Hamshahri corpus document

DOC ID : H-771013-43519S6

Date of Document: 1999-01-03

تفسير سياسي ديالكتيك نتانياهو يكي از نمايندگان حزب كارگر اسرائيل كه از ناتواني حزب ليكود براي دستيابي به توافق با فلسطينيان به تنگ آمده بود، چند ماه پيش شرط بندي كرد كه اگر نتانياهو بتواند با فلسطينيان به توافق برسد، وي سيگار برگ خود را خواهد نتانياهو خورد نيز گفته بود حاضر است بهاي اين سيگار را شخصا بپردازد! هنگامي كه نتانياهو تفاهمنامه واي ريور را امضا كرد، انتظار مي رفت كه نماينده حزب كارگر به شرطش عمل كند، اما حوادث بعدي نشان داد كه رهبر ليكود حتي اگر بر روي كاغذ با فلسطينيان به توافق برسد در عمل از انجام تعهدات خود عاجز و ناتوان است. همين ناتواني، نمايندگان مجلس اسرائيل را بر آن داشت كه با اكثريت قاطع آراء خود، طرح برگزاري انتخابات زودرس را تصويب كنند و دولت نتانياهو را با خطر سقوط روبرو سازند. اغلب تحليلگران مسائل خاورميانه، دوران نخست وزيري نتانياهو را دو سال و نيم اتلاف وقت و بربادرفتن فرصتهاي بسيار در روند صلح خاورميانه مي دانند و رهبر حزب ليكود را آفتي براي اسرائيل و خاورميانه تلقي مي كنند. البته اين نكته صحيح است كه نتانياهو سياست دفع الوقت را برابر فلسطينيان در پيش گرفت تا به هر طريقي از اجراي مفاد قراردادهاي اسلو و طابا شانه خالي كند، اما از زاويه اي ديگر، به قدرت رسيدن نتانياهو به گونه اي ديالكتيكي نه تنها به زيان روند صلح تمام نشد، بلكه براي پيشبرد آن ضرورت هم داشت! به عبارت ديگر، نتانياهو و متحدان افراطيش در دولت اسرائيل با سرسختي خود، ناخواسته راه صلح را هموارتر كردند و دقيقا نتيجه اي عكس آنچه مي خواستند به بار آوردند. هنگامي كه پرزورابين توافقهاي اسلو و طابا را در چمن كاخ سفيد باابو مازن و ابو عمار امضا كردند، درصد قابل توجهي از اسرائيليها در مورد فرجام اين توافقات كه منجر به عقبنشيني نظامي اسرائيل از كرانه باختري و نوار غزه مي شد، با بدبيني مي نگرستند و تصور مي كردند كه مي توان با حفظ سرزمين هاي اشغالي نيز با فلسطينيان به صلح دست از يافت همين رو، پس از آنكه رابين جانش را بر سر پيمان اسلو از دست داد و انفجارهاي پي درپي در تل آويو و بيت المقدس، يهوديان را به وحشت انداخت، كمي بيش از نيمي از مردم اسرائيل به سمت حزب ليكود گرايش پيدا كردند. و بنيامين نتانياهو رهبر اين حزب را در برابر شيمون پرز رهبر حزب كارگر به نخست وزيري بر گزيدند. نتانياهو در ابتداي ورود خود به كاخ نخست وزيري با غرور و تبختر وعده مي داد كه: با ياسرعرفات ديدار نخواهد كرد، از الخليل بيرون نخواهد رفت، در مورد كرانه باختري امتيازي نخواهد داد، سرنوست بيت المقدس رابه بحث نخواهد گذاشت و كشور فلسطيني را به رسميت نخواهد شناخت و .. اما ديري نپاييد كه وي نه تنها دست عرفات را در برابر دوربين هاي تلويزيوني فشرد و الخليل را تخليه كرد، بلكه در نهايت تحت فشار شديد كلينتون، در مزرعه واش امضاي خود را پاي تفاهمنامه اي گذاشت كه مفاد آن به معناي به گورسپردن تمامي آرزوهايش بود. در واقع امضاي تفاهمنامه واي ريور، به معناي مرگ دولت ائتلافي نتانياهو بود، دولتي كه به تدريج از حضور راستگرايان ميانه رو نظير دان مريدور، ديويدلوي و يعقوب نعمان خالي شد و در عوض، راستگرايان افراطي مانند آريل شارون و اسحاق لوي به صورت مركز ثقل آن درآمدند و به مسئوليتهاي حساسي دست يافتند. تكيه نتانياهو بر احزاب افراطي و نژادپرستي كه مخالف اعطاي كوچكترين امتيازي به فلسطينيان بودند، طبعا با اجراي تفاهمنامه واي ريور سنخيتي نداشت، از اين رو، نتانياهو با طرح بهانه هايي، اجراي آنچه را كه خود متعهد شده بود براي جلب رضايت افراطي ها به تعويق انداخت و همين مساله نيز در نهايت به سقوط دولت او منجر شد. اينك پس از گذشت دو سال و نيم از تسلط راستگرايان بر دولت اسرائيل، اكثريت قاطع اسرائيليها متقاعد شده اند كه راهي جز پس دادن سرزمين هاي اشغالي به دولت خودگردان فلسطين براي دستيابي به صلح پيش رو ندارند و هر دولتي كه خلاف اين جهت حركت كند، محكوم به زوال است و اين درسي است كه سرنوشت رهبر ليكود به آنان آموخت. نتانياهو كه روزي در مقام رهبر اپوزيسيون تظاهرات چند صد هزار نفري مخالفان صلح را در اعتراض به سياستهاي رابين و پرز در بيت المقدس رهبري مي كرد، تا چند ماه ديگر مجبور خواهد شد كه قدرت را به ايهودباراك رهبر حزب كارگر و يا آمنون ليپكين شاهاك رئيس سابق ستاد ارتش واگذار كند و اين در حالي است كه ادامه رهبري نتانياهو بر حزب ليكود نيز به خطر افتاده نتانياهو است با سرسختي و غرور خود، هم راه صلح را هموارتر كرد و هم حزب ليكود را دچار بحران ساخت و از كسي كه ضرورتهاي تاريخي را درك نمي كند، انتظاري جز اين نيست. احمد زيدآبادي