Hamshahri corpus document

DOC ID : H-770230-41391S1

Date of Document: 1998-05-20

گام هاي استوار مردم در اقيانوس عشق حماسه دوم خرداد، يك روز بزرگ در تاريخ ملت ايران (بخش اول ) هوشياري سياسي و رفتار سنجيده مردم ايران در هفتمين دوره انتخابات رياست جمهوري دنيا را شگفت زده كرد روزي از روزهاي بزرگ قرن دوم خرداد 1376 يك روز بزرگ حماسي تاريخي و فراموش ناشدني است. روزي باشكوه از تجلي اراده ملت بزرگ ايران. روزي به عظمت درايت شگفتي، و هوش سياسي ملتي كه در طول تاريخ حماسه هاي بسيار آفريده اند. در واقع آن چه كه در روز دوم خرداد ماه 1376 واقع گرديد حضوركم سابقه مردم رشيد و فهيم ايران با جمعيتي نزديك به ميليون 30 در نفر هفتمين دوره انتخابات رياست جمهوري بود. در اين روز نزديك به دو برابر افراد شركت كننده در ششمين دوره انتخابات رياست جمهوري به پاي صندوق هاي راي شتافتند و حجت الاسلام والمسلمين سيدمحمد خاتمي را به رياست جمهوري اسلامي ايران اين برگزيدند پيروزي بزرگ و تاريخي، محافل سياسي جهان را شگفت زده كرد و بار ديگر برتري اراده ملت بزرگ و قهرمان ايران را به اثبات رساند. عظمت دوم خرداد ماه 1376 در گرايش شگفت انگيز و مثال زدني مردم ايران نسبت به حضور و مشاركت همگاني در سرنوشت سياسي خودشان بود. در عصر ما به دليل، سياست بازي ها و افول اعتماد عمومي حتي در بسياري از سيستم هاي حكومتي كه مدعي برقراري دمكراسي مي باشند، نسبت شركت كنندگان در انتخابات رياست جمهوري و فعاليت هاي سياسي در اين حد بسيار اندك است. زيرا بسياري از مردم به بي تفاوتي نسبت به تحولات سياسي جامعه خو كرده اند. در ميهن اسلامي ما و در روز دوم خرداد ماه 1376 در موقعيتي اين حماسه بزرگ ملي رخ داد كه بسياري از اين تحليلگران خارجي، نسبت به حضور مردم در هفتمين دوره انتخابات رياست جمهوري ابراز ترديد كرده بودند و در بعضي تحليل ها بخصوص در روزهاي نخست تبليغات انتخاباتي حكايت از آن داشت كه در اين دوره شمار شركت كنندگان در انتخابات رياست جمهوري به مراتب كمتر از ششمين دوره اين انتخابات خواهد بود، اما به رغم اين تحليل ها، گويي معجزه اي بزرگ رخ داد و حضور ميليون ها ايراني در پاي صندوق هاي راي و مشاركت همه جانبه ملت در اين حركت سياسي، تحليلگران جهاني را غافلگير كرد. دوم خرداد 1376 تنها يك يادمان سياسي و اجتماعي نيست. اين روز را بايد به عنوان يكي از مهم ترين رخدادهاي سياسي قرني كه سالهاي واپسين آن را پيش رو داريم محسوب نمود. با مروري بر ابعاد اين روز بزرگ و اين حماسه ملي، سلسله گزارش هايي را كه به همين مناسبت تدارك ديده ايم در اين شماره و شماره هاي آينده از نظرتان مي گذرانيم. در قاره آسيا ايرانيان همواره پيشتاز تحولات اجتماعي و سياسي بوده اند. ادوارد براون، شرق شناس بلندآوازه، بر اساس يافته هاي تحقيقاتي مهمي كه از علل انگيزه انقلاب ضد استبدادي ايران عليه حكومت قاجاريه داشت، نوشت: انقلاب ايران شرق خفته را بيدار كرد. و در واقع، پيامدهاي انقلاب مشروطه، بر سراسر قاره آسيا، خاورميانه وقاره آفريقا تاثير گذاشت و موجبات پيدايش جنبش ها و انقلابهايي رادر اين منطقه از جهان فراهم كرد. انقلاب اسلامي شكوهمند ايران نيز به دليل نظم و آهنگ مثال زدني آن و حضور وسيع مردم، بلندآوازه شد، تاثيرات انقلاباسلامي نيز در اين منطقه حساس از جهان مهم و چشمگير بود و امواج آن هنوز ادامه دارد. تابستان سال 76 يك تحليلگر فرانسوي كه از نزديك شاهد روند وشكل گيري انتخابات رياست جمهوري 2 خرداد 1376 بود در خاطراتش اشاره كرده است: در بهار سال 76 كه همه چيز در ايران از انتخابات رياست جمهوري خبر مي داد، پوسترهاي انتخاباتي ديوارها، چهارراهها و گذرگاههاي شهري را پر كرده در بود روزهاي نخست مردم نسبت به نامزدهاي مورد علاقه خود واكنش چنداني نشان نمي دادند و ظاهرا تبليغات غالب و رسمي توسط تعدادي از روزنامه هاو تلويزيون در مورد يكي از كانديداها چشمگيرتر اما بود در مدت دو هفته، اين اقيانوس آرام جامعه ايراني به تلاطم افتاد و رقابت هاي انتخاباتي تشديد شد. هنوز براي خارجي ها و امثال من زود بود كه پيروزي يك نفر را با تفاوت آراء قابل توجه و حيرت انگيز بر ديگر رقيبان پيش بيني و كنيم اين رفتار مردم ايران در روز دوم خرداد كاملا غيرقابل پيش بيني بود، دستكم در مقايسه با سالهايي كه از انقلاب ايران مي گذشت. اما روز دوم خرداد، تحول بزرگي رخ داد كه من مي توانم آن را با انقلابهاي بزرگ ايران مقايسه كنم. بزرگترين مشخصه اين انقلاب بزرگ حضور نزديك به 30 ميليون ايراني در پاي صندوق هاي راي بود و برنده شدن آقاي خاتمي با اختصاص دادن ميليون 20 راي از اين تعداد.... به اين ترتيب حماسه بزرگ 2 خرداد از منظر نگاه و قضاوت خارجيان، هم عرض انقلاب ضد استبدادي مشروطه و انقلاب شكوهمند اسلامي قرار گرفت. به طور قطع هماهنگي و همراهي ميان مسئولان و مردم در برگزاري اين انتخابات حماسي و هدايت آن به يك بستر سالم و پس زدن جريانات اخلالگر و تنش زا، دربرپايي پرشور حماسه بزرگ دوم خرداد نقشي اساسي و تعيين كننده داشت. مقام معظم رهبري درباره اين انتخابات فرمودند: شور و شوق انتخابات همه جا را فراگرفته است و همه احساس مي كنند كه در اين امر بزرگ سهيم و شريكند. هشدارهاي به موقع در شرايطي كه تبليغات انتخاباتي از طريق رسانه هاي دولتي مثل صدا و سيما، به صورت يكسويه به سود يكي از كانديداها جريان داشت مقام معظم رهبري فرمودند: هركدام از اين 4 نفر كه به خواست خدا اكثريت آراء را به خود اختصاص دهد، رئيس جمهور قانوني است. در ادامه فعاليت هاي انتخاباتي به مرور، قشر جوان كشور در تهران و شهرستانها، سهم بيشتري از اين فعاليت ها را برعهده گرفت و در جريان كارزار تبليغاتي مبني بر احتمال تخلف در انتخابات رواج پيدا كرد. مقام معظم رهبري تخلف در انتخابات را عمل خلاف شرع و خلاف اخلاق سياسي و اجتماعي دانسته و آقاي هاشمي رفسنجاني رئيس جمهوري وقت كشورمان نيز، هرگونه تلاش براي تخلف و يا تقلب در انتخابات را يك عمل مغاير باشان و ارزش هاي اسلامي دانسته و آن را تقبيح كردند. حسين باغميشه اي شهروند ساكن تهران از خاطرات خود در روزهاي اوج گيري فعاليت هاي انتخاباتي چنين مي گويد: من مثل همه همشهريان عزيز كم و بيش در جريان فعاليت هاي انتخاباتي بودم، اما ناگهان در محيط خانه ما همه چيز دگرگون شد. دختر و پسر بزرگم كه يكي دانشجو و ديگري پارسال سال آخردبيرستان بود، يك ستاد انتخاباتي كوچك براي آقاي خاتمي در خانه ما برپا كردند. ابتدا سعي كردم آنها را از ورود به اين قبيل فعاليت ها بازدارم. چون فكر مي كردم به برنامه هاي درسي شان لطمه مي خورد، اما به مرور، جوانان ديگري از كوچه محل سكونت ما در اميريه تهران به اين ستاد پيوستند. آنها شب و روز نمي شناختند همه جا تصويرهاي آقاي خاتمي را به همراه داشتند و براي ايشان فعاليت مي كردند. اين شور و شوق سياسي جوانان را شايد از سالهاي ملي شدن نفت و روزهاي پرشور انقلاب اسلامي ديگر به خاطر نداشتم. من جواناني را در اين عرصه ها ديدم كه هرگز تفكر و گرايش سياسي نداشتند اما در روزهاي اوج گيري انتخابات رياست جمهوري، آنها يك پارچه شور و شوق بودند و به اين نتيجه رسيدم اگر جوانان كشور ما به طور اصولي و قانوني وارد فعاليت هاي سياسي و اجتماعي شوند و بتوانند در شكل گيري جامعه اي توانا و همچنين سازندگي كشور نقش داشته باشند، از بسياري خطاها دوري خواهند كرد و انرژي و توان آنها را به راه هرز نخواهد رفت. موضع گيري علما موضع گيري مدرسين حوزه علميه قم نيز حاكي از توجه دقيق و عميق آنها به انتخابات رياست جمهوري دوم خرداد ماه بود. آيت ا... العظمي بهجت از مدرسين برجسته حوزه علميه قم در يك گفت وگو خاطرنشان كرد: مردم در حال راي دادن و گرفتن، خداي عظيم را ناظر به تمام خصوصيات بدانند. همچنين آيت ا.. العظمي لنكراني، خاطرنشان كرد: اينجانب شركت در انتخابات را يك فريضه مهم الهي و تخلف از آن را گناهي عظيم و غيرقابل جبران مي دانم و از ملت عزيز ايران انتظار دارم كه با حضور درپاي صندوق هاي راي به فرد اصلح راي بدهند. موضع گيري به هنگام مقام معظم رهبري در آستانه برگزاري انتخابات نيز، دسيسه هايي را كه از سوي بعضي جريانات دامن زده مي شد، خنثي كرد. ايشان فرمودند: ملت ما اهل اخلاق، معنويت و عاطفه اند. نگذاريد فضاي انتخاباتي، فضاي كدورت بشود. باز هم مثل هميشه خانم مرضيه صادقيان، فرهنگي ساكن تهران درباره حماسه بزرگ دوم خرداد از خاطرات خود مي گويد: گرايش عمومي نسبت به حجت الاسلام والمسلمين خاتمي به عنوان فرد اصلح براي رياست جمهوري كشورمان روزبروز بيشتر مي شد. اين گرايش به صورت يك موج فراگير تمامي مدارس كشور را فرا گرفته بود. من گاهي با ديدن ابراز احساسات پرشور و صادقانه بچه ها و نوجوانان نسبت به آقاي خاتمي، اشك شوق در چشمانم جمع اين مي شد همه شور و صداقت در نسلي كه هنوز ذهن شفاف دوران جواني را دارد، تكان دهنده بود. وقتي اتوبوس حامل دانش آموزان دوره ابتدايي از خيابان گلبرگ تهران عبور مي كرد شعار پرشور بچه ها طنين انداز بود: بازم مثل هميشه، خاتمي برنده ميشه! مگر آقاي خاتمي چندبار در انتخابات شركت كرده بود كه بچه ها از واژه هميشه استفاده كرده بودند. اما آنها عشق و علاقه خود را نسبت به كانديداي محبوبشان، در قالب يك شعر راحت و روان ريخته بودند، تا آنچه را كه در دل دارند بيان كنند. من در همان روزها نسبت به آقاي ناطق نوري، آقاي ري شهري و آقاي زواره اي ديگر كانديداهاي رياست جمهوري نيز به عنوان كانديداهاي مورد علاقه و احترام جامعه، حس احترام آميزي داشتم. خوب، در يك انتخاب آزاد، مردم فرصت يافته بودند، علاقه و جانبداري خودشان را نسبت به يك كانديدا ابراز كنند. آنچه كه در آن روزهاي پرشور و فراموش نشدني، تحسين برانگيز بود علاقه و اشتياق مردم نسبت به حضور فعال در سرنوشت سياسي كشورشان بود. اين همه تلاش و تكاپو، اشك شوق را از ديدگان جاري مي ساخت.