بوجود آورد كه به تدريج چهره قلمزني ايران را دگرگون كرد و آن را از حالت يكنواختي و تكرار مكررات بيرون آورد.