Hamshahri corpus document

DOC ID : H-771015-43543S3

Date of Document: 1999-01-05

آيا واقعا در بين 42 كشور سي و هشتم؟ شده ايم آموزش و پرورش; ردپاي پژوهش - بخش پاياني در طرح تيمس ايران، در ارزيابي پيشرفت تحصيلي دروس رياضي و علوم دوره ابتدايي در ميان 42 كشور جهان رتبه هاي 38 و 39 را به خود اختصاص داد و نتايج اين طرح توسط پژوهشكده در سه جلد كتاب منتشر شده، با توجه به نتايج بدست آمده در اين پژوهش، چه اقدامهاي علمي براي تغيير جايگاه ايران در پيشرفت تحصيلي جهاني به عمل آمده و اين رتبه هاي 38 و 39 در بين چهل و دو كشور را با رتبه هاي اول و دوم المپيادهاي علمي در رشته هاي رياضي، شيمي، فيزيك و كامپيوتر چگونه مقايسه؟ مي كنيد! دكتر اسماعيلي: اين كه چه اقدامهايي انجام شده و چه تغييراتي به وجود آمده، بايد تغييرات در روش، مديريت و سازماندهي در آموزش و پرورش صورت بگيرد تا ما شاهد يك تغييري در نتايج و بازدهي باشيم. مثلا اين، كه به فرض وضعيت آموزش علوم و رياضي ما خوب نيست، به چه عواملي بستگي دارد. روش آموزش، كتابهاي درسي، معلمان، سازمان اداري مدرسه، نظام ارزشيابي و... همگي از جمله عوامل دخيل هستند. تغيير و تحول در برخي بخش ها شروع شده است. بطور مثال، مفاهيم علوم مدارس ابتدايي ظرف پنج سال اخير كلا به روش جديدي ارائه مي شود. يعني به جاي محتوا محوري، همان فرآيند محوري حاكم بحث است عدم تمركزي كه به عنوان يك بحث جدي مديريتي در آموزش و پرورش مطرح است، اساسا در پي آن است كه با عدم تمركز هم بعضي از مشكلات اجرايي مدارس را حل كنيم و هم فرصت باروري انديشه ها و توانائيها را در معلمان بارورتر كنيم، كه البته اين نيازمند صرف زمان است. اما اين كه چرا ما در طرحي مثل تيمس وضعيت، مطلوبي نداريم، ولي در جايي مثل المپيادها وضع خوبي داريم، باز مي گردد به اين كه آنچه بر نظام آموزش و پرورش ما حاكم است يك نوع نگرش بيمارگونه است كه حتي از سوي جامعه به آموزش و پرورش تحميل مي شود و ابزارنگري به تعليم و تربيت و آموزش همه است ما سعي مي كنيم بچه هايمان در فرآيند رقابت تحصيلي پيش بيفتند و ما مي بينيم كه يك نوع سهل انديشي فكري و تن پروري ذهني در آموزش و پرورش ما وجود دارد و اين مشكل آموزش و پرورش ما است كه خود اين نظام، آن را خوب حس مي كند. ما به مدرسه اي مدرسه خوب اطلاق مي كنيم كه بازدهي آموزشي خوب دارند، يعني دانش آموزان آن كارنامه هايي با نمرات بالاتر داشته باشند. اين خود يك نكته است، كه بدنه آموزش و پرورش از اين وضعيت رنج مي برد. ما به جاي آن كه واقعا آموزش، خلاقيت و تقويت روحيه تفكر را در دانش آموز تقويت كنيم، فقط به او معلومات مي دهيم. اما اين كه خب چرا در المپيادها؟ موفقيم المپياد پروراندن بعضي از استعدادهاست. ما در ميان دانش آموزانمان طيفي از دانش آموزان بسيار ضعيف و بسيار قوي را در كنار هم داريم. طبعا اگر ما دانش آموزان تيزهوش، سرآمد و داراي قوه خلاقيت را شناسايي كنيم و آنها را در شرايط عادي هم به رقابتهاي بين المللي بفرستيم نتايج خوبي بدست مي آورند، چه رسد به آن كه ما مدتي طولاني (چند ماهه ) براي آنها اردو بگذاريم و روي آنها كار ]بكنيم! [ بنابراين نتايج المپيادها نشان دهنده آن است كه در آموزش و پرورش ما، چنين استعدادهايي هست، ولي نتايج تيمس نشان مي دهد كه اصلا نظام آموزش و پرورش ما از چه مشكلاتي رنج مي برد. بخشي از اين مشكلات به بيرون آموزش و پرورش برمي گردد. مثلا در زمينه بودجه سرانه آموزش و پرورش در كشور ما در ظرف چند سال اخير /2 8بين /3 7تا توليد ناخالص ملي نوسان مي كند. در حالي كه در برخي كشورها اين رقم به 7 تا 8 درصد مي رسد كه از اين مقدار چيزي حدود 70 درصد همين بودجه صرف هزينه هاي جاري و حقوق و 30 درصد باقي صرف گسترش تحقيقات و تجهيزات مي شود. ولي در كشور ما بيش از 95 90 تا درصد صرف هزينه هاي جاري و حقوق مي شود. اين نشان مي دهد كه اين مجموعه، از يك سري مشكلات دروني و بيروني رنج مي برد. دكتر احمدي: ارزشيابي طرح تيمس به نظر من يك شوكي را در آموزش و پرورش ما ايجاد كرده، كه ما چرا چنين وضعيتي را بايد در آيينه جهاني داشته باشيم. خوشبختانه اخيرا براي تغيير اين وضع، فعاليتهايي صورت گرفته، بطور مثال در اداره كل امتحانات اخيرا طرحي به اجرا درآمد كه اولا تعداد، امتحانات كاهش پيدا كند و ثانيا بيشتر، روي امتحانات تدريجي و مرحله اي تاكيد شود. در پژوهشكده هم، ما به دنبال اين هستيم كه كميته اي تشكيل دهيم و راهكارهايي را براي اصلاح مسايل و مشكلاتي كه طرح تيمس نشان داده، به آموزش و پرورش پيشنهاد دهيم. بفرماييد كه در پژوهشهاي انجام شده توسط پژوهشكده تعليم و تربيت معلمان چه، جايگاهي؟ دارند تجربيات عملي معلمان را چگونه جمع بندي و ارائه؟ مي كنيد به عبارت ديگر آيا تاكنون فعاليتي براي تدوين دايرتالمعارف تجارب معلمان به عمل؟ آورده ايد دكتر اسماعيلي: تحقيقات ما معمولا توسط اساتيد دانشگاه و محققان و معلمان (به معناي عام ) كه در داخل آموزش و پرورش انجام هستند، مي گيرد. البته اين گروه اخير ( معلمان ) تعدادشان در حد انتظار ما نيست. پژوهشكده، برنامه هايي را براي شناسايي بيشتر معلمان پژوهنده دارد، كه طرح انتخاب معلم پژوهنده و آموزشهاي پژوهشي از جمله اين طرحها است. هنوز ما براي انتشار نمونه كارهاي معلمان فعاليت نكرده ايم. وقتش هم نيست; چون اين طرح، تازه دو سال است كه شروع شده است. گفتگو از: فريبا صحرايي