Hamshahri corpus document

DOC ID : H-771022-43615S2

Date of Document: 1999-01-12

تفاوت عدل و فضل روزه راستين - گفتاري از سيد روح الله خاتمي (ره ) ( ) 4 در جمله اول دعاي روز بيست و دوم (اللهم افتح لي فيه ابوابفضلك وانزل علي فيه بركاتك و وفقني فيه لموجبات مرضاتك واسكني فيه بحبوحات جناتك يا مجيب دعوه المضطرين ) برخورداري از فضل خداوند را طلب مي كنيم; يعني، از خدا مي خواهيم كه درهاي فضلش را به روي ما بگشايد. فضل يعني؟ چه اصل فضل به معناي زياده است. اگر چيزي زياد شد، به زيادي آن فضل مي گويند. به تعبيري ديگر فضل به آن احساني مي گويند كه كسي ابتدائا به ديگري روا دارد، بدون اينكه حقي از او طلب داشته باشد واحساني به او كرده باشد; او ابتدا احسان كند; مثلا اگر كسي هيچ خوبي اي هم به شما نكرده; هيچ احساني هم به شما نداشته ولي شما به او خوبي مي كنيد; اين خوبي را فضل مي گويند، يعني خوبي اي كه در مقابل احسان وقتي نباشد كه شما خوبي مي كنيد در مقابل خوبي ديگري، اين، عدل است، نه فضل. عدل اقتضا مي كند كه اگر كسي به شما خوبي كرد، با او خوبي حالا بكنيد درباره خدا; خدا هر انعامي كه به ما بكند، هر چيزي كه به ما بدهد، فضل او است.؟ چرا براي اينكه ما هيچ وقت از خداوند طلبكار نمي شويم; يعني، ما نمي توانيم به خداوند احسان بكنيم; زيرا خدا محتاج به احسان ما نيست. در ارتباط با دعاي روز پيش به اين آيه شريفه اشاره شد: ان تكفروافان الله غني عنكم خدا بي نياز از شما است. يعني اينكه چه ما خوبي بكنيم يا نكنيم; اطاعت خدا را بكنيم يا كفران بورزيم; به حال خدا فرقي نمي كند. البته اگر توفيق يابيم كه كار خوبي بكنيم اين از فضل خداوند است كه ما خوبي مي كنيم و اگر عبادت هم بكنيم باز فضل خداست كه شامل حال ما شده است، ولي در عين حال با اينكه بنده، هيچ وقت حقي برخدا پيدا نمي كند و برعكس هميشه خدا برانسان حق دارد، خدا گفته است كه: اگر اطاعت بكنيد، من به شما جزاي خير مي دهم و اگر معصيت بكنيد، پاداش بد خواهيد داشت. بنابراين خداوند اسم آن ثوابهايي را كه در مقابل عبادت به ما مي دهد فضل نگذاشته است، بلكه مي فرمايد: من در مقابل عباداتتان ثواب مي دهم. همه احسان ها و كرم ها و بخشش هاي خدا به ما، اعم از ثوابهاي دنيوي و اخروي، نعمت هاي دنيوي واخروي، همه اين ها از فضل الهي است. لذا اينجا مي گوييم: خدايا! درهاي فضلت را به روي ما بگشا; يعني درهاي كرم و بخشش خودت را به روي ما بگشا و ما را مشمول فضل و بركات خودت بگردان. منشا ومهبط بركات در فراز بعدي دعا هم كه برگشتش به همان مطلب قبلي است مي فرمايد: و انزل علي فيه بركاتك خدايا! در اين روز بركات خودت را بر من فرو بفرست. بعد از آن نيز مي گويد: وفقني فيه لموجبات مرضاتك يعني خدايا در اين روز به من توفيق بده كه موجبات خشنودي و رضاي تو را فراهم سازم; يعني كارهايي انجام بدهم كه موجب رضايت و خشنودي تو بشود، اطاعت از تو بكنم، و معصيت تو را نكنم.