Hamshahri corpus document

DOC ID : H-771110-43791S1

Date of Document: 1999-01-30

زندگي در متن تاريخ پرسه در چهار سوق هاي بازار سرپوشيده كرمانشاه بازار سرپوشيده كرمانشاه با معماري سنتي و قدمتي در خور توجه، به رغم بي توجهي ها و بي مهريهايي كه نسبت به آن از گذشته تا به امروز شده، هنوز هم يكي از مراكز عمده تامين مايحتاج مردم شهر به شمار مي رود. در كتاب تاريخي مرآت الاحوال آمده است كه شهر كرمانشاه تا سال 1221 ه -. ق به حدي ويران بود كه درآمد وصولي ساليانه آن به حدود تومان 400 مي رسيده است و لذا محمدعلي ميرزاي دولتشاه فرزند دوم فتحعليشاه در همين زمان كه مصادف با اوان حكومت قاجار بود تمام هم خود را مصروف آباداني شهر و توسعه بناهاي آن نهاد و از آن جمله به توسعه بازار شهر پرداخت و پس از دولتشاه، پسرش شاهزاده امامقلي ملقب به عماد الدوله كه در سال 1268 ه -.ق حاكم كرمانشاه شد راه پدر را ادامه داد و بازار كرمانشاه را به شكل امروزي آن وسعت و رونق بخشيد. اين بازار به چندين بخش تقسيم مي شود و هر راسته اي به يكي از مشاغل عمده اختصاص داشته است كه عمده آنها عبارت بودند از بازار زرگرها، بازار بزازها، بازار مسگرها، بازار بنكدارها، بازار كلوچه پزها، بازار صندوق سازها و.. امروز هم شكل سنتي مشاغل موجود در بازار به استثناي معدودي از مشاغل كه رونق خود را از دست داده اند، حفظ شده است. طاق تمامي قسمتهاي بازار به صورت ضربي است و ارتفاع سقفها تا كف زمين به حدود 8 متر مي رسد و طاق با ستونهايي به ضخامت يك متر محكم و استوار گرديده اند. نور بازارهاي سرپوشيده نيز به وسيله روزنه هايي كه در سقف تعبيه شده تامين مي شود كه اين روزنه ها عمل تهويه هوا را نيز به عهده داشته اند. گفته مي شود كه كف بازار آجرفرش و يا سنگ فرش بوده است كه به مرور زمان تخريب شده و اكنون هيچ اثري از آن مشاهده نمي شود. علاوه بر اين هرگاه قسمتي از سقف در اثر عوامل مختلف تخريب شده است مرمت آن را به وسيله شيرواني انجام داده اند و بدين وسيله از ارزشهاي اين بناي ملي كاسته اند. به دليل هماهنگي مشاغل در هر راسته اي از اين بازار جذبه اي خاص برآن حكم فرماست كه هر بيننده اي را به وجد مي آورد. بوي شيرينيهاي سنتي در بازار كلوچه پزها رهگذران را وادار به خريد يكي از انواع مختلف اين شيرينيها مي كند. در اين راسته از بازار انواع نان برنجي، كاك، نان خانقي و مواردي از اين دست طبخ مي شود. مي توان گفت كه بازار بزازهاي كرمانشاه يكي از معدود بازارهايي است كه شكل سنتي و اصيل خود را حفظ كرده و هنوز هم حجره هايش مفروش به است صورتي كه مشتريها به راحتي در آنجا خستگي درمي كنند و با آسودگي بيشتر به انتخاب و خريد كالاي مورد نظر مي پردازند. يكي از ويژگيهاي مهم بازار كرمانشاه كاروانسراهاي آن است كه پيشترها نقش تغذيه كننده بازار و توزيع محصولات وارداتي و جمع آوري و بسته بندي كالاهاي صادراتي شهر را به عهده داشته است. بازار كرمانشاه داراي تعداد زيادي كاروانسرا بوده كه هركدام داراي كاربري خاص بوده اند، مانند معاملات، استراحتگاه، انبار و بارگيري و.. كه در حال حاضر فقط تعداد انگشت شماري از كاروانسراها باقي مانده و عموما به عنوان انبار استفاده مي شوند و بقيه يا مخروبه و يا از شكل كاروانسرا خارج شده اند. كاروانسراها در اكثر نقاط بازار پراكنده بوده و هر بخش بازار داراي كاروانسرايي خاص بوده كه ارتباط مستقيم با مشاغل آن بخش از بازار را داشته مثلا است در بازار بنكدارها كاروانسرايي بوده به نام شترخان كه محل بارگيري و انتقال اقلام كشاورزي به وسيله حمل با شتر و ديگر چارپايان بوده است. تمام اطراف بازار را محلات مسكوني با بافت قديمي تشكيل داده است كه از ويژگيهاي آنها عرض كم و طويل بودن آنهاست و در بعضي از محلات به كوچه هايي برخورد مي كنيم كه به شدت كم عرض مي باشند به صورتي كه دو نفر با هم به سختي مي توانند از كنار يكديگر گذر كنند و به آن كوچه هاي آشتي كنان نيز گفته مي شد. از عمده بناهاي اطراف بازار كه مورد توجه مردم نيز قرار مي گيرند مي توان به مسجد جامع، مسجد عمادالدوله، تكيه بيگلربيگي، مسجد دولتشاه و مسجد حاج شهبازخان اشاره كرد. بازار كرمانشاه به شدت نيازمند مرمت و بازسازي است; چرا كه خطرات جدي نظير تخريب قسمتهايي از آن به دلايلي چون تعريض خيابانها، ايجاد پاساژ به جاي بازارهاي سنتي و از سوي ديگر تغيير شكل مغازه ها و ايجاد مشاغل بي ارتباط با بافت سنتي بازار و عدم حفاظت و نگهداري صحيح بناهاي به جا ماندحيات آن را تهديد مي كند، از اين رو لازم است مسوءلان ذي ربط با جديت از اين بناهاي ملي حراست كنند. كرمانشاه - خبرنگار همشهري