Hamshahri corpus document

DOC ID : H-770229-41375S2

Date of Document: 1998-05-19

به مناسبت روز جهاني گنجينه; ديروز و امروز موزه بزرگداشت روز جهاني گنجينه ( موزه ) و ميراث فرهنگي ارديبهشت ) 28تا 3 خرداد) 1377 اشاره; گنجينه يا موزه جايگاهي است كه در آن مي توان به شناخت چگونگي زيست، باورها، هنرها وسنت ها، شادي ها و ستم هاي رفته برانسانها و تلاش رهائيشان پرداخت. به اين عبارت، موزه هاجايگاه اشيايي است كه به لحاظفرهنگي ارزشمند هستند و در اين مكان سعي مي شود تا سرحد امكان ازويراني و زوال اين آثار جلوگيري گردد. هر جامعه اي، اين اشياء را نه به لحاظ جمع آوري، بلكه به منظور بهره گيري از آنها، محافظت مي كند و بدين سان، به نحوي سازمان يافته از گنجينه ها درجهت اهداف فرهنگي استفاده به عمل مي آيد. واژه موزه واژه موزه از كلمه يوناني موزه Mouseionيون به معني مجلس فرشتگان الهام بخش ( Muses) مشتق شده است و توسط فردي Budeبه نام گيوم aume Guill در واژه نامه اش به عنوان مكاني وقف شده به فرشتگان الهام بخش و مطالعه كه در آن آدمي به مقوله هاي اصيل مي پردازد، تعريف شده است. درسنت موز 9يونان يا فرشته الهام بخش وجود داشت. مانند: موز تراژدي، موز كمدي، موزموسيقي، موز نقاشي و... تاريخچه موزه نخستين موسسه اي كه به نام موزه در ادوار باستاني ناميده شد، در اسكندريه و زمان بطلميوس، سردودمان بطالسه يا بطلميوسيان بوده و پيش از آن نيز در يونان باستان، تاسيساتي به همين نام به احترام فرشتگان نه گانه شعر، تاريخ سرود، و هنر وجود بطلميوس داشت در كنار كاخ پادشاهي خود، جايي هم به نام موزه مشتمل بريك دانشگاه بزرگ كه داراي همه وسايل زندگي و آسايش ودانش اندوزي استادان و دانشجويان و آزمايشگاه بود، ساخت. ازبنيان گذاران و سرپرستان بنام استرابو اين موزه، جغرافي دان بنام عهد باستان بود كه بطلميوس اورا در سال 300 پيش از ميلاد ازيونان به اسكندريه فراخواند. در عصر نوزائي ( رنسانس ) كه دوره بازگشت به هنرها و آداب كلاسيك بود، در كشورهاي اروپايي شوق و كشش عجيبي به گردآوري و نگاهداري اشياء باستاني و ظرف ها و پيكرها و سكه هاي باستاني پيدا شد و كساني پرورش يافتند كه كارشان خريد و فروش اشياء باستاني يا عتيقه بود و در نتيجه موزه هاي همگاني و ويژه به وجود آمد و چندين كاخ بزرگ وباستاني شاهي مانند كاخ لوور ورساي، در پاريس و كاخ باشكوه شونبرون در وين و كاخ هانري هشتم در لندن و كاخ تزاران روسيه در لنينگراد و جزء آن به صورت موزه و جايگاه نگهداري اشياء هنري درآمد. پيدايش اين موزه ها، سبب شد كه هيات هاي پژوهشي و باستان شناسي به كشورهاي خاور نزديك و خاورميانه مانند مصر، ايران بين النهرين، و... روي آورند و به كندوكاو بپردازند. زيرا موزه هابهترين خريداران اشيايي بودند كه هزاره ها و سده هاي متمادي در زيرتوده هاي خاك سرزمين هاي خاورباستاني كه روزي گهواره فرهنگ وتمدن جهان بوده اند، پنهان داشته شده بودند و دانش باستان شناسي ازهمين زمان به وجود آمد. پيدايش موزه در ايران در قرن اخير براي اولين بار در ايران، كاخ گلستان به صورت موزه درآمد، ولي اين موزه دردسترس عموم نبود و از اين نظر، نقشي درهدايت افكار عمومي بازي نمي كرد. اشياء اين موزه، بيشتر هدايايي بود كه روساي كشورهاي خارجي به سلاطين ايران داده بودند و يايادگارهايي بود كه سلاطين ايران در ضمن مسافرت هاي خود از خارج، به همراه آورده بودند. اين موزه به امر ناصرالدين شاه قاجار در داخل عمارات سلطنتي و در يكي از تالارهاي وسيع عمارت خروجي گلستان كه بناي آن بين شمس العماره در گوشه شمال شرقي باغ قرار داشت، تاسيس شد. ناصرالدين شاه كه براثر مسافرت به اروپا و ديدن موزه ها و گالري هاي بزرگ كشورهاي غربي تصميم گرفته بود كه او نيز، موزه اي شبيه به موزه هاي اروپايي در ارگ سلطنتي ايجاد كند دستور داد بناي موزه قديم را در سال 1296 ه. ق تخريب كنند و بناي موزه فعلي را بنيان نهند كه اين بنا در سال ه 1293. ق آنچه به اتمام رسيد بيش از همه جواهرات اشياي گرانبها، تاريخي و هنري نظر تماشاگران را در موزه سلطنتي شاه قاجار به خود جلبمي كرد، اين اشياء و قطعات تاريخي بود: درياي نور، تاجماه (الماس سفيدرنگ ) تاج، كره كياني، جغرافيايي مرصع، تخت نادري وتخت طاووس. از ديگر موزه هاي معروف ايران، مي توان موزه ايران باستان، موزه مردم شناسي تهران، موزه مردم شناسي گنجعلي خان كرمان و كاخ موزه هاي نياوران و سعدآباد را نام برد. انواع موزه ها موزه ها را به انواع گوناگوني تقسيم كرده اند: موزه هاي هنري يا زيباشناختي، موزه هاي تاريخي و موزه هاي علمي. موزه هاي هنري، آنهايي هستند كه مجموعه هايشان، به طور اساسي به خاطر ارزش زيبايي شناختي شان تشكيل و ارائه شده اند، ولواين كه همه اشياء تشكيل دهنده آنها درذهن خالقشان اثر هنري نبوده باشند. مانند موزه هاي نقاشي، مجسمه سازي، هنرهاي تزئيني، هنرهاي كاربردي صنعتي و موزه آثار عتيقه، فولكلور و هنرهاي ابتدائي. موزه هاي تاريخي، موزه هايي هستند كه مجموعه هايشان از ديدگاه تاريخي تشكيل و عرضه مي شوند وهدفشان ارائه مستند تسلسل زماني يك رشته رويدادها يا نمايانگر لحظه اي از يك صحنه متحول است. موزه هاي علمي و تخصصي هم مربوط به رشته هاي مختلف علوم هستند، نظير موزه مردم شناسي، موزه تاريخ فنون، موزه علوم طبيعي، موزه باستان شناسي وغيره. نگاهي به عملكرد موزه ها برمبناي تعريفي كه ايكوم ازموزه مي دهد، هدف موزه ها عبارت است از: گردآوري، مطالعه، نگهداري، بررسي و به نمايش گذاشتن نعمات فرهنگي يا طبيعي به منظور آموزش، پژوهش وارزش دادن به اين مجموعه ها و لذت بردن از آنها. درواقع موزه ها، تنها به عنوان نمايشگاه اشياء به حساب نمي آيد، بلكه مهمترين وظيفه آنها، نقشي است كه به عنوان يك موسسه علمي برعهده دارند. اگر موزه اي، همه فعاليت خود را فقط صرف گردآوري اشياء كهنه كند، بدون آن كه برنامه اي براي انتشار اطلاعات گردآوري شده داشته باشد، از هدف خود به دورافتاده است. لذا موزه هنگامي داراي نقش فعال و مثبت است كه كادر فني آن در جهت انجام برنامه هاي تنظيم شده فعاليت مشترك علمي، داشته باشند. فريده مجيدي خامنه منابع: - 1 دايره المعارف موزه بريتانيكا ترجمه كلودكرباسي - 2 ساحي علي موزه از كي به وجودآمد.