Hamshahri corpus document

DOC ID : H-771115-43840S2

Date of Document: 1999-02-04

هنر نمايش مقوله اي سياسي است گفتگو با رابرت كارگردان چولي آلماني o اشاره: رابرت چولي نمايش پينوكيو فاوست را در هفدهمين جشنواره بين المللي تئاتر فجر در تهران بر صحنه برد كه با استقبال مردم روبه رو شد. با وي گفت وگويي انجام داده ايم كه مي خوانيد: *** o اسم شما را به خوبي به خاطر مي آورم. آقاي رابرت چولي. شما بوديد كه از نمايش كارنامه بنداربيدخش به كارگرداني بهرام بيضايي و روزهاي خوش طلعت سبز به كارگرداني سيروس كهوري نژاد براي اجرا به آلمان دعوت كرديد. به نظر شما اين دو نمايش باتوجه به مضامين خيلي سنتي و آييني كه داشتند، چگونه براي تماشاگر خارجي مي توانست قابل فهم ؟ باشد نمايش هاي بيضايي چون پلي است كه ميان گذشته و اكنون ارتباط برقرار مي كند. گذشته اي كه نشان مي دهد اين سرزمين داراي چه فرهنگ غني و بزرگي بوده است. راستش فكر مي كنم نمايش هاي بيضايي را از بعضي از خود ايراني ها هم بهتر بفهمم. چون نمايشهاي او تنها مربوط به امروز نيست. نمايشهاي او معماي پر رمز و رازي است كه براي هر بيننده اي مي تواند جالب باشد. o اجراي چنين نمايشهايي در خارج از ايران چه تاثيراتي ؟ دارد اگر دولت ها از چنين برنامه هايي حمايت كنند، عملا تبادل فرهنگي در موءثرترين شكل ممكن صورت مي گيرد. o شما در جشنواره باغ آلبالو و پينوكيو را به روي صحنه مي بريد. آيا اين نمايش ها به سبك مدرن اجرا مي شود يا ؟ سنتي اين پرسش شما مرابه ياد مقاله اي انداخت كه در يكي از روزنامه هاي پرتيراژ آلمان چاپ شده بود. مقاله اي درباره سنت و تجدد. مقاله اي كه موضوعش درباره گفتگوي تمدنها و پيشنهاد آقاي خاتمي بود. اگر شما آن مقاله را مي خوانديد متوجه مي شديد كه پاسخ سئوال شما تا چه اندازه مي تواند پيچيده بعضي باشد اوقات شما ممكن است نمايشي ببينيد كه ظاهرش مدرن باشد ولي درونش كاملا سنتي و محافظه كارانه باشد. و يا نمايشهايي كه ظاهري سنتي دارند ولي واقعيت دروني آنها مدرن است. ولي قضاوت درباره اين دو سبك خيلي سخت است و به همين خاطر ما سعي كرده ايم هر دوي اين ابعاد در اين نمايشها لحاظ شود. o آيا مقوله اي به نام نظارت دولتي بر نمايشهايي كه به صحنه مي روند، در آلمان وجود؟ دارد نه. هيچ نوع سانسوري وجود ندارد. حتي چيزي به نام سانسور ديني يا عقيدتي هم اعمال نمي شود. به نظر من سانسور بايد در مغز آدم هايي باشد كه به كار تئاتر مي پردازند. سانسوري كه كار آنها را در بهترين و ممتازترين كيفيت ممكن قرار دهد. o آيا در آلمان، هنر تئاتر، هنر تاثيرگذاري محسوب؟ مي شود بله. اساسا هنر نمايش به ويژه در حكومت هاي ديكتاتور مي تواند نقش اپوزسيون را بازي كند. يعني نيروي مخالفي كه هدفش انتقادهاي سازنده در جهت رفع مشكلات در سطح كشور است. دولت آلمان نيز به جهت نوع نگاه مثبتي كه نسبت به اين مقوله دارد، تئاتر را به لحاظ جنبه هاي انتقادي مفيد آن حمايت مي كند. چون هنر نمايش يي اتوپيا را تصوير مي كند كه وجودش در ميان واقعيت هاي جامعه، حكم آنچه كه بايد باشد، دارد. o به نظر مي رسد به لحاظ پيشينه تاريخي هنر نمايش در آلمان، اين هنر مي بايست بيش از هنرهاي ديگر مورد توجه مردم؟ باشد بله. تئاتر به لحاظ تاريخي در آلمان بسيار مهم است. اساسا اروپا به ويژه آلمان، به خاطر رل تاريخي بااهميتي كه هنر نمايش در فرهنگ آنان بازي كرده است، جزء سنت هاي مرسوم و قديمي محسوب مي شود. گرچه فشارهاي اقتصادي مردم را بسيار درگير زندگي كرده است و ميزان فعاليت هاي سياسي، از توجه مردم به تئاتر كاسته است، اما آلمان در قياس با كشورهاي ديگر اين هنر را در شكل پوياتري ادامه داده است. o شما با ورود هنرمند به عرصه سياست موافق؟ هستيد هنر نمايش مقوله اي سياسي حتي است اگر هنرمندي علاقه مند به سياست نباشد، ولي به دليل ذات هنر كه بازتاب واقعيت هاي جامعه اش است، به دنبال سياست كشيده مي شود. حتي وقتي هنرمند به دنياي كمدي مي پردازد، باز هم يك گرايش سياسي است. يعني آن هنرمند تصميم بگيرد كه تماشاگرانش از سياست يا مثلا فلان اتفاق سياسي مهم باز بمانند. پس اين هم يك تصميم سياسي است. مضمون هر دو نمايش، به ويژه باغ آلبالو، درباره جوامع در حال تغيير به است مفهومي گذرا از سنت به مدرنيسم است.