Hamshahri corpus document

DOC ID : H-771112-43807S1

Date of Document: 1999-02-01

اول سينما، بعد تئاتر پرسش از مردم: چرا سينما را به تئاتر ترجيح مي؟ دهيد با آغاز قرن بيستم، در حالي كه چندين دهه از انقلاب صنعتي در اروپا سپري شده است، رعيت ايران هنوز در پنجه خونين استبداد و عقبماندگي گرفتار است و هنوز مجبور است سلطان را سايه خدا روي زمين بداند، با اين حال تفكر مشروطه خواهي و ليبرالي همزمان با آغاز فعاليت هاي آزاديخواهانه، به تدريج اوج مي گيرد و ريشه هاي عميق اين تفكر در نت هاي نمايشي رفته رفته به منصه ي ظهور مي رسد. اجراي تعزيه، نمايشنامه هاي ادبي و حتي كوچه بازاري رفته رفته با گرايشات سياسي تلفيق شده و جماعت هنرمند با آگاهي از ارتباط عميق اين هنر با فرهنگ و شعور سياسي مردم خود، جريانات عيني جامعه را در قالب نمايش بروز مي دهند. تئاتر در دوران پرفراز و نشيب خود در ايران، نقاط اوج و حضيض را پشت سرگذارده و با فرهنگ آميخته گشته است اما سياست گذاريهاي سياست مداران و حلقه هاي واحد هنرمندان گاه از هم گسسته و متفرق گشته است، موجب شده تا اين هنر با گذشت چندين دهه هنوز در غباري از غربت، به دور از جايگاه و سرچشمه واقعي اش يعني مردم و فرهنگ مردمي به حيات ادامه دهد. تئاتر امروزه برخلاف سينما كه يك وسيله تفريحي، عامه پسند، دردسترس و ارزان به شمار مي رود، يك هنر ناشناخته و غيرعامه پسند به شمار مي رود كه جز شمار اندكي، كمتر مورد توجه اقشار مختلف جامعه بوده است. در گفتگو با چند تن از مردم و كارشناسان تئاتر بر آن شديم تا علت گرايش بيشتر مردم به سينما را مورد بحث قرار دهيم تا بدانيم چرا مردم به سينما بيش از تئاتر علاقه ؟ دارند كامليا پرتوي 25 ساله: مردم با تئاتر كمتر آشنا هستند و اين عدم آشنايي به خاطر محتواي سنگين و غيرعامه پسند تئاتر و همچنين عدم ارايه تبليغات صحيح درباره تئاتر است در حالي كه جذابيت اين هنر از سينما بيشتر است و تماشاگر ارتباط نزديكتري با بازيگران برقرار مي كند اما گويا همه چيز دست به دست هم داده تا اين هنر هنوز ناشناخته باقي بماند. علي انصاري 27 ساله و معلم: شايد اجراي محدود تئاتر موجب شده تا اين هنر كمتر مورد توجه قرار گيرد يعني ساعات خاص و اغلب ديرهنگام اغلب 6 و شب 8 براي اجراي تئاتر در نظر گرفته مي شود خستگي كار محدوديت رفت و آمد از سوي خانواده ها وعدم تبليغات درست در مورد كارها موجب مي شود عملا فرصت كمتري براي ديدن يك نمايش به دست بيايد از طرف ديگر هيچكس تا قبل از ديدن يك تئاتر نمي تواند اطلاعاتي در مورد آن اعم از داستان، بازيگران و مكانهاي اجرا به دست بياورد. همه اين عوامل دست به دست هم مي دهند تا حتي قشر جوان و روشنفكر جامعه نيز كمتر موفق به ديدن نمايش مورد علاقه خود شوند. مريم زماني 35 ساله و مترجم: به نظرم تئاتر جذابتر از سينما است اما امكانات تئاتر بسيار محدود است و قدرت فضاسازي كمتري دارد. تنها عاملي كه تئاتر را جذاب مي كند اجراي زنده آن است كه موجب مي شود هر لحظه اتفاقي را در آن جستجو كني و از نزديك وقايع را حس كني و البته يك تئاتر خوب بهتر از سينماست چون در روي صحنه تماشاگر شاهد جريان يك زندگي به طور زنده است. مهدي صفوي 30 ساله و برنامه ساز تلويزيون: مهمترين مشكل تئاتر تبليغات محدود و نارساي آن است. سينما به خاطر داشتن تبليغات گسترده تلويزيوني، تبليغ با پوستر و عكس و... هميشه مورد توجه بوده است در حالي كه هرگز ديده نشده كه تبليغات تلويزيوني درباره يك نمايش انجام شود بلكه اطلاعات مربوط به تئاتر اغلب محله اي و توسط نزديكان و دوستان انجام مي شود. فاطمه مشفق 27 ساله و خبرنگار: بعد از انقلاب اغلب نمايشنامه هايي كه روي صحنه رفته مدرن يا داراي مضامين سنگيني بوده كه نتوانسته با مردم ارتباط برقرار كند و البته نمايشنامه هاي توام با حركات موزون نيز درصد قابل توجهي از اين آثار را به خود اختصاص داده پس است هرگز مردم نتوانسته اند زندگي خود را در تئاتر جاري ببينند به همين علت است كه اغلب قشر خاص و گاه روشنفكر به اين هنر علاقه مند شده اند و ديگر مردم با آن فاصله گرفته اند گرچه بعد از دوم خرداد، اغلب آدم هاي حرفه اي دوباره كار را از سر گرفتند اما هنوز كافي نيست و ما نياز به نمايشنامه هاي خوبي داريم تا بتوانيم مردم را با اين هنر آشتي دهيم. عدم تبليغات درست و كافي، بهاي بليت، عدم برخورداري از متون خوب و قابل فهم نمايشي، مشكلات و گرفتاريهاي روزمره، محدوديت زماني و مكاني از جمله مهمترين دلايلي است كه از سوي اغلب تماشاگران و مخاطبان تئاتر به عنوان مشكلات اصلي تئاتر در زمان ما مطرح مي شود اما برخي از كارشناسان تئاتر نيز معتقدند: اردشير صالح پور، مدير اجرايي جشنواره تئاتر و مدرس تئاتر: تئاتر خود يك هنر كامل و مادر است كه ريشه در اعتقادات و فرهنگ مردم دارد. تئاتر از دل مردم برخاسته است. درحالي كه سينما تكنولوژي نويني است كه ريشه در صنعت دارد اما اين تكنولوژي مي تواند از هر لحظه و هر مكان امكان نمايش را فراهم سازد بي آنكه به حضور هنرمند نيازي باشد - همان امكان تكثيرو كپي - پس طبيعي است كه در يك روز امكان 8 بار نمايش براي يك فيلم وجود داشت باشد در حالي كه تئاتر فاقد اين قابليت است. از سوي ديگر، متاسفانه در سالهاي اخير، گستردگي تبليغاتي سينما به مراتب بيشتر از ديگر هنرها و از جمله هنر تئاتر بوده است پس ما هرگز زمينه گسترش اين هنر را نداشته ايم و البته هم اكنون ما در صدد ايجاد و احياء فرهنگ تئاتر هستيم و در نظر داريم تا اگر حتي مردم از تئاتر گريزان شده اند، اين هنر را به ميان مردم ببريم و با اجراي نمايش هاي خياباني باز هم مردم را با تئاتر آشتي دهيم. اين فعاليتي است كه از دو سه سال اخير آغاز شده و هنوز هم تداوم دارد. از سوي ديگر در يك سال اخير شاهد افزايش شمار تماشاگران تئاتري بوده ايم كه گاه با بسياري از آثار سينمايي برابري مي كند. گسترش فرهنگ تئاتر از سياستهايي است كه در خط مشي هاي ما به شدت دنبال مي شود. اما بهاي اين هنر در قبال هزينه هاي ساخت وتدارك يك تئاتر، در كشور ما بسيار ارزان است به خصوص آنكه ما در يك سالن بيش از يك يا دو اجرا نمي توانيم داشته باشيم در حالي كه سينما مي تواند حداقل 10 8 تا سانس فيلم را در يك روز نمايش دهد. مهين اسكويي كارگردان و بازيگر قديمي تئاتر: تئاتر ما با ريشه هاي فرهنگي ما ارتباط مستقيم دارد ما در تئاتر نتيجه يك كار هنري را نمايش نمي دهيم بلكه جريان يك كار هنري را نمايش مي دهيم به همين علت جز افراد توانا، ديگران در انجام اين مهم ناتوانند. هنر تئاتر درست مانند لبه شمشيري است كه يك لبه آن به فساد منتهي مي شود و لبه ديگر آن به فرهنگ عميق، اين در حالي است كه ما شاهد هستيم از تئاتر و هنرمندان واقعي رگه هاي ضعيفي برجا مانده است. تئاتر از فرهنگ ريشه گرفته و وظيفه اش آموزش است. مدارج عالي تئاتر بايستي پله پله طي شود و يك هنرمند تئاتر بايستي از سواد تئاتري برخوردار باشد البته مدرك تئاتر در دست اغلب هنرمندان است، اما سواد تئاتر... خير.