Hamshahri corpus document

DOC ID : H-771201-43977S7

Date of Document: 1999-02-20

توان جمعيت پذيري زمين بايد * مشخص شود بيشترين جمعيتي كه مي تواند به طور پايدار در يك كشور يا منطقه اي معين، ازطريق فعاليت هاي كشاورزي زندگي كند و حمايت شود، چقدر است كنفرانس هاي اخير ملل متحد مشخص كرده اند كه عوامل جمعيتي در زمره فشارهاي مهمي هستند كه روي منابع زيست محيطي اثر مي گذارند. زيرا اين منابع درنهايت به توسعه پايدار (development Sustainable) بستگي دارند. دستورات و تصميمات جلسه بيست ويكم كنفرانس ملل متحد در زمينه محيط زيست و توسعه كه در سال 1992 در ريودوژانيرو برگزار شد و مورد قبول شركت كنندگان قرار گرفت، چندين هدف مهم را بيان اين مي كند تصميمات درواقع، نقش نسبي مشخصه هاي كمي عوامل جمعيتي را كه در كاهش رتبه زيست محيطي به طور گسترده اي وجود دارند و قابل بررسي نيز هستند، نشان داد. به طوري كه ارائه اين روندها و شاخصهاي جمعيتي، اهميت ويژه اي را در اين زمينه متضمن يك مي شود نگرش در اين زمينه، توصيه مي كند كه با توجه به دستورات و تصميمات جلسه بيست ويكم بايد مشخصه اي از توان جمعيت پذيري در سطح ملي تعيين شود. توان جمعيت پذيري زمين (CAPACITY CARRYING-LAND)( ) 1 يعني بيشترين جمعيتي كه مي تواند به طور پايدار در يك كشور يا منطقه معين، ازطريق فعاليتهاي كشاورزي مورد حمايت قرار گيرد. موضوع توان جمعيت پذيري، در ابتدا به خصوصيات و ويژگيهاي اقليمي - كشاورزي و كاربرد تكنولوژي وابسته است. درواقع، نخستين كوشش براي مشخص كردن توان جمعيت تحت حمايت در سطح ملي مطالعه اي بود كه در سال 1982 توسط سازمان خواربار و كشاورزي ملل متحد (فائو (,FAO و موءسسه بين المللي براي تجزيه و تحليل سيستمهاي كاربردي (IIASA) انجام شد ( Higgins و ديگران ). نتايج 1982 اين مطالعه نشان داد كه تا سال دوهزار 57 درصد 117 كشور مورد مطالعه قادر نخواهند بود به نيازهاي غذايي شان، با تكنولوژي پايين دست يابند. اين مطالعه، مباحث مهم و قابل ملاحظه اي را مطرح كرد، به اين ترتيب كه آيا مفهوم توان جمعيت پذيري بايد براي مطالعه واكنشهاي بين جمعيت، منابع، توسعه و محيط زيست به كار برده شود يا نه. در اين ارتباط در چندين كشور اخيرا برآوردهايي از ظرفيت و توان بهره برداري از زمين، در سطح زير ملي ( منطقه اي ) تهيه شده اند. در آسيا، توان جمعيت پذيري براي جزيره پالاوان ( Palawan) در فيليپين برحسب منطقه بوم شناختي محاسبه شده است Western) ). در 1988 اين رابطه برآورد مربوط به توان جمعيت پذيري با مشكل مواجه بود، زيرا كه مصرف سرانه منابع انساني - از آنجايي كه مردم تا حدودي منابع طبيعي را كه به آنها وابسته هستند، نظارت و كنترل مي كنند-، را تغيير مي داد. درواقع در همان زمان، مردم اين امكان را داشتند كه توانهاي جمعيت پذيري را به خاطر عدم مديريت زيست محيطي كاهش دهند. مطالعه موردي جزيره پالاوان به اين خاطر كه به علت مهاجرپذيري از ديگر جزاير، در معرض رشد سريع جمعيت قرار داشت، انتخاب شده علت بود مهاجرت به جزيره پالاوان، فروريزي بهره برداريهاي استعماري و وجود مجادله سياسي در ديگر جزاير جمعيت بود جاري و روندهاي كاربري زمين در آينده براي شش منطقه بوم شناختي (كرانه دريا، درختان كرنا، زمينهاي پست، تپه هاي كم شيب، تپه هاي شيبدار و كوهستانها ) تحت سه سناريوي مختلف (حداكثر توسعه، حداكثر نگهداري يا بقاء و سازگاري بين اين دو ) پيش بيني شده بود. نتايج اين مطالعه نشان داد كه تپه هاي شيبدار و مناطق كوهستاني با بيشترين كاهش رتبه زيست محيطي در آينده قرار دارند و سناريوي سوم (سناريوي سازگاري بين حداكثر توسعه و حداكثر نگهداري ) بهترين بود. نتايج اين مطالعه همچنين نياز به استقرار مستقيم جمعيت، دور از مناطق كوهستاني و زمين بلند و يافتن يك تعادل بين بقاء و توسعه را پيشنهاد كرد. درآفريقا برآوردهاي توان جمعيت پذيري براي كنياي شرقي (,Campbell Derrick 1989 Bernard) تهيه شدند. اگرچه اكثريت جمعيت كنيايي، روستايي است فقط 17 درصد زمين در كنيا توان كشاورزي متوسط يا بالا رادارد. سياستهاي استعماري، اين وضعيت را با متمركز شدن روي زمين كشاورزي داراي توان بالا و محدود در مزارع وسيع و جايگاههاي پرورش دام و همچنين زمين داراي توان كم در ذخاير طبيعي، بدتر اين كردند كار (سياستهاي استعماري ) باعث تراكم هاي شديدتر 2 جمعيتي روي زمينهاي باحداقل حاصلخيزي، شده است. درحالي كه ديگر مناطق به طور بالقوه حاصلخيز، كم جمعيت و كم بهره برداري شده باقي ماندند. فشارهاي جمعيتي روي ذخاير پيشين، همچنين باعث مهاجرفرستي به زمينهاي كم بارورتر خشك و نيمه خشك (باير و نيمه باير ) در كنياي شرقي شده است كه رشد سريع جمعيت (به طور /2 5تقريبي /3 0تا درصد در سال ) را در آنها به دنبال داشته به عبارت است ديگر پيش بيني هاي توان جمعيت پذيري در كنياي شرقي بود كه امكان محاسبه الگوهاي تراكم، مناطق بوم شناختي كشاورزي، كمترين اندازه مزرعه مورد نياز براي بقاي يك خانوار متوسط در سال (كه برحسب بار غذايي ملاحظه شده و كالري گرفته شده از محصولات غذايي محاسبه شده است ) رادر كل منطقه، و منطقه قابل زراعت به وجود آورد. پيش بيني هاي مزبور تحت سه سناريوي تكنولوژي (در سطوح پايين جاري، در سطوح متوسط نزديك به استفاده از تكنولوژيهاي متمركز و در سطوح تكنولوژي بالا ملزم به استفاده جامع از تكنولوژي هاي متمركز و بقاء ) و سه سناريوي رشد جمعيتي ( 5/2 2 درصد درصد و 3 درصد در سال ) انجام شده بودند. اين نتايج نشان داد كه حتي تحت خوش بينانه ترين تركيبهاي تكنولوژي بالا و رشد جمعيت پايين، توانهاي جمعيت پذيري، در تمام بخشهاي كنياي شرقي تا سال 2020 عقب خواهند بود. نتيجه عمده اين مطالعه اين است كه با توجه به منابع محدود و ميزان سريع رشد جمعيت در كنياي شرقي، نياز به برنامه ريزي توسعه منطقه اي و روستايي جامع (در آن منطقه ) است. در مكزيكو نيز يك سري محاسبات مربوط به توان جمعيت پذيري منطقه اي انجام يافته است كه باعث برآوردهايي در ارتباط با 205 منطقه كوچك كشور شده است, (, de 1993 Garcia Alba). مطابق اين برآوردها، بيش از يك سوم كشور، عمدتا منطقه pacific, Coastal توان جذب جمعيت اضافي و توسعه بيشتر منابع كشاورزي، ماهيگيري و دامي را دارد. يك سوم ديگر كشور، عمدتا قسمتهاي شمال و شرق، تنها در حمايت از جمعيت جاري آن توانا است. يك سوم بقيه كشور، شامل عمدتا مناطق خشك در شمال و مركز، توان خيلي كمي براي جمعيت اضافي دارد. در انتقاد به مفهوم توان جمعيت پذيري خاطرنشان شده است كه توان جمعيت پذيري به اندازه كافي، ظرفيت و توان تاثير تغيير تكنولوژيكي، خواسته هاي سطح زندگي بالاتر، امكانات و تاثيرات تجارت بين المللي و فشارهاي نهادي، اجتماعي، اقتصادي و سياسي را روي كاربري زمين و توليد به حساب نمي آورد. ازطرف ديگر، طرفداران مطالعات توان جمعيت پذيري ادعا مي كنند، مفهوم توان جمعيت پذيري، ادامه ارتباط داشتن با يك طرح تازه (و اكتشافي ) است كه تلاش مي كند تا توانهاي جمعيت پذيري را به طور موءثري با درنظر گرفتن تفاوتهاي موجود در عوامل نهادي و اجتماعي - اقتصادي محاسبه كند. زيرنويس: - 1 عبارت توان جمعيت پذيري زمين با نظر آقاي دكتر حبيبالله زنجاني استاد محترم دانشگاه و با توجه به تعريف ارائه شده در متن گزارش براي برگردان عبارت ( CarryingCapacity- Land) استفاده شده است. ماخذ: گزارش سازمان ملل درباره وضعيت جمعيت جهان ترجمه از: ابراهيم پورآذري