Hamshahri corpus document

DOC ID : H-771107-43760S1

Date of Document: 1999-01-27

كمك به اعتلاي فرهنگ معماري...؟ نگاهي به وضعيت كنوني مسابقات معماري اشاره: مسابقه معماري مقوله اي است كه بحث درباره آن بطور عمده در جمع معماران مطرح مي شود و ساير افراد ذيربط اطلاع چنداني از آن ندارند، مطلبي كه از نظرتان مي گذرد در اين زمينه نوشته شده است تا شايد توجه بيشتري نسبت به مقوله مسابقات معماري و وضعيت نابسامان آنها شود و اين مسابقات بتوانند با اصلاح شيوه هاي برگزاري، نقش موءثرتري در بهبود وضعيت معماري كشور داشته باشند. مسابقات معماري، امروز در بسياري از كشورهاي پيشرفته جهان به عنوان شيوه اي شايسته براي ايجاد يك رقابت سازنده، دستيابي به ايده هاي نوين معمارانه، كيفيت برتر طراحي و نيز تامين منافع كارفرمايان شناخته شده اند. شمار زيادي از آثار برجسته معماري در دهه هاي اخير، در جريان همين مسابقات برگزيده و ساخته شده اند كه از مشهورترين آنها مي توان به مركز فرهنگي ژرژ پمپيدو در پاريس اشاره كرد. در كشور ما نيز مسابقه معماري امري بي سابقه نيست. جداي از نمونه هاي تاريخي، در همين چند دهه اخير، برگزاري مسابقه هاي كتابخانه پهلوي (كه بعدها با نام كتابخانه ملي به مجددا مسابقه گذارده شد )، مجموعه فرهنگستانهاي جمهوري اسلامي ايران، موزه بزرگ خراسان و... را شاهد بوده ايم. متاسفانه به دلايل مختلف، تجربه مسابقات معماري در ايران در اكثر موارد موفقيت آميز نبوده، و در نتيجه آنها اهداف مفروض اين اقدام كمتر متحقق شده فقدان است مقررات و ضوابطي كه تعريف كننده شيوه برگزاري و وظايف و تعهدات برگزار كنندگان اين مسابقات باشد، باعث شده است كه از يك سو سرمايه هاي كلان مادي و معنوي مصروف شركت در اين مسابقات شوند و از سوي ديگر اكثر برگزاركنندگان در انجام تعهدات خويش كوتاهي ورزند و در پايان، اين اقدامات به بهبود اوضاع معماري كشور، كمك چنداني نكند. اين امر خسارتي دو جانبه را سبب شده است. يكي از تازه ترين نمونه هاي ناموفق مسابقات معماري، مسابقه اي است كه از سوي موءسسه توسعه مراكز فرهنگي وابسته به سازمان تبليغات اسلامي براي طراحي مجموعه سينمايي آزادي برگزار شد. در پي آتش سوزي سال گذشته در سينماي آزادي تهران، كه يكي از بهترين سالنهاي نمايش فيلم شهر به حساب مي آمد، اين موءسسه در شهريور ماه سال مسابقه اي 76 را با اهداف ايجاد يك مجموعه فرهنگي نمونه از نظر معماري كمك، به اعتلاي فرهنگ معماري كشور، شناسايي و مطرح كردن استعدادهاي ناشناس و شناخته شده ايراني و كمك به پيدايش جريان هاي نوين و اصيل معماري از طريق برگزاري نمايشگاهي از طرحهاي ارائه شده اعلام نمود. جوايزي نيز براي برندگان اول تا هفتم در نظر گرفته شده بود و قرار بود كه بقيه طرحهاي برجسته تقديرنامه اي دريافت كنند. اعلام حضور دو داور خارجي نيز باعث شد تا عده زيادي اين مسابقه را محلي براي محك زدن قابليت هاي خود از جانب متخصصين غير ايراني بدانند. با توجه به جذابيت موضوع و علاقه وافر مردم به آن، تعداد قابل توجهي از دفاتر مهندسي مشاور، طراحان ودانشجويان معماري، از داخل و خارج از كشور در اين مسابقه شركت نمودند كه در مجموع شمار آنان به حدود 170 گروه طراحي مي رسيد. درهمان روزهاي نخست شروع مسابقه، موضوع مشاركت داوران غيرايراني در هيات داوري منتفي شد و پس از ارائه طرحها از جانب شركت كنندگان، نتايج مرحله اول اين مسابقه با تاخير نسبت به موعد مقرر، اعلام شد، كه البته در پي آن، اين موءسسه به هيچيك از تعهدات خود در مورد اعطاي جوايز، برگزاري نمايشگاه و انتشار مجموعه آثار و طرحها عمل نكرد. امروز كه بيش از يك سال از شروع اين مسابقه معماري مي گذرد، نه تنها اين موءسسه به طور رسمي نتايج مسابقه را اعلام ننموده، بلكه با عمل نكردن به تعهدات خود در رابطه با شركت كنندگان، مشكلات فراواني را نيز براي آنان به وجود آورده است. اگر به طور متوسط براي ارائه هر طرح در جريان اين مسابقه، هزينه اي معادل 10 ميليون ريال را در نظر بگيريم (كه البته ارائه طرح از جانب بسياري از شركت كنندگان و از جمله دفاتر مهندسي مشاور با هزينه اي به مراتب بيش از اين انجام شده است ) اين، اقدام نسنجيده موءسسه توسعه مراكز فرهنگي به اتلاف سرمايه اي در حدود يك ميليارد و هفتصد ميليون ريال انجاميده است. به علاوه خسارات فرهنگي ناشي از بي توجهي مسئولين برگزاري اين مسابقه به علاقه و زحمات افرادي كه در اين مسابقه شركت كرده اند و يا در اين يك سال و چند ماه جريان آن را دنبال نموده اند، امري است كه نمي توان به آساني آن را ناديده گرفت. اين در حالي است كه ايجاد احساس امنيت شغلي و احترام گذاردن به تلاش هاي چنين جمع بزرگي از نيروهاي متخصص يك كشور مي بايست در، چنين اقداماتي از اولين نكاتي باشند كه در نظر گرفته مي شوند. حضور جواناني كه با علاقه در اين مسابقه شركت كرده اند ودر آن موفق هم بوده اند، و سرخوردگي آنان از چنين برخوردي از جانب برگزاركننده مسابقه به قطعا سود فضاي فرهنگي جامعه ما نيست، همه اين مسائل در حالي روي داده اند كه اين موءسسه با توجه به پوشش سازمان تبليغات اسلامي، مركز معتبر و توانمندي براي انجام شايسته اين حركت فرهنگي به نظر مي رسيد. اگر به حفظ سرمايه هاي مادي مملكت علاقه منديم و اگر براي اشتياق واميدواري افرادي كه براي اعتلا و شكوفايي فرهنگ تلاش مي كنند اعتباري قائليم و اگر معتقديم كه امنيت و اعتماد بنيان واساس همكاري هاي اجتماعي هستند، بايد مسائلي از اين دست را جدي تلقي كنيم و با برنامه ريزي درست وقوع چنين خسارات هنگفتي را مانع شويم. نيروها و سرمايه هايي كه به واسطه چنين بي توجهي هايي تلف شده اند و مي شوند، مي توانند در جاي مناسب خود كارآمد و كارساز باشند و گره اي را باز كنند. كيانوش وهابي