Hamshahri corpus document

DOC ID : H-771023-43632S1

Date of Document: 1999-01-13

آيا بزرگ بودن قلب يك امتياز ؟ است ورزش هاي سنگين استقامتي چه تاثيري روي قلب دارند گروه ورزشي: سازگاريهاي بدن در ورزش؟ چيست آيا ورزش كردن در رشد دستگاههاي تنفسي و ماهيچه اي تاثير مثبت؟ مي گذارد آيا دوندگان استقامت بدون وحشت از عارضه هاي پس از دوران ورزش در اين رشته ها به فعاليت مي پردازند. يافته هاي متعدد پژوهشي نشان مي دهند كه با تمرينات هوازي و استقامتي مزمن حداكثر بازده قلبي و نابرابري اكسيژن سرخرگي و سياهرگي هنگام كارهاي ورزشي افزايش مي يابد. حجم خون افزايش پيدا مي كند و بازگشت خون سياهرگي بسوي قلب نيز افزايش دارد. ورزشهاي استقامتي باعث حجيم تر شدن حفره هاي بطني مي شوند و انقباض پذيري قلب را افزايش مي دهند. در كل ورزش كردن در تمام سازشهاي بدني و قلبي تاثير مثبت دارد و فرايند آن به كل بدن يك انسان كمك مي كند. مطالعات اكوكارديوگرافيك نشان داده اند كه ورزشكاران حرفه اي رشته هاي گوناگون ورزشي داراي توده افزايش يافته قلب هستند كه ناشي از افزايش ضخامت ديواره ها و اندازه حفرات است. بيشترين تغييرات سايز قلب ناشي از بزرگ شدن بطن چپ است. شواهدي در دست است كه مشخص مي كند ورزشهاي هوازي يا استقامتي سبب اتساع بطن چپ مي شود در حالي كه ورزشهاي قدرتي سبب بزرگ شدن عضله قلب مي شوند و اين دو حالت معمولا با يكديگر همپوشاني دارند. در ورزشكاران استقامتي معمولا همراه با افزايش حجم بطن چپ ضخامت ديواره ها نيز افزايش مي يابد اين افزايش فقط چند هفته پس از شروع تمرينات ورزشي ظاهر مي شود و احتمالا اگر تمرينات قطع نشوند تا مدتها وجود دارند. Fagardگروه ( تاكيد ) 1987كرده است كه تغييرات در زنان همانند مردان است احتمالا اگر ورزش در تمام طول عمر صورت گيرد اختلاف بين ورزشهاي قدرتي و استقامتي كمتر ظاهر مي شود. بطوريكه بنظر مي رسد در دوچرخه ورزشهاي هوازي يا استقامتي سبب اتساع بطن چپ مي شود در حاليكه ورزشهاي قدرتي سبب بزرگ شدن عضله قلب مي شوند. در سواركاران مسن بطن چپ تمايل بيشتري براي بزرگ شدن دارد و در دوندگان با سابقه تغييرات ساختماني قلبي خيلي شبيه آن چيزي است كه در ورزشكاران جواني كه تمرينات قدرتي انجام مي دهند ديده مي شود. ضخيم شدن ديواره قلب در بعضي ورزشكاران قسمتي از روند توسعه طبيعي قلب است اين حالت بيشتر در ورزشكاران استقامتي رخ مي دهد و ممكن است با پيشرفت تمرينات افزايش يابد. در ورزشهاي استقامتي فشار خون بيشتر مي شود و در ورزشكاران قدرتي فشار خون بالا مي رود (حتي تا 300 ميليمتر جيوه ) جهت ثابت نگاه داشتن رابطه بين فشار خون و نسبت ضخامت ديواره بطن چپ به شعاع بطن، افزايش همزماني در توده و حجم بطن چپ صورت مي گيرد تا كشش وارده بر ديواره بطن چپ ثابت باقي بماند كه به آن قانون لاپلاس ( Laplace) مي گويند. در ورزشكاران استقامتي افزايش بيش از حد حجم خون سبب افزايش قطر داخلي بطن چپ همراه با افزايش نسبي ضخامت ديواره آزاد و بين بطني مي شود تا فشار وارده بر روي ديواره طبيعي گردد در حاليكه در ورزشهاي قدرتي تغييرات متناوب فشار احتمالا سبب بزرگ شدن عضله قلب مي شود. در حالت طبيعي ميزان كسر %تخليه 60 است در ورزشهاي استقامتي فشار خون بيشتر مي شود و در ورزشكاران قدرتي فشار خون بالا مي رود (درصد خوني كه از قلب در هر ضربان خارج مي شود كسر تخليه ناميده مي شود ) و در ورزشكاران نيز اين نسبت ثابت باقي مي ماند. در عمل اغلب ورزشكاران بزرگسال داراي تعداد ضربان قلب پايين همراه با افزايش جبراني در حجم ضربه اي هستند. بنابر اين نوعي برون قلبي حمايتي دارند بدين معني كه در حالت استراحت برون ده آنها با افراد غير ورزشكار تفاوتي ندارد ولي مي توانند ميزان برون ده خود را بين 20 تا 30 ليتر در دقيقه افزايش دهند. و حتي ورزشكاران حرفه اي قادرند به مدت كوتاهي برون ده قلبي خود را در حدود 40 تا 50 ليتر در دقيقه نگاه دارند. كار اوليه گروه Morganroth نشان داده است كه وزنه برداران، پرتاب كنندگان وزنه و جودوكاران داراي افزايش قرينه ديواره بطن چپ بدون بزرگ شدن حفرات آن هستند. در حاليكه ورزشكاران استقامتي داراي بزرگ شدگي حفره قلبي همراه با افزايش متوسط ضخامت ديواره ها هستند. بر طبق مطالعات گروه Fagard در هر دو گروه ورزشكاران دوچرخه سوار و دونده اي كه با يكديگر مقايسه شده بودند ابعاد بطن چپ در مقايسه با افراد طبيعي افزايش يافته بود. ولي دوچرخه سواران افزايش بيشتري در ضخامت ديواره داشتند كه نشاندهنده غير قرينه بودن ديواره هاي بطن چپ بود. توضيح اين يافته بدين ترتيب است كه دوچرخه سواران ورزشهاي افزايش دهنده فشار خون بيشتري نسبت به دوندگان داشتند زيرا كار ايزومتريك جهت گرفتن و دسته هاي دوچرخه انجام مي دادند. آيا بزرگ بودن قلب در ورزشكاران خوب؟ است اوسلر گفته است هيچكس نمي تواند ذاتا يك دونده يا پاروزن بزرگ شود مگر اينكه قلب بزرگي داشته باشد سالها عقيده متخصصين اين بود كه وجود قلب بزرگ (نسبت به افراد عادي ) در ورزشكاران يك خطر بالقوه جهت مرگ آني در زمين ورزش است زيرا نشانگر كشيدگي هاي ناخواسته يا در معرض خطر تخريب احتمالي بودن عضله قلب است. هنشن در روزهاي اوليه جنبش المپيك قادر بود با ضربه زدن يا دق كردن دقيق قفسه سينه قلب متسع شده را در اسكي نازل مشخص كند. او نوشته است يك قلب متسع چيز خوبي است اگر بتواند براي مدت طولاني كار بيشتري انجام دهد. در هر حال تشخيص قلب بزرگ با پيشرفت راديوگرافي گسترده تر شد. زيرا كه معاينه تصوير قلب معيار بهتري نسبت به تكنيك ضربه زدن بود. در ابتدا از راديوگرافيهاي ساده جهت اندازه گيريهاي نسبت هاي قلب به قفسه سينه استفاده مي شد. محققين بسرعت دريافتند كه نسبتهاي مذكور در بسياري از ورزشكاران متناسب يا بيشتر از محدوده طبيعي دور از انتظار است. امروزه دستگاههاي راديوگرافي به يك دستگاه G C..E (نوار قلب ) مجهز شده و راديوگرافيست مي تواند در هر دو حالت انقباض و استراحت قلب كليشه تهيه نمايد. با استفاده از چنين روشي حدس زده مي شد كه حدود 14 تا 85 درصد ورزشكاران المپيك و دوندگان ماراتون بطور پيشرفته بطن چپ بزرگتري داشته باشند. البته در راديوگرافي هاي ساده به سادگي نمي توان بزرگي طبيعي قلب را از بزرگي مرضي آن تشخيص داد. در اصل، يك اختلاف مهم ظاهري بين قلب رماتيسمي و قلب ورزشكار استقامتي وجود در دارد فردي كه داراي علايم نهايي بيماري دريچه اي رماتيسمي است، تصوير قلب متسع شده بطور عمده ناشي از كاهش كسر تخليه است. بالعكس، اكثر افزايش اندازه قلبي انتهاي انقباض قلب در ورزشكاران استقامتي ناشي از بزرگي ديوار بطن است. امروزه اكثر متخصصين بتدريج قبول مي كنند كه احساس خطر آنها درباره قلب متسع شده ورزشكاران بي مورد بوده است. با پيشرفت مهندسي پزشكي و تهيه وسايل مدرن نظير اكوكارديوگرافي و MRI امروزه متخصصين مي توانند ضخامت و ابعاد قسمتهاي مختلف قلب را اندازه گيري نمايند و تشخيص مطمئن تري بين قلب اتساع يافته فردي كه دچار نارسايي قلبي است با هايپر تروفي پيشرفته قلبي فردي كه در شرايط فيزيكي مطلوبي بسر مي برد انجام دهند. در هر دو گروه ورزشكاران استقامتي و قدرتي بزرگي ديواره بين بطني وجود دارد كه حالت مرضي ندارد. حال بايد ديد كه چرا پزشكان نسبت به اتساع و بزرگ شدگي قلب احساس خطر؟ مي كنند آنها عقيده دارند در صورتي كه مقطع عرضي ديواره بطن افزايش يابد، مسير انتشار مويرگهاي عضله قلب به ميتوكندريهاي قلب افزايش مي يابد و سبب مستعد شدن قلب نسبت به كم خوني و عوارض ديگر نظير ايست قلبي مي گردد. البته چندين نظر مخالف نيز وجود دارد. يكي اينكه هنگامي كه قلب بزرگ مي شود، مويرگهاي قلبي نيز به موازات آن توسعه مي يابند. بنابراين خونرساني به قلب بزرگ حداقل بخوبي قلب كوچك مي باشد. بطور كلي مهمترين شاخص هاي هيپوكسي ميوكارد عبارتند از: الف ) نسبت ميزان كار عضله به اكسيژن رساني به آن ب ) ميزان افزايش كشش در ديواره بطن ج ) زمان انقباض عضله قلب در دوره قلبي الف - نسبت ميزان كار عضله قلب به اكسيژن مصرفي آن ميزان كار عضله قلب در طي يك ورزش شديد توسط تعداد ضربان قلب و فشار ايجاد شده تخمين زده به مي شود علت بزرگ شدن عضله قلب، ورزشكاران استقامتي كسر تخليه بزرگتري دارند و مي توانند نسبت به يك فرد كه تمرين كمتري داشته حجم ضربه اي بيشتري در طي ورزشهاي مختلف داشته باشند. از اينجا مي توان فهميد كه يك كار خارجي داده شده مي تواند با ضربان قلب كمتر و كار قلبي كمتر نسبت به افراد بي حركت و خانه نشين انجام شود. به همين علت مصرف اكسيژن عضله قلب در يك ميزان كار خارجي داده شده در ورزشكاران كمتر از افراد عادي است و در نتيجه در طي زندگي روزانه احتمال خطر كم خوني قلب در ورزشكاران كمتر از افراد خانه نشين و غيرورزشكار است. ب - كشش افزايش يافته در ديواره بطن بر طبق قانون لاپلاس كشش كلي توسط ديواره بطن تقريبا متناسب است با فشار داخل بطني ايجاد شده و متوسط شعاع بطن. در ورزشكار استقامتي ممكن است افزايش متوسط شعاع بطن سبب افزايش بر روي فشار سرخرگي عروق كرونري شود ولي، از آنجائيكه مقطع عرضي ديواره بطن در ورزشكار نسبت به فرد خانه نشين همچنان بسيار بيشتر است، فشار اعمال شده بر واحد سطح ديواره مقطع عرضي در هر سطح داده شده از فشار داخل بطني همچنان در ورزشكاران پايين تر از افراد تمرين نكرده است. ج - زمان نسبي مرحله انقباض قلبي بدون در نظر گرفتن وضعيت تمريني فرد، فشار در ديواره بطني در طي مرحله سيستول بالاست. به همين دليل قسمت اعظم خون رساني عضله قلب از طريق عروق كرونري در حين دياستول صورت مي گيرد. از آنجائيكه بزرگي بطن همراه با حجم ضربه اي زياداست، تعداد ضربان قلب كم مي شود و در نتيجه زمان مرحله استراحت در دوره قلبي ورزشكاران نسبت به افراد بي تحرك بسيار زيادتر است. اين حالت سبب افزايش ميزان تغذيه عضله قلبي در ورزشكاران نسبت به افراد خانه نشين مي شود، هر چند تمرينات تاثير كمي بر روي تعداد ضربان قلب در هنگام حداكثر فعاليت دارند. خطر مرگ آني در طي ورزش ورزشكاران جوان كه تمرينات استقامتي انجام مي دهند گاهي در زمين ورزش دچار مرگ آني مي شوند درعده اي از دوره جواني با گذشت هر سال حداكثر جذب اكسيژن به نحو پيشرونده اي كاهش مي يابد. پزشكان علت مرگ را بزرگ بودن قلب آنها مي دانند و امروزه ثابت شده است كه تاثير عوامل ديگري نظير عواملي كه در زير آمده در بروز مرگ آني بسيار بيشتر از بزرگي قلب است. تعدادي از اين عوامل عبارتند از: وجود يك حالت غير طبيعي در عروق كرونري بطور مادرزادي، وجود آنوريسم نوعي اختلال عروقي در مغز است كه در حين ورزش پاره شده و سبب مرگ ورزشكار مي شود. گاهي نيز عفونت قلب كه ناشي از يك آنفلوانزاي تازه يا ساير بيماريهاي ويروسي است سبب مرگ فرد مي شود. از آنجايي كه يك پزشك در طول عمر خود فقط 10 تا 20 مورد مرگ آني ورزشكاران را مي تواند ببيند احتمال پيگيري علت اينگونه مرگها دشوار است چرا كه احتمال مرگ آني يك ورزشكار در حين ورزش بسيار نادر در است هر حال نبايد فوايد قلب بزرگ را منكر شد. بخوبي ثابت شده كه بزرگي قلب همراه با افزايش حجم ضربه اي است و بنا بر اين برون ده قلبي به حداكثر تعداد خود حداكثر مي رسد انتقال اكسيژن به بافتها با حداكثر برون ده قلبي نسبت مستقيم دارد. به همين علت فردي كه قلب بزرگ تري دارد ظرفيت حمل اكسيژن او نيز بيشتر است و در نتيجه خستگي در اين افراد كمتر ديده مي شود. در يك فرد بي تحرك مقدار متوسط كاهش 500 ميكروليتر به ازاي هر كيلوگرم درهردقيقه در سال است 500 ميلي گرم. بنابراين يك فرد 75 تا 80 ساله كه درجواني بي تحرك بوده در اين سن قادر به انجام هيچ كار هوازي بدون نفس نفس زدن نمي باشد. بطوري كه حتي ساده ترين كارها سبب خستگي او مي شود وحداكثر 10 سال مي تواند بدون وابستگي به ديگران زنده بماند. در حالي كه در ورزشكاران حداكثر جذب اكسيژن در تمام ساليان عمر بيشتر از افرادعادي است لذا حتي تا سنين كهنسالي نيز قادر به انجام كارهاي روزمره خود بدون احساس خستگي مي باشند. بهنوش وثاقي