Hamshahri corpus document

DOC ID : H-771026-43655S1

Date of Document: 1999-01-16

بيشترين ضايعه به هنگام پرش و فرود حاصل مي شود آسيبهاي متداول در ورزش واليبال * ميزان ضايعات ورزشي در واليبال كمتر از ساير رشته هاي ورزشي است آسيبهاي * دست در واليبال شيوع زيادي ندارد امروزه در ميان رشته هاي مختلف ورزشي جهان، رشته واليبال از محبوبيت بسيار زيادي برخوردار است. گزارش هاي اخير فدراسيون بين المللي واليبال (FIVB) موءيد آن است كه بيش از 800 ميليون نفر در دنيا در بازي هاي واليبال شركت مي كنند. اين امر حاكي از علاقه بسيار زياد مردم به ويژه جوانان به اين رشته خاص واليبال است در 130 كشور جهان رايج بوده و در 50 كشور به عنوان يكي از رشته هاي اصلي ورزشي مطرح است. نخستين بار در سال 1895 واليبال توسط ويليام جي مورگان در ايالت ماساچوست امريكا ابداع و تحت عنوان mintontte ناميده شد. چند سال بعد نام آن به واليبال تغيير پيدا كرد. گرچه اين بازي اولين بار در ايالات متحده معرفي شد، اما هم اكنون تيم هاي صاحب نام اين رشته در سطح جهان اكثرا مربوط به كشورهاي امريكاي جنوبي و اروپا مي باشند. در المپيك 1996 آتلانتا واليبال در دو بخش داخل سالن و ساحلي برگزار گرديد. واليبال در سطوح بالاي ورزشي يك رشته سريع و بسيار انفجاري مي باشد كه در آن توپ با سرعت بيش از 145 كيلومتر در ساعت حركت مي كند. معمولا كليه واليباليست ها در تمامي مهارت هاي ويژه اين رشته ورزشي تبحر كافي دارند. بديهي است كه ريسك بروز ضايعه با توجه به نوع مهارت ورزشي متفاوت است. واليبال با سرويس آغاز مي شود. در سرويس بازيكن معمولا در حالت ايستاده و يا در حال پريدن به هوا در حالي كه دستش بالاي سر است به توپ ضربه مي زند. پس از سرويس واليباليست هاي تيم مقابل با ساعد در حالي كه آرنج ها صاف بوده و دستها پايين تر از كمر قرار دارند، توپ را دريافت نموده، به آن ضربه مي زنند. سپس توپ با هر دو دست بازيكن (در حاليكه دستها بالاي سر است ) به طرف تور اسپك زده مي شود. بررسي هاي مختلف نشان داده است كه در سرويس زدن، پاس دادن و كلا شروع بازي احتمال بروز آسيبهاي جدي ورزشي كمتر است. اما در اسپك و در هر حركتي كه بازيكن تا ارتفاع زيادي به طرف بالاي پراتا در بالاترين نقطه پرش به توپ ضربه وارد كند، احتمال ايجاد ضايعه بسيار زياد هم است چنين در مواردي كه بازيكنان تيم مقابل سعي در بلوكه كردن (توقف ) اسپك را دارند، احتمال آسيبديدگي افزايش مي يابد. در واقع King Bloc (بلوكه كردن ) در واليبال در زمره فعاليت هايي است كه بيشترين ميزان آسيبديدگي را به همراه دارد. جهت تعيين ميزان آسيبديدگي بازيكنان در رشته واليبال بررسي هاي مختلفي توسط تيم هاي پزشكي ورزشي انجام گرفته است. دو پژوهشگر به نام هاي برنيا و پيرا تحقيقي را درباره بروز ضايعات ورزشي در مسابقات المپيك امريكا انجام دادند. نتيجه اين بررسي موءيد بروز يك ضايعه در هر 25 ساعت بازي واليبال بود. هم چنين در اين بررسي ميانگين سني ورزشكاران مورد /بررسي 2 سال 20 گزارش شده بود. در رقابت هاي بين المللي آماتور در سال 1987 پزشكان در هر 50 ساعت بازي واليبال يك آسيبديدگي را در ميان واليباليست ها گزارش البته كردند اكثر آسيبهاي ورزشكاران مورد بررسي، چندان شديد نبود كه مانع بازماندن آنها از رقابت ها شود. پژوهش هاي مختلف نشان داده است كه پيچ خوردگي و آسيب رباطهاي مچ پا شايع ترين ضايعه حاد در واليبال مي باشد. اين ضايعه قريب 60 درصد كل آسيبهاي ورزشي واليبال را شامل مي شود. پيچ خوردگي مچ پا اكثرا هنگام فرود از وضعيت دفاعي و در موارد كمتري در حين اسپك يا حمله ايجاد مي گردد. در اغلب موارد بازيكنان مدافع روي پاي بازيكنان مهاجم تيم مقابل كه در زير تور است فرود مي آيند. اين امر موجب آسيب رباطهاي خارجي مچ پا مي شود. لذا مسئولان فدراسيون بين المللي واليبال جهت كاهش بروز اين عارضه قانوني را وضع نمودند، مبني بر اينكه قرارگرفتن پا بر روي خط زير تور خطا محسوب شده و كاري غيرقانوني است. اجرا اين قانون بطور چشمگيري از بروز ضايعه مزبور كاست اما موجب ايجاد وقفه هايي در حين بازي مي گشت بدين جهت پس از مدتي قانون فوق كنار گذارده شد. از سوي ديگر بررسي هاي بعدي نشان داد كه مهاجماني كه هنگام اسپك زدن بجاي پريدن مستقيم به طرف بالا به طرف جلو بپرند بيشتر دچار آسيبديدگي مچ پا لذا مي شوند به ورزشكاران مزبور توصيه شد كه پس از برداشتن قدم آخر بجاي اينكه بطرف جلو بپرند، به سمت بالا پرش را انجام دهند اين كار مانع رفتن آنها به زير تور گشته، لذا ميزان پيچ خوردگي مچ پا در آنها (به ميزان 2 برابر ) كاهش مي يابد. از آنجايي كه شيوع پيچ خوردگي مچ پا در رشته واليبال بسيار زياد است تدابير متعددي جهت پيشگيري از وقوع آن اتخاذ شده است كه از آن جمله مي توان به (بستن نوارهاي چسب مخصوص ) مچ پا جهت محدود ساختن حركات مفصل، استفاده از كفش هاي ساق بلند و مچ بند اشاره كرد. از سوي ديگر متخصصين فيزيوتراپي ورزشي مشاهده كردند كه انجام تمرينات هماهنگ پايداري و استحكام مفصل مچ پا را بهبود لذا مي بخشد توجه به انجام تمرينات مزبور جهت پيشگيري از آسيبهاي مچ پا ضرورت زيادي دارد. از ديگر آسيبهاي شايع در رشته واليبال التهاب تاندون عضله چهار سر ران مي باشد كه از آن با نام هاي تاندونيت پاتلار نيز ياد مي شود. علت بروز اين ضايعه كه موجب درد و ناراحتي در زانو مي شود انجام زياد پرش در واليبال است. (واليباليست ها زمان زيادي از وقت تمرين خود را صرف حركات پرش مي كنند ) اين ضايعه در سنين 20 تا 25 سالگي و در بازيكناني كه به مدت 2 تا 5 سال واليبال بازي مي كنند شايع تر است. ورزشكاران مبتلا معمولا از درد در نواحي تحتاني استخوان كشكك و برجستگي استخوان درشت ني شكايت دارند. محل ضايعه بيشتر در نواحي اتصال تاندون عضله چهار سر به استخوان درشت ني مي باشد. اين ضايعه را غالبا با عمليات مختلف فيزيوتراپي، تغيير در فعاليت هاي ورزشي و داروهاي ضدالتهابي مي توان درمان كرد. نتايج بررسي هاي مختلف نشان داده است كه واليباليست هايي كه سريع تر و بلندتر مي پرند مستعد بروز اين ضايعه هستند. لذا به اين ورزشكاران توصيه شده كه زمان تمرين هاي پرش خود را كاهش دهند. به علاوه توجه دقيق به اجراي صحيح تكنيك هاي پرش در كاهش بروز تاندونيت پاتلار تاثير زيادي از دارد ديگر ضايعات شايع ورزش در رشته واليبال آسيب ليگامان صليبي قدامي ( ACL) زانو است. مكانيزم متداول بروز پارگي ACL فرود در منطقه حمله مي باشد. به علاوه ميدان بروز پارگي ACL در خانم هاي واليباليست بيش از آقايان گزارش گرديده است كه علت آن را شيوع بيشتر عقبزدگي زانو (ژنوركرو داتوم ) در خانم ها دانسته اند، جهت پيشگيري از آسيب ACL به واليباليست ها توصيه مي شود كه به تكنيك هاي فرود آمدن در حين بازي توجه كافي داشته باشند. 20 8 تا درصد ضايعات واليبال مربوط به مفصل شانه است. ضايعات مفصل شانه معمولا در زمره ضايعاتي است كه در اثر تمرين هاي بسيار زياد و باشدت بالا و يا حركات نادرست ايجاد مي گردند. تاندونيت روتاتور كاف (التهاب تاندون عضلات كلاهك چرخاننده شانه ) و تاندونيت عضله روسر بازويي از جمله ضايعات شايع ورزش واليبال در مفصل شانه هستند كه در اثر اعمال نيروهاي شديد عضلاني روي تاندون در هنگام اسپك زدن و سرويس در حالتي كه دست بالاي سر است ايجاد مي شوند. تقويت عضلات مزبور و عضلات تثبيت كننده كتف و كشش عضلات چرخاننده داخلي شانه در كاهش علائم تاندونيت روتاتوركاف موثر هستند. واليباليست ها به دليل استفاده زياد اندام فوقاني در بالاي سر، ميزان دامنه حركتي چرخش خارجي شانه هايشان بيش از چرخش داخلي مي باشد كه اين امر باعث بروز درد در مفصل شانه مي شود. لذا توجه به كشش عضلات چرخاننده داخلي شانه جهت پيشگيري از ضايعات شانه ضرورت دارد. بديهي است كه استفاده از تكنيك هاي درماني فيزيوتراپي در كاهش التهاب و درد تاندونيت بسيار موءثر واقع مي شود. يكي ديگر از ضايعات شايع ورزشي به ويژه در ميان واليباليست هاي برجسته درگيري عصب فوق كتفي است. شاخه انتهاي عصب مزبور به عضله تحت خاري كتف (اينفرا اسپنيانزس ) رفته، لذا درگيري آن موجب ضعف عضله تحت خاري مي شود. اكثريت مبتلايان بدون علامت هستند و تنها از ضعف اين عضله كه يك چرخاننده قوي خارجي شانه است رنج مي برند. در تعداد اندكي از مبتلايان نيز درد شانه وجود دارد. آسيبهاي دست در واليبال شيوع زيادي ندارد. شايع ترين مفصلي كه در دست آسيب مي بيند اولين مفصل شست (مفصل متاكارپو فالانژيال MP) است. اين مفصل به ويژه در حين Blocking دچار آسيب شده و ليگامانهاي خارجي آن (كلترال رادبال ) ضايعه مي بيند كه با اسپانيست ( آتل ) و فيزيوتراپي مي توان به سهولت آن را درمان كرد. در آسيب رباطهاي مفاصل انگشتان بايد توجه داشت كه انگشت ضايعه ديده را بايد به انگشت سالم مجاور كرد تا حمايت كافي را از انگشت ضايعه ديده به عمل آورد. هم چنين به كليه واليباليست ها توصيه مي شود كه در حين بازي و تمرين از انگشتر استفاده نكنند زيرا در يك مورد حلقه انگشتري بازيكني به تور گير كرد كه موجب قطع انگشت او گشت. شايع ترين ضايعات دست در واليباليست ها آسيبهاي رباط مفاصل انگشتان، ضربديدگي و شكستگي استخوانهاي دست و انگشتان مي باشد كه هريك از آنها به درمان خاصي نياز دارد. آسيبهاي مهره هاي كمري بيش از 14 درصد ضايعات واليبال را شامل مي شود. كمر درد بازيكنان معمولا از نوع مكانيكي بوده و حداكثر در نتيجه فرود آمدن پس از پرش رخ مي دهد. هم چنين بروز فتق ديسك بين مهره اي در ميان واليباليست ها نادر است. كم كردن فعاليت هاي پرشي، پرش روي سطوح صاف و هموار و برنامه هاي توان بخشي و فيزيوتراپي به درمان كمردرد كمك كرده، از عود آن نيز پيشگيري مي نمايد. به هر حال واليبال در زمره ورزش هاي بسيار محبوب جامعه است كه در سطوح مختلف در كليه كشورها به آن پرداخته مي شود. خوشبختانه ميزان بروز ضايعات ورزشي حتي در ميان بازيكنان حرفه اي آن نيز نسبتا كم مي باشد. به نظر مي رسد كه پرش و فرود در واليبال سرمنشاء بروز ضايعات مختلف در اين رشته است كه با توجه خاص به آن مي توان از بروز آسيبها پيشگيري كرد. بديهي است كه تشخيص سريع ضايعات ورزشي در بدو وقوع و انجام درمان هاي دارويي و فيزيوتراپي روند بهبودي ورزشكار و در نتيجه بازگشت وي را به فعاليت ورزشي تسريع مي نمايد كه اين امر از بروز عوارض نامطلوب براي تيم هاي واليبال تا حدود زيادي مي كاهد. ابراهيم عباسي - فيزيوتراپ