Hamshahri corpus document

DOC ID : H-771107-43762S1

Date of Document: 1999-01-27

كتابهايي كه از كاغذ ساخته نشده اند... دو صفحه از كتاب پارچه اي از پشم تا پوشاك نمونه اي از صفحات داخلي كتابهاي پارچه اي كتاب پارچه اي مراحل تكوين جوجه روي جلد يك كتاب پارچه اي سرآغاز; كتاب، يكي از بهترين وسيله ها، براي سرگرم كردن كودك و در عين حال آموزش وي محسوب مي شود. استفاده از كتاب، در سنين كودكي و آشنا كردن كودكان با اين دوست مفيد، مي تواند زمينه مناسبي براي رشد و پرورش فكري در سنين قبل از دبستان باشد. قصه خواني توسط پدر و مادر و يا مربي مهدكودك، به دست گرفتن و تورق كتاب توسط كودك، آشنا كردن بچه ها با تصاوير و مفاهيم مندرج در كتاب و همچنين قصه گويي از روي كتاب، راهكارهايي است كه مي تواند در ايجاد گرايش بچه ها به كتاب مفيد باشد. ولي مسئله اي كه گاهي والدين و مربيان را نگران مي كند و البته ناشي از ذات و فطرت كودكانه فرزندان ما نيز است، عدم دقت كودكان در استفاده مناسب از كتاب و پاره كردن آن است. برخي از روانشناسان كودك، تهيه كتابهاي پارچه اي را يكي از بهترين راهها، براي جلوگيري از اين مشكل و آشنايي كودكان با كتاب مي دانند. كتابهاي پارچه اي كه عموما توسط مربيان مهدهاي كودك تهيه مي شوند، مي توانند در سنين خردسالي در دسترس بچه ها قرار گيرند، بدون اينكه به راحتي آسيب ديده و يا خراب شوند. براي آشنايي بيشتر با اين كتابها، به چند مهدكودك و واحد پيش دبستاني در آموزش و پرورش تهران مراجعه كرده و نظريات تعدادي از مربيان و مديران واحدهاي پيش دبستاني را در اين مورد جويا شده ايم. پري پوررحيمي، مدير مهدكودك بهشت و عضو ستاد كيفيت بخشي به فعاليتهاي پيش دبستاني منطقه 16 نظر خود را درباره كتابهاي پارچه اي چنين بيان مي كند: كتاب پارچه اي، براي استفاده كودكان زير شش سال تهيه مي شود. مشاهده تصاوير اين نوع كتاب براي كودكان نوپا در سنين 3 تا 4 سالگي نه تنها جالب، بلكه بسيار لذت بخش و نشاط آور نيز هست. زيرا كودك با محدوديتي از نظر خراب شدن و يا پاره شدن و از بين رفتن كتاب مواجه نيست و مي تواند با آزادي كامل، آن را لمس كرده و به تصاوير آن با دقت نگاه كند. پروين مرتضوي، كارشناس آموزشهاي پيش دبستاني و عضو گروههاي آموزشي وزارت آموزش و پرورش نيز با تاكيد بر كارآيي اين كتابها مي گويد: در سالهاي اول كودكي، محور اساسي آموزش از طريق بازي صورت بنابر مي گيرد اين، كودكان هر لحظه كه بخواهند مي توانند با كتاب پارچه اي بازي كنند. كودكان با مشاهده تصاوير كتاب، تصويرخواني مي كنند و بدين وسيله، ابزار شفاهي آنان رشد يافته و خزانه لغت آنها گسترش مي يابد و در نهايت رشد كلامي آنان را نيز بهبود همچنين مي بخشد سبب رشد مهارت گوش دادن در كودكان نيز مي شود; و اين در حالي است كه از ديد بچه ها، اين نوع از كتابها تنها، نوعي، وسيله سرگرمي است. نيره صفردوست، مربي مهدكودك عصمت، به خصوصيات كتابهاي پارچه اي اشاره كرده و مي گويد: مهمترين عامل قابل توجه در اين كتابها، قابل شستشو بودن آنها است، در عين حال كه كتابهاي پارچه اي، بي خطر، بادوام و از لحاظ اقتصادي مقرون به صرفه نيز هست و مي توان سالهاي متمادي از آنها استفاده كرد. خانم صفردوست كه كتاب پارچه اي از پشم تا پوشاك را تهيه كرده است، در توضيح اين كتاب مي گويد: اين كتاب، كودكان را با مراحل تهيه پارچه و لباسهاي پشمي، از پشم چيني گوسفند تا تبديل پشم به نخ و بعد به پارچه و تهيه لباس از كامواهاي پشمي ويا پارچه هاي پشمي آشنا همچنين مي كند كودكان از طريق اين كتاب، متوجه مي شوند كه از پشم مي توان در تهيه رخت خواب نيز استفاده كرد. فرحناز حسنلو، مربي پيش دبستاني و معلم راهنماي واحدهاي پيش دبستاني آموزش ابتدايي منطقه 16 نيز آشنا كردن با كتاب و به خصوص كتابهاي پارچه اي، همچنين آموزش استفاده صحيح از كتاب و ايجاد انگيزه مطالعه در كودكان را از اهداف تهيه كتابهاي پارچه اي ذكر كرده و مي گويد: اگر به طرز صحيحي از اين كتابها استفاده شود و به راحتي در اختيار كودكان قرار گيرد، مي تواند زمينه مناسبي را براي پرورش خلاقيت كودكان فراهم آورد. فخريه حسنيني مربي مهدكودك بهشت، كه كتاب پارچه اي تاكردني حيوانات را در دو جلد تهيه كرده است، و در اين كتابها به كودكان طرز تهيه ماكت حيوانات از طريق تا كردن كاغذ و يا پارچه را آموزش مي دهد، در اين باره چنين عقيده دارد: سطح اطلاعات و دانش عمومي كودكان، مي تواند از طريق كتابخواني ارتقاء يابد. همچنين استفاده از كتابهاي پارچه اي، مي تواند قوه ابتكار و تخيل بچه ها را پرورش دهد. از طرفي، بدين وسيله، انگيزه مطالعه، در كودكان ايجاد مي شود. وي در ادامه مي گويد: حيوانات، محل زندگي و نوع تغذيه آنها، از مسائلي است كه مي تواند خيلي خوب، از طريق كتابهاي پارچه اي به كودك آموزش داده شود. خانم براتي مربي واحد پيش دبستاني در يكي از مناطق تهران، معتقد است: استفاده از كتابهاي پارچه اي، مي تواند حس كنجكاوي كودكان را برانگيخته و باعث افزايش دقت آنها شود. ما از اين طريق مي توانيم، كودكان را با دنياي اطراف خود آشنا كنيم. يك كتاب پارچه اي، مي تواند به روش خيلي ساده و قابل فهم براي كودك، مراحل مختلف رشد يك دانه و يك گل را به كودك آموزش دهد و اين يادگيري، براي كودك بسيار لذت بخش است و ماندگاري بيشتري در ذهن وي دارد. خانم دل عظيم مربي يكي ديگر از مهدهاي كودك منطقه 16 نيز كه كتاب پارچه اي مراحل تكوين جوجه را تهيه كرده است، و در اين كتاب كودكان با، مراحل تكوين يك جوجه از تخم گذاري مرغ تا تولد جوجه آشنا مي شوند، مي گويد: كتابهاي پارچه اي، متناسب با مراحل رشد فكري كودك آماده مي شود و از اين طريق مي توان، مفاهيم ساده رياضي و علمي را به كودكان آموخت. در اين باره، نظر سيدمرتضي اصلاني، كارشناس تكنولوژي آموزشي را نيز جويا شده ايم. وي با اشاره به توليد انبوه اين كتابها مي گويد: با يك فعاليت كارآمد طراحي آموزشي و در چهارچوب فعاليتهاي آموزشي هدفمند، مي توان توليد كتابهاي پارچه اي را در قالب فعاليتهاي تجاري آموزشي و در محدوده توليد وسايل كمك آموزشي، به صورت انبوه به بازار نشر كتابهاي خاص آموزشي عرضه كرد. وي، همچنين مي افزايد: درست است كه ذوق، سليقه، هنر و عشق يك مربي پيش دبستاني به طور كامل در توليد تك نسخه اي يك كتاب پارچه اي تجلي مي يابد، ولي مي توان با تشكيل ستادهايي در سطح آموزش و پرورش مناطق و نيز ادارات كل آموزش و پرورش استانها و ستاد كيفيت بخشي به فعاليتهاي پيش دبستاني وزارت آموزش و پرورش و فراخواني نيروهاي خوش فكر و علاقه مند در امر توليد كتابهاي پارچه اي، اين كتابها را در خط توليد انبوه قرار داد. قطعا در اين حالت، علاوه بر آنكه تعداد كتابهاي بيشتري را در دسترس خواهيم داشت، از انرژي و توان مربيان نيز به طور مطلوبتري استفاده خواهد شد و افزون بر اين، مي توانيم كتابها را براي خريد توسط پدران و مادران كودكان پيش دبستاني نيز عرضه كنيم. حتي در اين زمينه، تعدادي از ناشران كتابهاي كودك هم مي توانند پيش قدم شوند و با كمك كارشناسان آموزش و پرورش، بخشي از توليد اين كتابها را عهده دار شوند. *** كتابهاي پارچه اي، با ذوق، سليقه و ظرافت خاصي تهيه مي شود و سعي مي شود در تهيه آنها از رنگهاي شاد و پارچه هايي با رنگهاي ثابت، استفاده شود. نكته قابل توجه در مهدهاي كودكي كه در تهيه اين گزارش مورد بازديد، قرار گرفت اين بود، كه كودكان علاقه زيادي به اين نوع كتابها از خود نشان مي دادند. زيرا معمولا خانواده ها براي كودكان خود چنين كتابهايي را تهيه نمي كنند و همين مسئله، باعث مي شود تا بچه ها در مهدكودك، با علاقه خاصي از كتابهاي پارچه اي عرضه شده استقبال و استفاده كنند. درگفتگوهايي كه با تعدادي از اولياي كودكان قبل از دبستان نيز داشتيم، آنها هم به اين نكته اشاره مي كردند كه كتابهاي پارچه اي در تمام مهدهاي كودك كشور وجود ندارد و همه مهدها و مربيان پيش دبستاني، خود را ملزم به تهيه اين گونه كتابها نمي دانند، و حتي شايد عملا قادر به انجام اين كار هم در نيستند، حالي كه معمولا همه، بچه ها به اين كتابها علاقه دارند. فاطمه قائمي