Hamshahri corpus document

DOC ID : H-770309-41495S5

Date of Document: 1998-05-30

نگاهي تازه به دارالحكومه بيرجند به مناسبت گشايش مجموعه ميراث فرهنگي در جنوب خراسان مجموعه بزرگ تاريخي و فرهنگي و هنري ميراث فرهنگي جنوب خراسان (باغ اكبريه ) در بيرجند افتتاح شد. ابوالفضل مكرمي فر مدير ميراث فرهنگي جنوب خراسان در گفتگوبا خبرنگار همشهري در بيرجندويژگيها و بخشهاي مختلف اين مجموعه را تشريح كرد و گفت: باغ اكبريه به عنوان يك مجموعه ديواني - سكونتگاهي با زيربناي مترمربع 8000 ساخته شده و داراي سه بناي مجزا مربوط به دوران زنديه تا اوايل پهلوي است. اين مجموعه شامل بناي شوكت الملك مشتمل بر كتابخانه، كارگاههاي ثابت هنرهاي سنتي و ساختمان مهمانسرا، مركزي عمارت اكبريه كه گنجينه مردم شناسي، گنجينه باستان شناسي، نگارخانه، چايخانه سنتي در آن داير شده و همچنين مسجد اكبريه است و سازمان ميراث فرهنگي 800 ميليون ريال براي بازسازي و اجراي طرح هزينه كرده است. وي افزود: قديمي ترين بناي مجموعه مربوطبه بناي شوكت الملك است كه دارالحكومه نيز به شمار مي رفته و در دو طبقه ساخته شده است، اين بنا شامل فضاي مختلف در زمينه كاربري مسكوني و حكومتي بوده و تزئيناتي در بخاري هاي ديواري ومقرنس كاري در حاشيه فوقاني بخش حكومتي ديده مي شود. مديرميراث فرهنگي جنوب خراسان گفت: بازسازي بناي تاريخي شوكت الملك به منظور كاربري كتابخانه با توجه به ضرورت اجراي اين طرح براي پاسخگويي به نياز 12 هزار دانشجو در رشته هاي مختلف و بيش از 100 هزار نفردانش آموز از سال 71 آغاز شد و در سال 76 پايان يافت. مكرمي فر مخزن كتاب با 5600 جلدمشتمل بر كتابهاي باستان شناسي، معماري، هنر، ادبيات، تاريخ، تالار مطالعه خواهران وبرادران با ظرفيت هر يك 20 نفر و بخش مجلات را از قسمتهاي مهم اين كتابخانه ذكر كرد وافزود: با توجه به ريشه دار بودن هنرهاي سنتي در منطقه و به منظوررشد و اعتلاء و احياء كارگاههاي آن، ثابت هنرهاي سنتي دربخش مسكوني بناي شوكت الملك ايجاد شد كه مساحت كل اين مجموعه كارگاهي 350 متر مربع وشامل بخشهاي معرق چوب، سفالگري، قلم زني، تذهيب و نگارگري است. وي مهمانسرا را از ديگر بخشهاي اين مجموعه ذكر كرد و گفت: بناي تاريخي شوكت الملك كه در گذشته كاربري مسكوني داشته به مهمانسرا اختصاص يافته و اين مكان با توجه به عزيمت پژوهشگران به اين منطقه و ضرورتي كه از اين نظر احساس مي شد با ظرفيت 40 نفر ايجادشده است. مدير ميراث فرهنگي جنوبخراسان در مورد ساختمان مركزي عمارت اكبريه گفت: اين بنا موسوم به تشريفات، در دوره قاجاريه و در زمان حكمراني شوكت الملك در 2 طبقه احداث شده و تزئينات به كاررفته در آن، شامل: تالار گنبد آيينه، كلاه فرنگي، تزئينات مقرنس، لانه زنبوري و رسمي بندي بوده و اين بنا فقط براي پذيرايي از نمايندگان سياسي داخلي و خارجي مورد استفاده قرار مي گرفته است. وي افزود: فرم معماري اين بنا با توجه به پيش ايوان سرتاسري و ستونهاي مدور در نماي آن، به صورت تركي مي باشد كه ملهم از معماري روسيه است ولي معمار بنا اين روش را با عناصر معماري اسلامي درهم آميخته و سبك معماري نوين رابه نمايش گذارده است. ابوالفضل مكرمي فر در ادامه اين گفتگو، به گنجينه باستان شناسي واقع در اين مجموعه بزرگ اشاره كرد و يادآور شد: با توجه به عواملي همچون غناي فرهنگي منطقه، جمعيت جوان و وجوددانشگاهها و عزيمت هزاران گردشگر به اين منطقه گنجينه باستان شناسي در سال 71 در سطحي محدود در طبقه فوقاني ساختمان مركزي باغ اكبريه راه اندازي شد و طرح اجرايي آن در سال 67 با 600 متر زيربنا پايان يافت. اين گنجينه از بخشهاي فلز، سفال، روشنايي قرآن و كتابت سكه و اشياء متعلق به علم تشكيل شده است سير تاريخي اين گنجينه، به يك دوره تاريخي هزاره قبل از ميلاد تا دوره قاجاريه برمي گردد. مدير ميراث فرهنگي جنوبخراسان كه به مناسبت هفته ميراث فرهنگي و روز جهاني موزه سخن مي گفت، همچنين ازوجود نگارخانه در اين مجموعه خبر داد و افزود: باتوجه به وجود بيش از 90 هنرمند در منطقه و هنرهاي اصيل ايراني در جنوب خراسان و به منظور حفظ اشياء و هنرهاي سنتي ايران، بخشي از عمارت اكبريه با زيربناي 90 متر مربع به اين امر اختصاص يافته است. اين نگارخانه ظرفيت نمايش 40 تابلويي و 30 اثر حجمي را دارد به گفته وي همزمان با افتتاح اين نگارخانه، آثار مينياتور فرهاد نقاش كه از نگارگران چيره دست دوره تيموري است به معرض نمايش گذارده مي شود. مكرمي فر خاطرنشان كرد: همچنين براي پر كردن خلاء ناشي از عدم وجود مراكز تفريحي و به منظورايجاد مكاني جهت استراحت ميهمانان و بازديدكنندگان مجموعه ميراث فرهنگي، بخشي ازمجموعه اكبريه كه در گذشته محل اقامت رعايا و نگهبانان بوده است با زيربناي 1500 متر مربع به چايخانه سنتي تبديل شده كه طراوت شادابي و آرامش آن، مجذوبكننده خسته دلاني است كه دمي در آن بياسايند. وي يادآور شد: براي پاسخگويي به نياز كاركنان و بازديدكنندگان مجموعه به مذكور، نمازخانه مسجد اكبريه كه در مجاورت بنا واقع است، بازسازي شده است. بناي مسجدمتعلق به اواخر دوره زنديه واوايل دوره قاجاريه است و فضاي داخلي مسجد از چهار ستون كه داراي جرز قوي و مستحكم مي باشند، تشكيل شده و فرم ستونها چهارضلعي است كه در كنج به فاق تبديل و در اسلوب طاق و تويزه، از قوسهاي پنج و هفت و قوس تيز در قسمت طاقها استفاده شده است. علاوه بر اين طاقچه موارد، و طاقنماهاي متعدد در فضاي داخلي مسجد مشاهده مي شود.