Hamshahri corpus document

DOC ID : H-770230-41388S2

Date of Document: 1998-05-20

اضطراب امتحان! دانش آموزاني كه براي امتحانات نهايي آماده مي شوند اين مطلبرا حتما بخوانند نگراني هاي انبوه به سراغم مي آيد، از صداي خش خش علفها بيمناك مي شوم حتي سايه هاي ابرقدرت آن را دارند كه هنگام عبورخود مرا به لرزه درآورند. امتحان در لغت به معني رنج وزحمت است اما آزموني است كه تلاش و كوشش يادگيرنده را مورد ارزيابي قرار مي دهد و منظور از امتحان در آموزش و پرورش، سنجش يادگيري دانش آموز براساس هدفهاي تدريس است. برگزاري امتحان عليرغم سنجش ميزان موفقيت و يا عدم موفقيت دانش آموز در مطالب درسي، از آن مي توان به عنوان عاملي در بررسي محتواي كتب درسي نيز نام برد. بنابر اين طبيعي است كه هر گاه افراد در موقعيتهاي ارزيابي شونده قرار گيرند، يك سري واكنشهاي رفتاري، هيجاني از خود نشان مي دهند و درباره موفقيت و عدم موفقيت خود احساس نگراني و فشاررواني مي نمايند و اگر فشار رواني افراد بيش از حد معمول باشد احساس اضطراب مي كنند. از اضطراب تعاريف متعددي شده و همچنين مي تواند منشا بسياري از اختلالات روان تني باشد، فرويد اضطراب را نوعي درد رواني ياد مي كند و آن را به عنوان سرمنشا همه بيماريها مي داند. اضطراب تا حدودي با احساس ترس شبيه است، با اين تفاوت كه ترس منشا بيروني دارد ولي اضطراب منشا دروني و به عبارتي ديگر منشا ترس معلوم ولي منشااضطراب نامعلوم است. اضطراب در دانش آموزان سببمي شود كه توجه و فعاليت آنان از هدف اصلي (امتحان ) دور شودو افكارشان را مغشوش نمايد. اضطراب امتحان مي تواند دلايل متعددي داشته باشد; عدم آمادگي كافي انتظار يادگيرنده، والدين از دانش آموز بيشتر از حد و توانايي او، كسب نمرات بالا، انتقال اضطراب خانواده به دانش آموز، آزموني براي لياقت و شخصيت دانش آموز، سنجش تواناييهاي دانش آموز، اختلافات درون خانواده و.. كه همگي مي توانند در عدم موفقيت دانش آموز نقش بسزايي داشته باشند. عوامل بالا ما را بر آن داشت تا در ميان دانش آموزان رفته ونظرات و احساسات آنان را درشب قبل از امتحان و خود امتحان جويا شويم. - 1 رويا... دانش آموز سال چهارم نظام قديم: س: اضطراب يعني؟ چه ج: يعني دلهره س: دلهره از؟ چي ج: از امتحان س: چرا دلهره؟ داريد ج: مي ترسم نمره خوب نگيرم. س: مگر كتابها را؟ خوبنخوانده ايد ج: چرا، ولي مي ترسم، آخه پدر ومادرم مي خواهند كه نمره خوببياورم س: تا به حال تجديد؟ شديد ج: خير س: چه احساسي نسبت به؟ امتحان داري ج: اي كاش هرگز امتحان نبود س: ؟ چرا ج: شب قبل از امتحان خوابم نمي برد، اصلا يك جوري ديگر مي شوم، اشتهايم را از دست مي دهم س: با اين حال امتحانت راخوب؟ مي دهي ج: خوب كه آره ولي دلهره ام ازبين نمي رود. - 2 سينا........ دانش آموز سال اول راهنمايي س: اضطراب يعني؟ چه ج: اضطراب، اضطراب، يعني ترس س: ترس از؟ چه ج: اگر تجديد بياورم، سركوفتم مي زنند س: چه كسي سركوفت؟ مي زند ج: پدر، مادر، برادر، خواهر، اصلا همه س: چرا سركوفت؟ مي زنند ج: مي گويند تجديدي من باعث مي شود كه آنها تابستان به مسافرت نروند. س: آيا تا به حال تجديد؟ شدي ج: بله پارسال س: شب قبل از امتحان چه احساسي؟ داري ج: آقا، من زياد هم تنبل نيستم، اگر خانواده ام كمي با من مهربان باشند مي توانم امتحانات را خوب بدهم. خيلي با من بد رفتار مي كنند. كاري كردند كه از امتحان بترسم، واسه همين شب قبل از امتحان خوابهاي وحشتناك مي بينم. - 3 زهرا ( شمسي )....... دانش آموز سال سوم راهنمايي س: اضطراب يعني؟ چه ج: دلشوره س: دلشوره از؟ چي ج: از اينكه امتحان را خوب ندهم س: مگر تا به حال تجديد؟ شدي ج: نه، ولي پدر و مادرم هميشه مي گويند كه اگر معدل تو پايين بيايد سال ديگر هيچ مدرسه اي اسم مرا نمي نويسد. س: آيا واقعا همينطور؟ است ج: نه، ولي خب نمي توانم مدرسه خوب بروم. س: انتظارت از پدر و مادرت؟ چيست ج: هي نگويند سال ديگر هيچ مدرسه اي ثبت نامت نمي كند، كمي به آدم روحيه بدهند. س: شب قبل از امتحان چه احساسي؟ داري ج: خب امتحان كه سخت است، اينها ( والدين ) هم دلشوره آدم را بيشتر مي كنند، هميشه سرفه مي كنم، گاهي اوقات حالت تهوع نيز به من رخ مي دهد. - 4 آذر........ دانش آموز دوم راهنمايي س: اضطراب يعني؟ چه ج: يعني كه آدم موقع امتحان دل پيچه بگيرد. س: چرا دل پيچه؟ مي گيري ج: آخه امتحان خيلي سخته س: چرا امتحان؟ سخته ج: آخه زياد درس نمي خوانم س: ؟ چرا ج: به لج پدر و مادرم، مخصوصامادرم س: آخه؟ چرا ج: آخه مادرم هميشه دختردايي ام را به رخ من مي كشد او همه ساله قبول مي شود. س: تو چه احساسي پيدا؟ مي كني ج: اعصابم داغون است، اونها پدر ومادر من هستند، دلم مي خواهد مرادوست داشته باشند، اما اين طورنيست، من برايشان عزيز نيستم توخونه ما هميشه حرف دختر دايي ام است. س: شب قبل از امتحان به چه فكر؟ مي كني ج: به دختر دايي ام، آخه اون هم كلاسي من است. س: فقط همين. ج: نه دلم مي خواهد كه فردا امتحانش را بد بدهد و تجديد شود. س: چه فرقي به حال تو؟ مي كند ج: دلم خنك مي شود و پدر و مادرم كمتر او را به رخ من مي كشند. تحقيقات پژوهشگران در مورد اثر اضطراب امتحان بر عملكرد بيش ازساير عوامل برانگيختگي هيجان بوده است و نتايج اين تحقيقات نشان داده است كه هرگاه سطح اضطرابپايين باشد معمولا عملكرد فرد نيزضعيف است و اگر اضطراب در حدمتوسط باشد عملكرد شخص بيشترين كارآيي را دارد و هنگامي كه اضطرابدر سطح بالا باشد به كارگيري قوه حافظه ضعيف مي شود و شخص با وجودبهره هوشي بالا و آمادگي قبلي نمي تواند در امتحان موفقيت بالايي را كسبنمايد. بنابر اين والديني كه ازدانش آموزان انتظار نمره بالارا در امتحان دارند، اين انتظار بايد در حد توانايي دانش آموز باشد زيرا اگر دانش آموز نتواند خواسته و انتظار والدين را برآورده سازد موجب شكل گيري عدم اعتماد به نفس و شكست در امتحانات بعدي مي گردد. گاهي والدين براي اينكه دانش آموز خود را به درس خواندن وادار نمايند، آنان را با ديگران كه در درس موفق هستند مورد مقايسه قرار مي دهند تا به اصطلاح دانش آموز خود را به رقابت وادار نمايد، درصورتي كه اينگونه والدين نادانسته و ناخواسته بيشتر دانش آموز خود را دچار رنج و اضطراب مي كنند و اين گونه يادآوريها سبب احساس عدم مقبوليت در خانواده دانش آموز مي شود و فكر مي كند كه داراي ارزش نيست و جايگاهي در ميان اعضاي خانواده ندارد و همچنين دانش آموز را به سمت رفتارهاي كج خلقي و ناسازگارانه و انتقام گرفتن از فرد مورد تعريف قرار گرفته شده و يا فرد تعريف كننده سوق مي دهد، بجاي آن كه او را به سمت درس خواندن رهنمون نمايد. بنابر اين به والدين و خانواده هاي محترم توصيه مي شود با توجه به تواناييها و استعدادهاي دانش آموزان خود و همچنين شناخت احساسات وعواطف و شخصيت آنان، به عنوان يك عامل اصلي در كاهش اضطراب قدم بردارند و ضمن رعايت موارداضطرابزا با يادآوري موفقيتهاي گذشته دانش آموز به آنان اعتمادبه نفس و تقويت روحيه بدهندو در افزايش عملكرد آنان كوشاباشند. پرويز رزاقي كارشناس ارشد روانشناسي