Hamshahri corpus document

DOC ID : H-771125-43921S1

Date of Document: 1999-02-14

عالم آل محمد به انگيزه شهادت امام جعفر صادق (ع ) جستارگشايي: روز /11/77 22پنجشنبه برابر با شهادت مظلومانه امام جعفر صادق ( ع ) بود. دوران زندگي اين بزرگمرد دانشور مصادف بود با حكومت ظالمانه حاكمان اموي و عباسي. امام جعفر صادق (ع ) در زماني مي زيست كه بسياري از بنيانهاي اسلامي و قرآن به دست فراموشي سپرده شده بود و آن امام همام به تاسيس دانشگاه فقه شيعي پرداخت و از اين طريق به پرورش شاگردان زبده و دانشمندي همت جستار گمارد زير كه به انگيزه شهادت اين امام بزرگوار تنظيم شده، تقديم شما خوانندگان گرامي مي شود. گروه معارف نوشته: ارشاد رضويان ولادت، اسم، لقب و احوال والدين ولادت با سعادت اختر ششم آسمان امامت و ولايت مصادف با سالروز ولادت پيامبر اكرم ( ص ) يعني هفدهم ربيع الاول سال هجري 83 مي باشد. اسم مبارك حضرت جعفر و كنيه شريفش ابوعبدالله و القاب آن حضرت صابر و فاضل و طاهر و صادق بود و مشهورترين القاب آن جناب صادق است. تربيت آن جناب دوازده سال ابتداي عمر را در محضر جد بزرگوارش، امام زين العابدين ( ع ) و سپس نوزده سال در نزد پدر دانشمندش، باقرالعلوم، پرورش آن يافت حضرت در كودكي از تمام برادران خود فاضل تر و نبوغش عالي تر بود و قدرش در نزد جد و پدرش برتر از ديگران مي نمود. در آن زمان عده اي كثير از دانش پژوهان به محل تدريس امام باقر (ع ) در مسجد مدينه رفت و آمد مي كردند كه حضرت از تمامي آن افراد سنش كمتر و در عين حال دانشش افزون تر بود. هنگامي كه وليدبن عبدالملك خليفه، اموي، از مسجد كوفه و كلاس درس امام باقر ديدن مي كرد و نوجواني در ميان افراد بزرگسال آن مدرسه ديد تعجب كرد و چون فهميد كه آن نوجوان فرزند باقرالعلوم است از او سئوالاتي پرسيد و زماني كه حضرت به تمام سئوالات پاسخ گفت، وليد به امام باقر گفت: فرزند تو از بزرگترين دانشمندان دنيا خواهد شد. ذكر پاره اي از مكارم اخلاق حضرت مالك بن انس فقيه، و امام اهل سنت، مي گويد: آن حضرت خالي نبود از سه خصلت، يا روزه دار بود يا قائم به عبادت و يا مشغول به ذكر. ركوعهاي طولاني حضرت زبانزد است. شجاعتي بمانند علي بن ابيطالب داشت و با وجود بيم جان آشكارا به پند و نصيحت منصور عباسي مي پرداخت. با تمام خوف و خشيتي كه از خدا داشت اما در برابر معاندان و مخالفان جز با خوي نيك و كلام مستدل و منطقي برخورد نمي كرد و همواره از جدل و خشونت با عقيده مخالف پرهيز مي داد. عفو و گذشت زايدالوصف امام داستانهاي بسياري دارد. نقل است كه فردي زبان به دشنام حضرت گشود و از هيچ ناسزايي دريغ نكرد. وقتي خبر به امام رسيد امام براي آن فرد دو ركعت نماز گزارد و در حق او دعا كرد تا خدا او را بيامرزد. شبها مخفيانه نان به در خانه ظله بني ساعده مي برد و اين در حالي بود كه آنان به امامت حضرت اعتقادي نداشتند و با او مخالف بودند. امام و فرضيه هاي علمي ابن ابي الحديد تاريخ نويس، دوره عباسي، نقل مي كند كه دانش و مقام علمي كسي به پاي آن حضرت در نمي رسيد كتب شيعه آمده كه آن حضرت بر بيش از پانصد علوم مختلف احاطه كامل داشت و اين رقم براي دانش محدود آن زمان جاي بسي تعجب اهميت دارد فراواني كه حضرت به فراگيري علوم و ادب مي داد به فراگيري عرفان نمي داد. حضرت مي فرمايد: يتيم آن نيست كه پدر و مادر ندارد بلكه كسي است كه از علم و ادب بهره اي ندارد. امام خود مغز متفكر جهان شيعه بود. فرضيه هاي بزرگ حضرت در علوم مختلف بر دانش زمانه اش پيشي داشت و نقص دانش بشري به علوم او راه نداشت. تحقيقات مركز مطالعات اسلامي استراسبورگ در اين خصوص ما را به تحسين توام با اعجاب وامي دارد. از فرضيه هاي متعددي كه در نتيجه تحقيقات اين موسسه آمده به اختصار به ذكر يك نظريه اثبات شده حضرت مي پردازيم اين نظريه به علت مغايرت با دانش محدود زمان حضرت پذيرفته نشد. اما پيشرفت دانش بشري پرده از علم الهي حضرت گشود. تئوري نور: نور از طرف اشياء به سوي چشم ما مي آيد و از آن نور كه از طرف هر شي ء به سوي چشم ما مي آيد فقط قسمتي به چشم ما مي تابد و به همين جهت ما اشياء دور را به خوبي نمي بينيم. اگر بتوان چيزي ساخت كه به وسيله آن تمام نوري كه از شي ء دور مي آيد به چشم ما بتابد، ما شي ء دور را نزديك مي بينيم. اين نظريه در عصر امام و سالها بعد از آن درك نگشت ولي حالا با اختراع تلسكوپهاي فلكي و اساس آن ما مي بينيم كه نظريه امام تا چه حد جالب توجه بوده است. امام اولين فردي بود كه بيان كرد نور از شي ء به چشم ما مي رسد و ديگر دانشمندان برخلاف آن تصور مي كردند. همچنين امام نظريه اي در اينكه نور انرژي است و حتي مي تواند سبب حركت اجسام سنگين شود، داد كه با دانش ليزر امروز كاملا مطابقت دارد. واكنش امام در برابر فساد عقيده زمان حساسيت دوران امام در تاريخ شيعه به مراتب از دوران امام حسين ( ع ) بيشتر است. چرا كه فساد در مغز جان عقيده و ايمان افراد رخنه كرده بود و ديگر مبارزه مسلحانه چاره كار نبود. مراقبت شديد دستگاه حكومتي به امام فرصت احياي انديشه و فكر مسلمانان را نمي داد. امواج كفرآميز و شبهه هاي گمراه كننده ناشي از ترجمه و نفوذ افكار يوناني، هندي و ايراني و برپايي گروههاي انحراف چون: زنديقان، غلات اهل، راي متصوفه و جاعلان حديث رخنه اي، عميق در قلب و ايمان مسلمانان ايجاد كرده بود. تنها چاره دست زدن به جهاد عقيدتي و فرهنگي و برپايي مكتبي استوار براي همه زمان ها بود. در اين ميان قدرت بزرگي نصيب امام شد و امام با تمام وجود از آن بهره برد. زوال بني اميه و ازبين رفتن مراقبتهاي شديد و نيز روي آوردن مسلمانان به فقيهان و دانشمندان براي آموختن قوانين اسلامي در حل مشكلات فردي و اجتماعي مجالي بزرگ براي امام مهيا ساخت تا سدي استوار سازد و ثباتي به عقيده مسلمانان دهد كه هيچ رخنه اي در آن ايجاد نشود. امام با تدريس در مدينه به احيا و انتشار مفاهيم عقيدتي و احكام شريعت پرداخت. توده هاي عظيم دانشمندان را به منظم برپا داشتن آموزش مسلمانان تربيت كرد. باب علم را در فلسفه، كلام، رياضيات و شيمي و... گشود و براي اصول و فقه قواعدي وضع كرد تا شاگردان خود را با ملكه اجتهاد و استنباط آشنا و تربيت نمايد. شهادت سرانجام آفتاب پرفروغ زندگاني مغز متفكر شيعه و پايه گذار مكتب تشيع در بيست وپنجم شوال سال 148 هجري قمري پس از شصت وپنج سال درخشش در آسمان امامت و هدايت به افول گراييد. علت شهادت حضرت را انگور زهرآگيني گفته اند كه توسط عمال منصور دوانيقي به امام خورانده شد. حميده همسر گرامي امام نقل مي كند كه امام در بستر شهادت تمامي نزديكان و خويشان را مي طلبيد و پس از سفارش موءكد به امر صله رحم فرمود: همانا شفاعت ما نخواهد به كسي كه نماز را سبك شمارد و از صله رحم كوتاهي كند.