Hamshahri corpus document

DOC ID : H-771016-43563S7

Date of Document: 1999-01-06

... و اين گونه، آسمان آبي به روءياها پيوست آلودگي هوا از انقلاب صنعتي تا امروز ( ) 1 اشاره: با آغاز انقلاب صنعتي در سده 17 ميلادي و گسترش كارخانه ها و ظهور ماشين آلات و مجموعا اشاعه زندگي ماشيني، عوارض و آفات عصر صنعتي نيز به تدريج ظهور كرد. در آغاز پيدايي صنعت و ماشين، مردم آن عصر به سودمندي فن آوري ايمان و اعتقاد بي قيد و شرطي پيدا كرده بودند، مبلغان ماشين، كتابها و همه وسايل ارتباطي آن عصر، پيوسته مژده مي دادند كه ماشين هر كار غير ممكني را ممكن مي سازد. اما اينك، فن آوري افسار گسيخته سر از فرمان انسانها پيچيده و عوارض و مسائل و معضلاتي براي زندگي اجتماعي بشر فراهم ساخته است. تا جايي كه در آغاز نيمه دوم سده حاضر ميلادي، جريانهاي مخالف فن آوري ظهور و بروز كرده است. انتشار كتاب جامعه تكنولوژيك اثر ژاك الول فيلسوف، الهي در سال 1954 به قول يكي از مهندسان و تكنوكراتهاي امريكايي مهمترين رويدادهاي نيمه قرن اخير قلمداد شده است. الول در اين كتاب افزون بر فن استفاده از ماشين هر نوع رفتار آگاهانه و عقلاني و هر گونه سازمان و كارآيي را در شمار تكنيك دانسته است، لوئيس مامفورد با كتاب افسانه ماشين در سال 1967 و 1970 رنه دوبو با كتاب حيواني تا بدين حد انسان در سال 1968 دومين و سومين سردمداران جنبش ضدفن آوري بودند كه به جامعه بشري در قبال فن آوري و عوارض و آثار نامطلوب و ناميمون آن هشدار چارلز دادند رايش در سال 1970 با كتاب سرسبزي آمريكا در مقام معارضه با فرهنگ رسمي مستقر برآمد و تيودور روزاك در سال 1972 با كتاب آنجا كه سرزمين هرز به پايان مي رسد. جنبش، ضدفن آوري را، كه با الول آغاز شده بود، به منطقي ترين مرحله خود رسانيد. خلاصه كلام: عمده ترين عارضه فن آوري و ماشين ايجاد آلودگي هوا و محيط زيست است. مشكل آلودگي هوا، سال هاي سال است كه به طور روزافزون محيط زيست و همه موجودات زنده كره زمين، اعم از انسانها، گياهان و جانوران را تهديد مي كند. شكاف لايه محافظ اوزون و تهديد جو زمين و آلودگي درياها و تمامي محيط زندگي بشر، از جمله مسائل مهم بين المللي نيمه دوم قرن بيستم ميلادي است. يكي از انديشه مندان و زيست شناسان فرانسوي مي نويسد: به هنگام نخستين سرمستيهايي كه براثر انقلاب صنعتي به بشر دست داده بود، تقريبا همگان به اثرات رشد صنعتي در بهبود زندگي بشر ايمان آورده بودند و منابع و ذخائر طبيعي را با وجود رشد نامحدود جمعيت و زياده خواهي انسان، بيكران و لايزال تصور مي كردند. حال آن كه امروزه آدمي، سال دو هزار را سال زوال مدينه فاضله صنعتي انگاشته... است. امروزه عموم رسانه هاي جمعي به طور مرتب از آسيبهاي زيانبار ناشي از آلودگي هواي شهرها و محيط زيست سخن مي گويند. شايد بتوان گفت كه در طول تاريخ مدنيت بشر، هيچ مساله يي به اندازه آلودگي هوا، حساسيت مردم را برنينگيخته است. حاصل كلام اين كه: بشر براي پيشرفت بهاي بسيار سنگيني پرداخته است. نگاهي به يك گزارش از مطبوعات غربي خالي از لطف نيست: 100 از سال پيش /1 35 تاكنون ميليون تن /1 5 سيليسيم ميليون تن آرسنيك بيش از يك ميليون تن نيكل 900 هزار تن كبالت 600 هزار تن قلع و 600 هزار تن آنتيموان وارد هوا شده است. مقدار گازي كه روزانه وارد ريه مامور راهنمايي مركز شهر لندن مي شود، برابر با دود صد سيگار است. پاريسي ها، هوايي را استنشاق مي كنند كه مي تواند در سنگ خارا نفوذ كند. مقدار اكسيژني كه صنايع آمريكا مصرف مي كنند، بيش از مقداري است كه گياهان آمريكا توليد مي كنند. با توجه به اينكه وراي اقيانوسها و فضا و جو كره زمين، مرزبندي سياسي ندارد، هواي مسموم كشورهاي صنعتي بدون هيچ مانع و رادعي به كشورهاي ديگر مي رود و با هواي پاك مي آميزد و به قولي نيروهاي الكتريكي و حرارتي، سالانه ميليونها تن خاكستر و دي اكسيد گوگرد وارد هوا مي كند. گرد و غبار حاصل از سوخت و سوز مراكز صنعتي را بايد بر ميليونها تن دود و خاكستر افزود. بايد انواع سمها و كودهايي را كه به خاك مي زنند، به حساب آورد. موارد تشعشعي ناشي از انفجارهاي هسته اي، گرد و غبار ناشي از توفانهاي كيهاني، و... حاصل كلام آن كه: آلودگي هوا تمامي كره زمين به خصوص شهرهاي بزرگ و صنعتي را در معرض خطر قرار داده است. تهران بزرگ: و اينك نگاهي به بعضي آمار مربوط به وضع ترافيك شهر بزرگي چون تهران و آلودگي هواي آن ما را به عمق فاجعه يي كه چندين ميليون تن از ساكنان اين شهر مخصوصا كودكان و پيران را در مرز مرگ و حيات قرار داده، رهنمون خواهد شد. بنا به اعلام منابع رسمي تهران 240 روز از سال با پديده خطرناك وارونگي هوا رو به روست. جمعيت زياد، مسافرتهاي درون شهري شبانه روزي، وجود كارگاهها و كارخانه هاي اطراف شهر و وجود بيش از يك ميليون خودرو وضع خطرناكي براي شهر تهران فراهم كرده است. بد نيست آمار انواع خودروهاي فعال در شهر تهران را بخوانيم تا بدانيم كه چه ميزان در افزايش آلودگي هواي شهر موءثرند: - 4260 23354 تاكسي اتوبوس شركت واحد 4643 ميني بوس تحت نظارت شركت واحد 700 هزار سواري شخصي 53 هزار سواري مسافركش 350 هزار موتوسيكلت دوزمانه و چهار زمانه هزار 19 وسيله نقليه ديزلي. اما آمار ميزان مواد آلوده كننده كه سالانه به هواي تهران تزريق مي شود: - يك ميليون و 280 هزار تن منواكسيد كربن كه باعث نارسايي هموگلوبين خون مي شود. - تن 17500 دي اكسيد گوگرد. - هزار 21 تن ذرات معلق. - هزار 105 تن اكسيدهاي ازت. - هزار 2 تن سرب. - هزار 115 تن انواع هيدروكربن. تدابير كاهش آلودگي هوا: * آقاي وزير بهداشت درمان و آموزش پزشكي در دي ماه 1374 در مورد عوارض آلودگي هواي تهران هشدارهايي داده است از جمله: - لطمات جسمي و رواني به ويژه بر كودكان ( درصد 46 جمعيت ايران را افراد زير 15 سال تشكيل مي دهند. ) - عوارض مزمن براي بيماران قلبي و ريوي. - امكان ابتلاء به بيماريهاي واگيردار و شديدتر. - خطرناكترين ماده موجود در هواي تهران سرب است كه 70 درصد آن در اثر دود اتومبيلها و سيستم گرمايش ساختمانها حاصل مي شود. - كاهش ضريب هوشي افراد به خصوص كودكان. - كم خوني و كم هوشي در موارد شديدتر آلودگي هوا. - ضرورت معاينات فني مرتب از خودروها و گازسوز كردن وسايل نقليه. مدير كل دفتر محيط زيست كشور در همان سال اعلام كرد كه: با اجراي دقيق مقررات و قوانين زيست محيطي، آلودگي هوا به ميزان 60 درصد كاهش خواهد يافت. خوشبختانه از ابتداي برنامه دوم اقتصادي كشور طرحهايي در جهت جلوگيري از آلودگي هوا تدوين و اجرا شده است. طرح ايجاد كمربند در شهرهاي بزرگ از جمله تهران، استفاده از سوختهاي غيرآلاينده، توزيع بروشورهاي آموزشي و آموزشهاي لازم براي كنترل آلودگي هواي تهران و استفاده از دوچرخه در رفت و آمدهاي شهري از جمله تدابير است. رئيس اداره راهنمايي و رانندگي تهران در همان تاريخ دي ماه 74 طرح تشديد برخورد با وسايل نقليه دودزا و جريمه كردن را مطرح كرده و اعلام داشته است: در دو ماه گذشته با 132 هزار و 145 دستگاه خودروي دودزا برخورد شده است. ايشان افزوده است: هر ليتربنزين 200 تا 600 ميلي گرم سرب توليد مي كند. رئيس راهنمايي و رانندگي اضافه كرده است دستگاه 1716 از دستگاه 4150 اتوبوس شركت واحد بيش از 16 سال است كه به طور مستمر كار كرده اند. شركت واحد 3 ميليون مسافر را روزانه جابه جا مي كندهزار 210 تاكسي 2 ميليون مسافر و /3 5ميني بوسها ميليون مسافر را جابه جا مي كنند. در /5 5واقع ميليون مسافر توسط 28 هزار وسيله نقليه و 3 ميليون توسط 4 هزار اتوبوس نقل مكان مي شوند. بنابر اين با تعمير كامل اتوبوسهاي شركت واحد و افزايش تعداد آنها و با حذف يا كاهش اتومبيلها و وسايل ديگر كه بيش از يك ميليون و 150 هزار دستگاه است مي توان به ميزان قابل توجهي از آلودگي هوا كاست. عوارض آلودگي هوا و فشردگي تردد وسايل نقليه شهري تنها آلودگي هوا نيست. اگر هزينه بيماريها و مرگ و ميرهاي ناشي از آلودگي هوا، صرف وقت و انرژي در رفت و آمدهاي شهري، تصادفات، كه بعضا منجر به جرح و قتل مي گردد، برآورد شود، طبعا مبلغ ريالي بسيار قابل توجهي خواهد جان بود عابران پياده در سطح شهر، به خصوص دانش آموزان، پيوسته در معرض خطرهاي ناشي از خودروهاست. بنا به آمار اعلام شده، از هر پنج مورد مرگ و مير در اثر تصادفات در جامعه آمريكا، يك مورد پياده است. عموم مردم روزانه حداقل يك بار از منزل بيرون مي آيند. در تهران بزرگ بيش از 2 ميليون وسيله نقليه موتوري جان عابران شهري را تهديد مي كند. علي چراغي ادامه دارد