Hamshahri corpus document

DOC ID : H-771126-43931S2

Date of Document: 1999-02-15

بار ديگر تكليف شب... سردرگمي در تعيين تكليف، نه فقط دامنگير مسئولان و پژوهشگران امور آموزش است، بلكه اين موج بيشتر از همه دامن والدين فراگيرندگان را گرفته است * تكليفي كه تعيين مي شود هدفي جز تمرين براي ژرف دادن به يادگيري نمي تواند دنبال كند، اگر چه از اين راه دانش آموز مسئوليت پذيري، حسن انجام كار، پايداري در كار و بسياري چيزهاي ديگر را نيز فرا مي گيرد تكليف شب به مثابه يكي از عناصر آموزش، هميشه از بحث انگيزترين موضوعات در حيطه آموزش بوده است. برخي آن را عامل يادگيري بهتر و خلاقيت در دانش آموزان و بعضي ديگر تكليف را زايل كننده وقت فراگيرنده مي دانند. در اين باره تصميمات عملي ويژه اي نيز براساس نگرشهاي خاص به تكليف گرفته مي شود. عده اي از دست اندركاران آموزش، دستور به حذف آن از برنامه كار مدارس مي دهند; و دانش آموز را وادار مي كنند كه فقط در حيطه مدرسه و كلاس هر كاري دادند، انجام دهد. كساني از مسئولان آموزشي از تمهيدات ديگري استفاده مي كنند; براي مثال، نشرياتي موسوم به پيك هاي نوروزي آماده مي كنند كه محتواي آنها سئوالهاي برگرفته شده از متن كتابهاي درسي اند. مسئولان مذكور شايسته مي دانند فراگيرندگان فقط به پرسشهايي كه آنان تهيه كرده اند، پاسخ گويند. سردرگمي درتعيين تكليف، نه فقط دامنگير مسئولان و پژوهشگران امور آموزش است، بلكه اين موج بيشتر از همه دامن والدين فراگيرندگان راگرفته است. والدين پيوسته از كم يا زياد بودن تكاليف فرزندانشان دلگير و نالان بوده اند. با توجه به مطالبي كه اشاره شد، تعريف تكليف شب، بررسي هدفها، مزايا و محدوديتها و ديگر موارد مرتبط با آن الزامي به نظر مي رسد. تكليف به مثابه يك عنصر پايدار فرآيند آموزش، عاملي براي تمرين يادگيري است. در توجيه تعريف تكليف، گفتني است كه در ياددهي براساس قواعدي كه وجود دارد هر معلم براي هر ساعت از يك كلاس درس هدفهايي را انتخاب مي كند وخود را ملزم مي داند كه در پايان ساعت درسي به آن هدف يا هدفها اگر برسد فردي در يك فرآيند آموزش به هدف آموزشي تعيين شده دست نيابد، مي توان نتيجه گرفت كه آموزش صورت نگرفته است. مراد اين است كه در پايان هر درس با هدفي مشخص، يادگيري اتفاق مي افتد بنابراين، تكليفي كه تعيين مي شود هدفي را جز تمرين براي ژرفا دادن به يادگيري نمي تواند دنبال كند، اگر چه از اين راه دانش آموز مسئوليت پذيري، حسن انجام كار، پايداري در كار و بسياري چيزهاي ديگر را نيز فرامي گيرد. هدف از تكليف شب تكاليف شب يا تكاليف خانه بسياري از نيازهاي درسي و غيردرسي را برآورده مي كنند. آنها براي فراگيرندگان فرصتي ايجاد مي كنند كه در آن: - مهارتهايي را تمرين كنند و بر سرعت و دقت خود بيفزايند; - بخوانند، توجهي ژرف به موضوع نشان دهند و آنچه را كه فراگرفته اند به شكل چكيده ارائه دهند; - مسئوليت بپذيرند و در انجام دادن كارها محاسبه گر باشند; - با مديريت زمان انس گيرند. يادآوري اين موضوع الزامي است كه هيچ يك از هدفهاي بالا به تحقق نخواهد پيوست; مگر، معلم تكاليف انجام داده شده را به درستي وارسي كند و بازخوردهاي فوري از نتيجه عمل فراگيرنده به وي ارائه دهد. انواع تكاليف شب دامنه مورد نياز براي تعيين تكليف خانه نامحدود است، ولي معلم با توجه به هدفهاي درس دامنه آن را محدودتر مي كند. دامنه آزادي عمل در تعيين تكليف را مي توان از امكانات مداد - كاغذ تا شرايط واقعي كار فرض در كرد هر صورت، آن بايد ناظر بر حل يك مسئله باشد، اگر مسئله يا دشواري خاصي در بين نباشد، تعيين تكليف الزامي لازم نيست است پيش از آن كه فراگيرنده تكليف را انجام دهد، آگاهي كافي در زمينه كار به او داده شود، همچنين هنگام تحويل گرفتن تكليف، بايد به فراگيرنده توضيحات مورد نياز ارائه شود. بي شك اگر اين عمل انجام نگيرد، تعيين تكليف و پس گرفتن آن از فراگيرنده بي معني خواهد بود. انواعي از تكليف شب عبارتند از: تشخيص دادن مسئله، تعريف كردن مسئله، حل مسايل، ارزشيابي راه حلها، نوشتن گزارش، بازنگري پيشينه و روشهاي انجام دادن كار و... فوايد و محدوديتهاي تعيين تكليف فوايد- 1 تكاليف معمولا به شكل انفرادي انجام داده مي شوند; - 2 آنها تحت شرايطي انجام داده مي شوند كه اتكا به خود و استقلال اساس كار است; - 3 آنها به دانش آموزان فرصت مي دهند تا با سرعت خاص خود پيش بروند; - 4 آنها زمينه را براي محول كردن كار از سوي معلمان ايجاد مي كنند. محدوديتها: - 1 زمان بيشتري بين انجام دادن كار و آگاهي چگونگي انجام كار هست; - 2 در انجام دادن تكليف جز مهارت و دانش فراگيرنده عوامل ديگري نيز دخيل اند; - 3 تكليف زماني انجام مي شود كه دانش آموز خسته است يا اشتياقي براي كار كردن ندارد; - 4 آن زمان استراحت و آرامش فراگيرنده را محدود كرده و يا از بين مي برد. برنامه ريزي براي تعيين تكليف شب تكاليف شب بايد به سبب حساسيتي كه دارند، به دقت برنامه ريزي و سازماندهي شوند. براي كسب موفقيت در بهره گيري بهينه از تعيين تكليف خانه، بايد به مواردي كه به ترتيب در زير مي آيند، توجه كرد: - 1 تكليف مربوط به بخش اصلي درس باشد; - 2 هدف از تكليف به روشني تعريف شود و دستورات لازم براي انجام دادن آن ارائه شود; - 3 محدوده عملكرد براي فراگيرنده مشخص شود; - 4 تكليف به گونه اي تنظيم شود كه بدون ياري ديگران انجام شود; - 5 تكليف بايد پس از آماده شدن به معلم تحويل داده شود. معلم نيز موءظف است پس از بررسي كار نظرش را اعلام دارد. اگر دانش آموزي در انجام دادن تكليف ويژه اي دچار دشواري شد، لازم است معلم تكليف مشابه تكليف پيشين را براي كارهاي آينده فراگيرنده در نظر گيرد. در پايان گفتني است، همانگونه كه برنامه ريزي از نقطه نظر معلم مهم است، به همان نحوبراي فراگيرنده نيز داراي اهميت مي باشد، بنابراين، غيرمنطقي است اگر از فراگيرندگان خواست تكليفي كه امروز تعيين مي شود حتما براي روز بعد آماده كنند، زيرا ممكن است او براي عصر يا شب آن روز برنامه خاصي داشته باشد، بيشتر متخصصين آموزشي اتفاق نظر دارند كه تكليف بايد به گونه اي تنظيم شود كه فرصت انجام دادن آن باشد. محرم آقازاده