Hamshahri corpus document

DOC ID : H-770302-41415S1

Date of Document: 1998-05-23

جرقه اي براي آغاز و اميدي براي حركت... يك موضوع، هفت ديدگاه كنكاشي در تاثير حماسه دوم خرداد بر فعاليت هاي دانشجويي اشاره; دوم خرداد، نقطه عطفي در تاريخ معاصر ايران است كه جرقه هاي آن از دانشگاههاي مختلف كشور نيز زده شده است. حماسه دوم خرداد منشا بركات زيادي براي مردم ايران بوده كه بخش عظيمي از آن، مرهون تلاش دانشگاهيان، به ويژه قشر جوان و دانشجوي كشور است. پرهيز از خشونت، گفت وگوي ميان تمدن ها، حاكميت قانون، تقويت نهادهاي جامعه مدني، تشنج زدايي از روابط بين الملل، دفاع از حقوق شهروندان، رفع تبعيض در جامعه، ايجاد فرصت هاي برابر براي همه مردم و... از جمله مواردي است كه حماسه دوم خرداد بر روي آنها تاثير مثبت گذاشته و دانشگاهيان، به ويژه دانشجويان براي برقراري آن تاكيد فراوان دارند. سوال تاثير حماسه دوم خرداد در تشكل هاي دانشجويي ونيز تفاوت هايي كه در نگرش دانشجويان به وجود آمده است را با تني چند از استادان دانشگاهها و صاحبنظران مسائل سياسي فرهنگي مطرح كرده ايم كه پاسخ آن كه در پي مي آيد. دكتر نجفقلي حبيبي دبير انجمن اسلامي مدرسان دانشگاهها و سرپرست دانشگاه علامه طباطبايي حادثه دوم خرداد از جهت هاي مختلف براي مردم ايران و انقلاب اسلامي منشا خير و بركت بوده در است موردتاثير حادثه دوم خرداد در دانشگاهها مي توان گفت كه فعاليت هاي سياسي، اجتماعي و فرهنگي دانشجويان دردانشگاهها در اين مدت بسيار افزايش يافته است. نخستين جرقه هاي حماسه دوم خرداد و انتخاب شدن آقاي خاتمي به سمت رياست جمهوري نيز در دانشگاهها زده شد. به عنوان نمونه، مي توان از سخنراني آقاي خاتمي در دانشكده فني دانشگاه تهران و يا دانشگاه صنعتي شريف نام برد. طبيعي است كه بعد از دوم خرداد فعاليت هاي دانشجويي بيشتر شود و حتي بخشي از جريان هاي دانشجويي كه در جريان انتخابات حالت منفعل داشته اند، به شكل جدي تري در فعاليت هاي سياسي شركت كنند. در حال حاضر، در محافل دانشجويي علاوه بر صحبت هايي كه در مورد تشكل هاي دانشجويي صورت مي گيرد موضوع ايجاد تشكل هاي صنفي دانشجويي نيز مطرح مي شود. در واقع اگر فعاليت هاي دانشجويي را از بعد از دوم خردادارزيابي كنيم، به روشني قابل مشاهده است كه فعاليت دانشجويان در جنبه هاي مختلف به شدت افزايش يافته است. يعني علاقه مندي دانشجويان به حضور در تشكل هاي اجتماعي و سياسي افزايش يافته است. افرادي كه عضو اين تشكل ها بوده اند، فعاليت خود را بيشتر كرده اند. همچنين تعداد جلسات بحث و گفت وگوي اين تشكل ها با شخصيت هاي فرهنگي، سياسي و اجتماعي بيشتر شده است. در حال حاضر، تقريبا در همه دانشگاهها سخنراني هاي مختلفي در مورد مسائل جاري كشور صورت مي گيرد. البته در كنار آن، جدال هاي فكري و بحث و گفت وگوي فراواني هم ميان دانشجويان و تشكل هاي دانشجويي مشاهده مي شود كه ممكن است گاهي ناراحت كننده نيز ولي باشد در مجموع، مايه بركت انقلاب اسلامي است. چون در سايه اين گفت وگوها تمرين مشاركت سياسي - اجتماعي در موضوعات مختلف براي دانشجويان مطرح مي شود. به علاوه، سطح اطلاعات دانشجويان نيز بالا مي رود. از اين رو، مي توان اميدوار بود كه از بين جريان هاي مختلف دانشجويي كه وجود دارد، افراد برگزيده اي براي اعتلاي كشور رشد كنند. هرچند كه ممكن است اتفاقات ناگواري هم به وجود آيد; ولي هنگامي كه دنبال مشاركت دانشجويان در مسائل سياسي هستيم، مي بايست اين مواردرا به عنوان بخشي از آموزش و پرورش قلمداد رنج كنيم آن را نيز بايد تحمل كنيم. در واقع با پيش گرفتن رويه تساهل و تحول در مورد فكرهاي مختلف - كه ان شاءا.. خارج از موارد اسلامي نخواهد بود - مي بايست به تدريج زمينه رشد فكري جوانان را در محيطي امن تر سالم تر، و آزادتر فراهم كنيم. سياست كلي دانشگاه علامه طباطبايي نيز بر حمايت فعالانه دانشجويان در مسائل مختلف سياسي، اجتماعي وفرهنگي بنا نهاده شده است. تحمل كردن مواردي كه موردعلاقه ما نيست نيز، بسيار ضروري است. چون ان شاءا... به تدريج برخوردهاي موجود كم مي شود و مجموع فعاليت هاي دانشجويان در جنبه هاي مختلف در راستاي سياست كلي نظام آموزش عالي و سياست هاي عالي انقلاباسلامي ايران قرار مي گيرد. امام خميني (ره ) مكررا ازدانشجويان خواسته بودند كه در مسايل سياسي حضور داشته باشند، همچنين در سالهاي گذشته نيز در بيانات مقام معظم رهبري قابل مشاهده است كه ايشان از فعال نبودن دانشجويان در مسائل سياسي ناراحت بوده اند. در حال حاضر دانشجويان در اين دانشگاه و يا ساير دانشگاهها در سمينارهاي مختلف علمي و تخصصي به خوبي شركت مي كنند و در مسائل مختلف سياسي و اجتماعي نيزحضور خوبي دارند. راه افتادن واحدهاي تحقيقاتي دانشجويي، نشريات دانشجويي و غيره كه به تدريج در حال شكل گرفتن است، تاثير زيادي در فعال تر كردن دانشجويان دارد. دكتر محمد توكل رئيس موسسه پژوهشي و برنامه ريزي آموزش عالي دانشگاهيان دو رسالت عمده را به عهده دارند. نخست اين كه مي بايست به عنوان افرادي كه در حوزه تخصصي علم كار مي كنند، نسبت به كارشان تعهد داشته باشند. يعني با وجدان بيدار درس بخوانند، درس بدهند. تحقيق كنندو مدرسه و موسسه و دانشگاه را فعال و مولد نگه دارند. دوم اين كه دانشگاهيان به عنوان افراد روشنفكر رسالت جامعه، عام تري هم يعني دارند استاد و دانشجو مسئوليت دارند كه هم حقايق را بگويند و هم انحرافات و دروغ هارا برملا كنند. حماسه دوم خرداد براي دانشگاهيان، آغاز يك برهه جديد براي تحقق و ارتقاء ايفاي اين نقش ها و رسالت عمومي و روشنفكري بوده است. به همين دليل، اين جنبه رواني واقعه دوم خرداد براي نسل تحصيل كرده جامعه بسيار مهم است. دانشگاهيان و افراد تحصيل كرده، پيروزي دوم خرداد را هم نتيجه تامل و انديشه و تلاش خود ديده اند و هم آن را عامل ايجاد يك دور جديد از حيات احتمالي و فرهنگي جامعه در بعد انديشه و عمل مي دانند. اين، يك نفس راحت كشيدن و احساس گشايش رواني و معنوي براي قشر تحصيلكرده در جامعه است. از نظر ساختار داخلي دانشگاه نيز، احساس مي شود كه حماسه دوم خرداد در حال تجربه كردن نخستين آثار خود است. ساختار دانشگاهي ما ساختاري مبتني بر قدرت پدر سالارانه و از بالا به پائين و ديالوگ ناپذير بوده است. يعني تصويري از كلان ساختار اجتماعي كشور در گذشته بوده است. واقعه دوم خرداد و به خود آمدن دانشگاهيان مي تواند در بلندمدت، باعث كنار گذاشتن اين ساختارقدرت هرمي يكطرفه و گاه بي منطق شود. با تغيير در ساختار خشك سنتي بيرون از مي توان دانشگاه، تغيير ساختار منجمد سنتي در درون دانشگاه رانيز انتظار كشيد. اگر چنين شود يك گام بزرگ در راه علم در كشور برداشته مي شود. در بعد كلان اجتماعي شاهد نيز، اين تاثير يعني كشاندن مقاومت دانشجوئي دردانشگاه به مقاومت دانشجوئي در جامعه هستيم. يعني ايفاي مسئوليت دانشجوئي به عنوان سبكبال ترين و آماده ترين و سالم ترين قشر مدافع ارزش ها و آزادي ها در جامعه صورت گيرد. ميثم سعيدي، عضو شوراي مركزي دفتر تحكيم وحدت در حال حاضر تشكل هاي زيادي در دانشگاهها فعاليت مي كنند كه هر يك براي خود خط مشي سياسي - فرهنگي ويژه اي دارند. بسيج دانشجوئي، جامعه اسلامي دانشجويان، انجمن هاي اسلامي دانشجويان و... كه هر يك داراي سليقه خاص خود هستند. نسبت تشكل هاي دانشجوئي با حادثه عظيم دوم خرداد را مي توان از چند جنبه بررسي كرد. نخست تشكل هايي كه در حادثه دوم خرداد تاثيرگذار و تاثيرپذير بوده اند. دوم تشكل هايي كه از دوم خرداد به بعد تاثيرپذير بوده اند. ودر نهايت تشكل هايي كه در حادثه دوم خرداد نه تاثيرگذار و نه تاثيرپذير بوده اند. به اعتقاد ما تشكل هاي دانشجويي مانند انجمن اسلامي دانشجويان در حماسه دوم خرداد هم تاثيرپذير و هم تاثيرگذار بوده اند. تاثير گذار به اين معني كه در حمايت و تولد اين خيزش تاريخي در كشور، نقشي اساسي ايفا كرده اند و به عنوان نخستين حاميان آقاي خاتمي و برنامه هاي ايشان بوده اند. اگر چه انجمن هاي اسلامي در مسير انتخابات دوم خرداد متحمل پرداخت هزينه هاي معنوي بسيار زيادي شدند، ولي شيريني پيروزي آقاي خاتمي و نشاط حاصل شده در دانشگاههاي كشور و جامعه، اين هزينه هاي معنوي را جبران كرد. از طرف ديگر، حماسه دوم خرداد نيز اثرات بسيار عميق و ارزنده اي بر تشكل هاي دانشجوئي داشته است. حماسه دوم خرداد اميد را در دل هاي دانشجويان بويژه تشكل هاي دانشجوئي آقاي خاتمي صد چندان كرده است. اثرات مثبت ديگر آن را مي توان در ادبيات بيانيه ها و مواضع انجمن هاي اسلامي دانشجويان به خوبي مشاهده كرد. امروز نيز از اين حركت عظيم به خود مي بالند و به آن افتخار مي كنند و اكنون به عنوان چشمان نگران انقلاب در صدد پاسداري از دستاوردهاي مهم دوم خرداد هستند. همچنين تعدادي از تشكل هاي دانشجوئي كه پيش ازانتخابات رياست جمهوري حالت بي طرفي داشته اند و يااز رقيبهاي آقاي خاتمي حمايت مي كردند، بعد از دوم خرداد و مشاهده نتايج خيره كننده آن، راهبرد حركت خودرا تغيير داده اند. از طرفي تشكل هايي هم هستند كه عمدتا سرنخ آنها به بيرون از دانشگاهها متصل اين است تشكل ها قبل از دوم خرداد و پس از آن هيچ تغييري در رفتارشان حاصل نشده است و همچنان روش هاي تخريبي خود را البته با شكل هاي جديدي ادامه مي دهند. در حال حاضر، شاهد توجه بيشتر دانشجويان نسبت به رويدادهاي سياسي، اقتصادي و فرهنگي كشور هستيم، به عبارت ديگر نشاط سياسي خاصي در دانشگاهها حكم فرما شده است. اقبال دانشجويان براي متشكل شدن در قالب تشكل هاي مختلف و يا تازه تاسيس - بويژه در دانشگاه آزاد اسلامي كه دانشجويان از فعاليت سياسي محروم بوده اند - مي تواند تاثيرات مثبت ديگري در جامعه بر جاي گذارد. سيد افشين اميرشاهي ادامه دارد