Hamshahri corpus document

DOC ID : H-771126-43935S6

Date of Document: 1999-02-15

قبل، بعد و هنگام زلزله چه ؟ كنيم به خاطر همه چيز... اين مطلب را بخوانيد * بشر اصلا نمي تواند زلزله را پيش بيني كند، با هيچ دستگاهي هم نمي توان حتي ذره اي از شدت زلزله كم كرد، اما بلد بودن راه هاي امدادرساني و فراهم بودن زمينه هاي آن، مي تواند اثرات منفي زلزله را به حداقل برساند. بي ترديد يكي از خانمانسوزترين بلاياي طبيعي در هر زمان بلاي زلزله است - بلايي كه خسارات جاني و آثار تخريبي رواني - فرهنگي - تاريخي آن به مراتب سنگين تر از خسارات مالي، اقتصادي و اجتماعي هر نوع حادثه غيرمترقبه بوده و زيانها و خسارت جبران ناپذير آن نه تنها همعصران حادثه زلزله را بلكه گريبان نسل اندرنسل آيندگان را نيز به چنگ مي گيرد. خيل كودكان بي سرپرست، مادران و پدران فرزند از دست داده، معلولين بي دست و پا، تندرستان روان پريش، خانواده هاي داغدار و امثال آنها تنها بخشي از خسارات جاني، رواني و فرهنگي اين بلاي خانمان برانداز است كه در مناطق زلزله خيز، سالها و دهه ها، دل هر بيننده را بدرد دستكاريهايي مي آورد كه بشر، به ياري تكنولوژي هسته اي خود در سه چهار دهه اخير، بر روي كره خاكي انجام داده بناچار دگرگونيهاي ناخواسته اي را در تعادل سيستم حياتي كره زمين بدنبال آورده است به نحوي كه تغييرات در لايه هاي اوزون، ذوب شدن كوههاي يخي، افزايش غيرمنتظره سطح آب اقيانوسها، حركات پوسته زمين و از جمله كف اقيانوسها و درياها و بالاخره، جابجايي و حركات گسله هاي زمين از جمله نتايج اين دستكاريهاي نسنجيده و اين مداخله هاي نينديشده است كه سهمگين ترين گونه تظاهر آن همان افزايش تعداد و شدت زمين لرزه ها در سرتاسر جهان و بالاخص مناطق متعدد بوده است - كه شايد زمين لرزه هاي طبس 1978 ( ايران )مكزيكوسيتي 1985 (مكزيك )1988 ارمنستان (شوروي سابق )لوماپريتا 1989 (سان فرانسيسكو - آمريكا )منجيل 1990 (ايران )لوزن 1990 (فيليپين )1993 مارهاراشترا ( هندوستان )كوشيرواكي 1993 (ژاپن )1994 نورت ريچ (لوس آنجلس امريكا ) و بالاخره 1995 كوبه (ژاپن ) بارزترين و آشناترين و در عين حال پرتلفات ترين آنها در سه دهه اخير با باشد توجه به زلزله هاي پي درپي و تغييرات جوي و اكوسيستمي در سطح جهان است كه سازمان ملل متحد دهه 1990 را به دهه نام بين المللي كاهش بلاياي طبيعي نام نهاده است. گرچه حذف كامل بلاياي طبيعي ناشي از نيروهاي طبيعت هرگز عملي نيست، لكن كاهش اثرات تخريبي آن امري ممكن و ضروري است. تاريخ مردم تلاشگر و خستگي ناپذير ايران نيز همواره شاهد تجارب تلخ و فجايع اسفبار متعددي در زمينه وقوع زلزله هاي هولناك و ويرانگر بوده است. بنابر اين كسب آمادگي لازم و آموزش عمومي جهت مواجهه و مقابله با زلزله امري اجتنابناپذير و حتي لازم است و هم از اين رو يكي از جنبه هاي مهم اين آمادگي و كمك به مردم براي دور ماندن از آسيبهاي زلزله، اين است كه مقررات و آموزش هاي مناسبي جهت رويارويي با زلزله در زمان هاي قبل، حين و بعد از وقوع آن انديشيده، تدوين و به كار گرفته شود. عموما سوانح طبيعي هر يك داراي مرحله بندي زماني خاصي هستند و در اين ميان زلزله نيز داراي چهار مرحله زماني زير است كه با يكديگر مدار بسته اي را تشكيل مي دهند و لازم است اين مدار بسته به صورت مستمر در جامعه مورد برنامه ريزي، آموزش اجراء، پيگيري و ارزيابي قرار گيرد. الف - مرحله پيش از سانحه: اين مرحله كه براي مرحله قبل از وقوع زلزله در نظر گرفته مي شود، عبارت از برنامه ريزي و آمادگي براي رويارويي با زلزله و پيشگيري از فاجعه است. اقدامات زيربنايي اساسي جهت هشياري و آمادگي مردم و مسئولين در اين مرحله انجام مي شود. ب: مرحله امداد فوري يا نجات: اين مرحله كه براي شرايط بلافاصله بعد از وقوع زلزله برنامه ريزي مي شود، عبارت از جستجو، بيرون كشيدن و نجات مصدومين است. موفقيت اين مرحله بستگي و پيوند عميقي با سياستگزاري محلي - اجتماعي دارد. تحقيقات نشان داده اند كه 72 ساعت اول بعد از وقوع زلزله بحراني ترين زمان نجات مصدومين است و هر چه آگاهي هاي عمومي جامعه در اين زمينه بيشتر باشد، قابليت و توان پاسخگويي و خدمات رساني به مصدومين افزايش مي يابد. مدت زمان اين مرحله از لحظه وقوع سانحه به مدت سه روز است. ج - مرحله مداواي مجروحين و سروسامان دادن امور: اين مرحله كه براي شرايط بعد از مرحله نجات طراحي مي شود، نيز نيازمند توجه دقيق برنامه ريزان و امدادگران، قبل از وقوع سانحه مي باشد و اگر برنامه ريزي آن به خوبي انجام شده باشد، كمك هاي مردمي و همكاريهاي بين المللي به بهترين نحوي مي توانند ايفاي نقش نمايد. مدت زمان اين مرحله از روز چهارم تا سه ماه بعد از وقوع حادثه مي باشد. د - مرحله بازسازي كامل: اين مرحله كه براي آخرين مرحله برخورد با سانحه زلزله در نظر گرفته مي شود، عبارت از بازسازي كل منطقه و توان بخشي عمومي است. كه از آغاز ماه چهارم تا پايان عمليات بازسازي كامل منطقه را دربرمي گيرد. همانگونه كه اشاره شد از ميان چهار مرحله فوق، مرحله الف مربوط به قبل از وقوع، مراحل ب و ج مربوط به در حين وقوع، و مرحله د مربوط به بعد از وقوع زلزله مي شود. آمار نشان داده است كه آمادگي براي رويارويي با زلزله، مهمترين نقش را دركاهش تلفات و خسارات زلزله ايفا مي نمايد. بنابر اين آمادگي هاي لازم جهت رويارويي با اين پديده طبيعي در قالب سه بخش قبل، حين و بعد از وقوع زلزله دسته بندي شده اند. - 1 آمادگي هاي قبل از وقوع: آمادگي هاي قبل از وقوع به سهم خود به دو بخش فردي - خانوادگي و اجتماعي تقسيم مي گردد. - 11 آمادگي هاي فردي - خانوادگي قبل از وقوع زلزله: * تهيه نقشه خانه با مشخص نمودن نقاط ايمن و غيرايمن و اماكن پناهگاهي. * تهيه جعبه كمك هاي اوليه، غذا ( كنسرو ) داروهاي، روزمره، آب (طبي و معمولي )،، پتو پوشاك گرم، چراغ قوه، راديو جيبي، تلفن همراه يا بي سيم، باطريهاي اضافي، نيازهاي مخصوص ( كودكان، ناتوان و حتي حيوانات در صورت لزوم ). * تهيه ليست شماره تلفن هاي اضطراري. * بازبيني پي هاي ساختمان و تامين ايمني هر چه بيشتر داخل ساختمان. * بازبيني دودكش هاي آجري ساختمان (بخاري و شومينه ). * نگهداري اشياء تيز و برنده و سنگين در كم ترين ارتفاع نسبت به كف هر طبقه. * انتقال تختخوابها به محلي دور از پنجره هاي بزرگ و دربهاي شيشه اي و اشياء سنگين و آينه ها و اشياء آويزان غير حفاظت شده. * حفاظت درب تمامي كابينت ها و قفسه هاي نگهداري اشياء (بويژه اشياء سنگين و شكستني ) به وسيله قفل يا چفت محكم. * حفاظت آبگرمكن ها با نوارهاي فولادي. * يادگيري كمك هاي اوليه و آموزش آن به ساير افراد خانواده. * حفاظت تمامي اشياء آويزان (به گونه اي كه از عدم سقوط آن اطمينان كافي حاصل گردد. ) * تصميم گيري در مورد محل تجمع مجدد اعضاء خانواده پس از وقوع زلزله. * يادگيري روش قطع شبكه گاز، برق و آب با توجه به خسارات احتمالي آنها و نصب اتصالات قابل انعطاف (در صورت لزوم ) جهت قطع و وصل دستگاههاي گازسوز و برقي. - 12 آمادگي اجتماعي قبل از وقوع زلزله: * تعيين و تشكيل ستادي جهت مديريت بحران در شهر. * هماهنگي و تشريك مساعي موءسسات دست اندركار امور شهر با ستاد مزبور. * تقسيم كار ميان موءسسات مذكور جهت آمادگي با وقوع زلزله. * تدوين برنامه هاي آموزشي همگاني در سطوح مختلف (مردم و امدادگران ). * آموزش همگاني مردم و امدادگران از طريق مدارس، كارخانه ها، مراكز شغلي، رسانه هاي گروهي و به خصوص صدا و سيما. * تنظيم برنامه هاي آمادگي مقابله با زلزله در سطح محلات شهري (به صورت گروهي ) جهت اطفاء حريق، جستجو، بيرون كشيدن و امداد مصدومين. * آموزش كمك هاي اوليه به هوش آوري قلبي - ريوي (-CARDIO RESUSSCITATION -PULMONARY) توسط رسانه هاي گروهي. * شناسايي افراد و خانوارهايي كه شرايط امدادي خاصي را مي طلبند توسط تيم هاي امداد محلي از قبيل سالخوردگان، بيماران، معلولين جسمي - حركتي، بي سرپرستان و... * شناسايي نقاط پناهگاهي در سطح محلات توسط تيم هاي امداد محلي و معرفي اين اماكن به مردم. * تنظيم و آموزش روشهاي تخليه نخاله و پاك سازي معابر. * آموزش مقابله با پس لرزه هاي احتمالي * تنظيم و آموزش روش هاي تهيه آب آشاميدني قابل شرب و مبارزه با بيماريهاي عفوني. * تنظيم و آموزش روش هاي استفاده از تاسيسات بهداشتي و بهسازي محيط. * شناسايي راه هاي ارتباطي مناطق مختلف شهري جهت امدادرساني هر چه سريعتر به مردم. - 2 آمادگي در حين وقوع: آمادگي هاي در حين وقوع نيز به سهم خود به دو بخش فردي - خانوادگي و اجتماعي تقسيم مي گردد. - 21 آمادگي هاي فردي - خانوادگي در حين وقوع زلزله: اقدامات زير جهت محافظت افراد در هنگام رويداد زلزله بسته به اينكه در چه مكاني قرار گرفته باشند و آموزش آن به ساير افراد خانواده جهت عمل دوباره، سودمند است: * چنانچه در بيرون از ساختمان قرار داريد، به يك محدوده خالي (به دور از درختان، علايم، تابلوها، ساختمان ها، خطوط انتقال برق، تيرهاي چراغ برق و.. ) برويد. * چنانچه در اتومبيل قرار داريد، اتومبيل را به كنار خيابان هدايت كرده و خاموش كنيد. از رويا زيرپل ها و روگذرها رانندگي نكنيد. داخل اتومبيل تا پايان لرزش بمانيد. * چنانچه در فروشگاه، سينما يا ساختمان هاي پرازدحام قرار داريد، به سمت درب خروج هجوم نبريد، خود را در محلي دور از دستگاه هاي نمايش دهنده (كه ممكن است چيزي از آنها به پايين سقوط نمايد ) قرار، دهيد. * چنانچه بر روي ويلچر قرار داريد، همانجا بمانيد و آن را قفل سر كنيد را به كمك بازوها از دو طرف محافظت نماييد. * چنانچه در آزمايشگاه و اماكن مشابه آن قرار داريد كه در مجاورت شما مواد شيميايي خطرناك وجود دارند، تا حد ممكن از آنها دور شويد. * چنانچه در كارگاه و اماكن مشابه آن قرار داديد كه در مجاورت شما دستگاه هايي سنگين با امكان واژگوني وجود دارند، به حد ممكن از آنها دور شويد. * چنانچه در آشپزخانه قرار داريد، در محلي دور از يخچال، اجاق گاز و قفسه ها (بويژه وسايل شكستني ) قرار بگيريد. * چنانچه درون ساختمان قرار داريد، به پناهگاه يا نقاط امن ساختمان برويد و بدن و وسايل شخصي و مورد نياز خود را محافظت از كنيد محل اشياء بلند، سنگين و حفاظت نشده فاصله از بگيريد آسانسور استفاده نكنيد. از ديوارهاي داخلي فاصله بگيريد. و محل خود را تا پايان لرزش ترك نكنيد. مي توانيد روي زمين بنشينيد و بدن را به كمك رواندازي محافظت كنيد و سرو پشت گردان را نيز به كمك بازوها و دست ها بپوشانيد. يا اينكه زير يك ميز محكم قرار بگيريد و با همين روش سروپشت گردن را محافظت كنيد. يا اينكه در زير يك ميز محكم بنشينيد و به پايه آن بچسبيد تا با حركت ميز شما هم حركت كنيد. ادامه دارد