Hamshahri corpus document

DOC ID : H-770306-41469S5

Date of Document: 1998-05-27

بهار طولاني در پهندشت داغ هرمزگان پروانه منطقه گنو زيبايي ها و جاذبه هاي گردشگري منطقه گنو در بندرعباس ناشناخته مانده است ايرانشناسان و سياحتگران داخلي، تنها پس از چند ساعت گشت وگذار در عمق منابع طبيعي حفاظت شده گنو در استان هرمزگان، زبان به تحسين شگفتي هاي منطقه اي مي گشايند كه به اعتراف خودشان، پيش از آن اطلاعات درستي درباره ويژگي هاي اين منطقه نداشته اند و همه دانسته هايشان در مقايسه با آنچه مي بينند، متفاوت و ناچيز اما است با اينهمه، گنو در يك گشت و گذار كوتاه مدت، همه شگفتي ها و ديدني هاي خود را نمي نماياند. گنو را از نو بايد شناخت. مهرخوش منطقه حفاظت شده گنو در استان هرمزگان يكي از كم مانندترين مناطق ديدني جنوب كشور، در گستره اي به وسعت هزار 27و 500 هكتار در 50 كيلومتري شمال بندرعباس قرار دارد. اين منطقه كه همانند نگيني پربها در همسايگي شهر ساحلي بندرعباس واقع شده، به دليل برخورداري از تنوع زيستگاهي، تنوع گونه هاي گياهي و جانوري و بويژه شمار زيادي از گونه هاي منحصربه فرد بومي، از ارزش حفاظتي و تحقيقاتي بسياري برخوردار است. منطقه حفاظت شده گنو، طبيعت و چهره اي كوهستاني دارد و كوه گنو با ارتفاع 2347 متر بر دشت خليج فارس سايه گسترده است. اين منطقه اگرچه در ناحيه خليج - عماني قرار دارد، ولي وجود كوههاي گسيخته مرتفع با دامنه هاي بلند و دره هاي عميق باعث شده كه شرايط آب و هواي محلي به شدت دگرگون شده و متنوع باشد، بطوريكه هنگام تابستان كه دما در جلگه خليج فارس بين 30 تا 40 درجه سانتيگراد است دما در كوه گنو تا 17 درجه سانتيگراد افت پيدا مي كند و آب و هواي مطبوعي را به وجود مي آورد. داخل دره ها اغلب مشجر بوده و برخي از آنها داراي چشمه هاي دايمي يا فصلي است غير از پاره اي باغهاي دست كاشت در حاشيه روستاهاي داخل منطقه، بقيه اراضي از گياهان طبيعي پوشيده شده است. ميزان بارندگي ساليانه در گنو بسيار متغير و درنهايت بسيار كم است دامنه اين تغييرات را مي توان از 10 تا ميليمتر 120 در سال ذكر كرد. گل شاخ غزالي پوشش گياهي منطقه حفاظت شده گنو داراي پوشش گياهي بسيار متنوعي است، اين تنوع قبل از هر چيز مديون تغييرات ارتفاع و به تبع آن، تغيير شرايط اقليمي است، به همين دليل، مجموعه اي از درختان، درختچه ها و گياهان گرمسيري با خاستگاه خليج - عماني را در كنار جوامع گياهي دشتي كوهسري ايران - توراني يكجا در خود جمع كرده و در توالي قانونمندي از آرايشهاي ارتفاعي، اين منطقه را به مجموعه اي از گونه هاي گياهي تبديل كرده است. وجود گونه هاي بومي و خاص منطقه نيز جذابيت اين منطقه را چه از نظر گياهي و چه از نظر جانوري دوچندان كرده است. آگاما در مجموع مي توان گفت كه بهره مندي گنو از دو منطقه رويشي بزرگ و عمده كشور، تنوع بسياري به آن بخشيده است. در گستره دشتها تا دامنه هاي كم ارتفاع، دو گونه پرخ و آكاسيا با تشكيل جامعه، چيرگي خود را نشان مي دهند. در ارتفاع 700 متر به بعد گونه هاي ديگري جايگزين اين جامعه مي شوند كه تا ارتفاع 1600 متر كشيده مي شود. از ارتفاع مياني تا 2300 متر و نوك قله گستره گياهان بالش وش بويژه تركيب آبنوس و گون به چشم مي خورد. در اين ميان، جوامع درختي نظير بادام كوهي با پراكندگي ناپيوسته گاهي انبوه و گاهي تنك گسترده شده و گونه هاي همراهي بويژه اورسهاي كهنسال پراكنده، تنوع گونه هاي چوبي اين بخش را افزايش داده است. گياهان دره نيز گاهي بسيار متفاوت است، گرچه تاثير ارتفاع در شكل گيري جوامع ياد شده به قوت خود باقي است، ولي برخي از گونه هاي متفاوت اين جوامع را همراهي مي كنند و در اين ميان انواع گياهان علفي را هم مي توان مشاهده كرد. گياهان بومي گنو نيز بسيار متنوع بوده و از اين نظر داراي شهرت جهاني است. گياهان بومي منطقه طيف گسترده دارند و از گونه هاي علفي تا درختي در بخش كوهستاني پراكنده اند. ديونيزيا وندلبو، بادام، وژومريا (مهرخوش ) از نمونه هاي شناخته شده بشمار مي روند. حيات وحش منطقه حفاظت شده گنو با توجه به توپوگرافي خاص خود كه از دشتها، دامنه ها، تپه ماهورها، دره ها و ارتفاعات صخره اي تشكيل شده، زيستگاههاي مختلفي را براي حيات وحش فراهم آورده است. تنوع زيستي اين منطقه طوري است كه هم مي توان گونه هاي دشت زي و تپه ماهورهاي مناطق خشك تا استپي نظير جبير را ديد و هم، گونه هاي كوه زي نظير قوچ، ميش، بز و پازن را در يك منطقه مشاهده كرد. تنوع پرندگان نيز چشمگير است. انواع پرندگان بزرگ شكاري حمايت شده نظير كركس، دال سياه، قرقي، پرندگان قابل شكار مانند كبك جيرفتي و تيهو و همچنين پرندگان سبك بال كوچك در اين منطقه زيست مي كنند. قابليت هاي منطقه گنو به دليل برخورداري از تنوع زيستگاهي، تنوع گونه اي و حضور شمار زيادي از گونه هاي بومي، كاملا ارزش حفاظتي دارد، بعلاوه بخاطر موقعيت ويژه و گذرگاهي خود حائز اهميت است و ارزش تحقيقاتي بسياري دارد. اين منطقه به دليل نزديكي به شهر و كانونهاي عمده جمعيت، داشتن راه دسترسي مناسب، دارا بودن منابع طبيعي متنوع وكافي و چشم اندازهاي زيبا، آب و هواي مطبوع نقش مهمي در گذران اوقات فراغت مردم استان هرمزگان ايفا مي كند و با توجه به شرايط نامناسب آب و هوايي حداقل در شش ماه از سال در اين استان، مي توان بيشتر به اهميت تفرجگاهي گنو پي برد. امروزه بهره برداري توريستي از مناطق حفاظت شده، به يكي از اركان اصلي موجوديت آنها تبديل شده است و منطقه حفاظت شده گنو در صورت تجهيز و برخورداري از امكانات مناسب، تمامي قابليتهاي لازم براي جذب گردشگران داخلي را دارد. چشمه هاي آبگرم، دره هاي مشجرو زيبا، كوهها و دامنه هاي سرسبز قابل چشمه هاي دسترسي، آب كافي، مناظر زيبا، جنگلها و مراتع كمتردست خورده منطقه حفاظت شده گنو ازجمله منابعي هستند كه مي توانند زمينه هاي شكل گيري اكوتوريسم رادر منطقه فراهم منطقه كنند حفاظت شده گنو با وجود ارزشهاي حفاظتي، آموزشي پژوهشي، و تفرجگاهي، فاقد تسهيلات و امكانات نظارت و كنترل كافي است و آن گونه كه شايسته آن است، تحت حمايت قرار نگرفته فعاليتهاي است مخرب انساني، استفاده بي رويه، تبديل و دگرگوني اراضي، تحميل انواع كاربريهاي غيرمجاز، نبود پشتوانه حمايتي لازم در سطح تصميم گيران در گذشته باعث شده است كه وسعت گنو روزبه روز كاهش يابد و تنوع زيستي آن تقليل يافته و در نهايت از كيفيت مطلوب گذشته فاصله بگيرد. با توجه به اهميت، ارزشها و اعتبار منطقه حفاظت شده گنو در سطح ملي و جهاني جهت ارتقاء سطح حمايت از آن، لازم است با مساعدت مسئولان در سطح استان و كشور اقداماتي صورت گيرد تا اين منطقه بتواند اعتبار و افتخارات گذشته خود را بازيابد. گنو ميراثي باارزشهاي جهاني است كه بايد حفظ شود و نسلهاي آتي نيز از آن بهره مند شوند. مسئوليت حفظ و نگهداري آن به عهده همگان است و موجوديت و بهبود كيفي آن به حمايت جدي و مستمر مسئولان ترازاول استان بستگي دارد. عكسها از اداره كل حفاظت محيط زيست هرمزگان