Hamshahri corpus document

DOC ID : H-770222-41313S6

Date of Document: 1998-05-12

سخنان رئيس گزارش از آلماتي: جمهوري با تحسين و استقبال سران اكو روبه رو شد هويت ملي ما در گرو فهم گذشته تاريخي ماست جدا كردن دامنه وجودي هر كشور از همسايگان كاري بسيار مشكل و تقريبا غيرممكن است سرويس سياسي: پنجمين اجلاس سران ده كشور عضواكو روز گذشته پس از نشستي دوروزه با صدور بيانيه اي به كار خود پايان داد و حجت الاسلام والمسلمين خاتمي رئيس جمهوري كه به نمايندگي از ايران در اين اجلاس شركت كرده بود بعدازظهر ديروز به تهران بازگشت. در اين اجلاس كه روساي جمهوري هشت كشور ايران، قزاقستان، تركمنستان، ازبكستان، تركيه، تاجيكستان، قرقيزستان و افغانستان و نيز نخست وزيران پاكستان وجمهوري آذربايجان شركت داشتند، بر تلاش هر چه بيشتر كشورهاي عضواكو در روند توسعه و تحكيم اين سازمان تاكيد شد. حجت الاسلام والمسلمين سيدمحمد خاتمي رئيس جمهوري اسلامي ايران به عنوان يكي ازسخنرانان اجلاس ضمن دعوت كشورهاي منطقه براي حل مسائل مهم منطقه گفت: همچنان كه محدوديت مرزهاي وجودي انسان و ممتاز ساختن آن از جمع امري عادتا محال جدا است، كردن دامنه وجودي هر كشور از همسايگان آن كشور -همسايگاني كه در طول هزاران سال با يكديگر تلخ و شيرين روزگار را تجربه كرده اند، با هم جنگيده اند و صلح كرده اند، زمينه هاي مشترك يا بسيار نزديك فرهنگي و هنري داشته اند - كاري است بسيار مشكل و تقريبا غيرممكن، زيرا در فرهنگ و تمدن و تجربه هاي تاريخي واجتماعي ممكن نيست كه ما به مرزهايي نظير مرزهاي جغرافيايي دست يابيم. وي افزود: بنابراين، ملتها و دولتهاي منطقه بايد مقاصد و برنامه هاي كلان اقتصادي و سياسي خود را تابع همان حقايق مشترك بي مرز يعني اشتراكات فرهنگي و تاريخي قرار دهند، زيرا ما به عنوان موجودات انساني لاجرم موجوداتي تاريخي هستيم و تاريخ امري عرضي و زائد بر ذات ما نيست. رئيس جمهوري اسلامي ايران ادامه داد: انسان بالذات موجودي است تاريخي و تاريخ، چنانكه متفكران بزرگ به ما آموخته اند، حقيقتي نيست كه گذشته باشد. هويت ملي ما و افق آينده حيات و هستي ما در گرو كيفيت فهم گذشته تاريخي ما است. آقاي خاتمي تاكيد كرد كه وحدت تجربه تاريخي ما نبايد صرفا به عنوان يك تعارف سياسي تلقي شود بلكه تصميم گيريهاي سياسي و اقتصادي بايد متناسب با همان هويت فكري و فرهنگي مشترك اتخاذ گردد. رئيس جمهوري اسلامي ايران با اشاره به پيشينه تاريخي ملل منطقه گفت: اقوام مهاجري كه امروز ما آنها را قوم هندو -اروپايي مي ناميم در حدود 3000 تاسال 3500 پيش از ميلاد، در منطقه پهناوري كه آسياي مركزي و جنوب سيبري راشامل مي شود، اسكان گزيدند. وي ادامه داد: از آن سالها تاكنون، حوادث بي شماري بر آن قوم گذشته است. مجموعه آن حوادث است كه حقيقتي به نام تجربه تاريخي مشترك را پديد مي آورد. حال اگر ما بتوانيم معناي عميق تجربه تاريخي مشترك رابفهميم، بسادگي در مي يابيم كه همه ما عضو يك حقيقت گسترده دامن عظيمي هستيم كه گستره آن ازوضعيت فعلي ما فراتر رفته و آينده را نيز شامل مي شود. بااين گونه نگاه به سازمانهاي منطقه اي، اين سازمانها تنها ابزار حفظ منافع اقتصادي و سياسي تلقي نخواهند شد بلكه آنها در وهله اول، موسسات و تشكيلات فرهنگي و انساني خواهند بود كه برپايه تجربه هاي گوناگون تاريخي پديد مي آيند تاراههاي مناسب حفظ و گسترش روابط فرهنگي، اقتصادي و سياسي كشورهاي عضو را موردمطالعه و سپس اجرا قرار دهند. آقاي خاتمي افزود: سازمانهاي منطقه اي، ضمن به رسميت شناختن مرزهاي جغرافيايي كوشش مي كنند ريشه هاي وجودي ملل عضو را مورد شناسايي قرار دهند. در اين صورت سازمانهاي منطقه اي تشكيلاتي خواهند بود كه همواره سعي مي كنند نسبت به استحكام صلح و امنيت در منطقه كوشش نمايند و با اقدامات اقتصادي مشترك زمينه هاي پيشرفت كشورهاي عضو را فراهم نمايند. رئيس جمهوري اسلامي ايران يكي از مهمترين عناصر تشكيل دهنده تجربه تاريخي و فرهنگي مشترك را گسترش اسلام در ميان مردم اين منطقه خواند و اظهار داشت: مردم اين سامان نه تنها به اسلام گرويدند بلكه جد و جهد آنها براي بسط معارف ديني و شكوفايي فكر و تمدن اسلامي واقعا در تاريخ اسلام كم نظير است. اهميت ماوراءالنهر و خراسان بزرگ بر كمتر كسي از محققان فرهنگ و تمدن اسلامي پوشيده است. اين سرزمين تاثيري سرنوشت ساز بر صورت و ماده تمدن و فرهنگ اسلامي داشته است. وي ادامه داد: تعداد بسياري از متكلمان و عارفان و فقيهان و شاعران و محدثان و فيلسوفان و رياضي دانها و معماران و خلاصه، بزرگان ادب و علم اسلامي در اين منطقه، رشد و نمو كرده اند به نحوي كه مشتاقان معرفت وحكمت از دورترين مناطق اسلامي براي كسب علم و فضيلت به اين خطه مسافرت مي كردند و در مدارس نيشابور و بلخ و هرات و سمرقند و بخارا به پرورش ذهن و تهذيب جان خويش مي پرداختند. رئيس جمهوري اسلامي ايران گفت: زندگاني مسالمت آميز مردم اين منطقه، اعم ازبودايي، مسيحي، زرتشتي، مسلمان و پيروان مذاهب مختلف اسلامي مثل اسماعيلي و سني و شيعه، اين بخش از جهان را از حيث تعداد اديان و تنوع اعتقادات ديني ومذهبي، به منطقه اي بي بديل تبديل نموده است. وي اضافه كرد: ما براي فراهم آوردن دلايل فلسفي و استشهاد به تجربه هاي تاريخي درباره صحت و لزوم زندگي مسالمت آميز و پرهيز از خشونت و جنگ، نيازي به ظهور دوره روشنگري و ترويج مفهوم تسامح به وسيله فلاسفه اي مثل جان لاك نداريم، در صورتيكه منصفانه بتوان ميان حيات فرهنگي جامعه اسلامي در طول تاريخ با آنچه از حيثيت سياسي بر آن گذشته است، تفكيك قايل شويم. آقاي خاتمي گفت: آن گروه از اروپاييان كه سعي مي كنند خود را مبدعان و كاشفان مفاهيمي مثل تسامح و حقوق بشر بدانند، خوب است از پژوهشهاي محققان تاريخ اديان كه بعضا خود نيز اروپايي هستند درس بگيرند و سطح و عمق فرهنگ و تمدن بشري را به سطح و عمق فرهنگ و تمدن اروپايي تقليل ندهند. ازطرف ديگر، گذشته درخشان تاريخي ما نبايد صرفا موجب تفاخر و مباهات باشد وما را از واقعيات دردناك كنوني منطقه غافل نمايد. رئيس جمهوري اسلامي ايران و رئيس سازمان كنفرانس اسلامي جنگي را كه نزديك به دودهه است كه در افغانستان جريان دارد، يك فاجعه عظيم انساني خواند. آقاي خاتمي تاكيد كرد: جمهوري اسلامي ايران بر اين نكته اصرار دارد كه مشكل افغانستان راه حل نظامي ندارد و تنها مي تواند با برقراري آتش بس و مذاكره بين طرفهاي درگيرو درنهايت با اراده و خواست مردم اين كشور حل شود. رئيس جمهوري اسلامي ايران گفت: ما همواره تلاش كرده ايم با دعوت از همه گروههاي درگير به مذاكره، افغانستان را به سوي صلح و آرامش سوق دهيم. آقاي خاتمي همچنين استقرار صلح در تاجيكستان را نيازمند مراقبت، خويشتن داري و تداوم همكاري ميان گروههاي داخلي اين كشور دانست. رئيس سازمان كنفرانس اسلامي از ادامه بحران در قره باغ اظهار تاسف كرد واظهار داشت: ادامه بحران در قره باغ مانع برقراري صلح و آرامش كامل درقفقاز است. از آنجا كه وجود چنين كانونهايي ممكن است لطمه هاي جبران ناپذيري متوجه انسانها، اقتصاد و امنيت منطقه كند، جمهوري اسلامي ايران به طور جدي خواستار حل مسالمت آميز اين مناقشه و استقرار صلح بين دو كشور همسايه خود مي باشد. رئيس جمهوري اسلامي ايران همچنين از ادامه تشنج و درگيريهاي خشن به ويژه در الجزاير، فلسطين اشغالي، عراق، بوسني و منطقه بالكان ابراز تاسف كردو تاكيد كرد: موضع جمهوري اسلامي ايران مبتني بر احترام به ثبات مرزهاي بين المللي، حل مسالمت آميز مناقشات سياسي، حل صلح آميز اختلاف هاي ميان كشورها، جلوگيري از ظلم و بي عدالتي و دفاع از حقوق حقه همه انسانها مي باشد. رئيس جمهوري اسلامي ايران در ادامه بر ضرورت همكاري و هماهنگي كشورهاي كناره خزر با توجه به ساختار جديد سياسي اين منطقه و اهميت فوق العاده اين پهنه آبي از جنبه هاي مختلف تاكيد كرد. آقاي خاتمي گفت: موضوع درياي خزر نيز از موارد مهم و مطرح در اين منطقه است زيرا اين دريا ميراث مشترك و نقطه اتصال پنج كشور ساحلي آن است كه از جهات اقتصادي، سياسي، امنيتي، زيست محيطي براي كشورهاي ساحلي حائزاهميت است و نياز به توجه بيشتر آنان دارد. وي افزود: هم زمان با استقلال تعدادي از اعضاي اكو، شاهد افزايش تعدادكشورهاي ساحلي درياي خزر نيز بوده ايم و اين منشا تحول هاي بسيار مهمي است كه همكاري و هماهنگي دولتهاي ساحلي را طلب مي كند. درياي خزر پهناورترين درياچه جهان است و استخراج و استفاده از منابع غني نفت و گاز آن مورد توجه محافل منطقه اي و بين المللي است. آقاي خاتمي بهره برداري از ذخاير بيولوژيكي و محافظت از محيط زيست خزر را نيازمند همكاري جمعي و حاكميت مقررات مورد قبول و احترام همه طرفهاي ذينفع دانست و اظهار داشت: از اين رو ما تاسيس سازمان همكاري كشورهاي ساحلي خزر را مطرح كرديم و آن را گام موثري در جهت تقويت و هدايت اين همكاريها ومكمل همكاريهاي منطقه اي در اكو مي دانيم. آقاي خاتمي در پايان سخنراني خود كه با تحسين روساي كشورهاي حاضر مواجه شدگفت: استقرار شبكه هاي ارتباطي و مخابراتي پيشرفته، گسترش شبكه هاي حمل و نقل جاده اي و هوايي، راه آهن و كشتيراني، همكاري گسترده تر در زمينه هاي انرژي و راههاي مناسب انتقال آن به بازار مصرف، مي تواند سازمان مااكو را به سوي شكوفايي هدايت كند. گفتني است كه در حاشيه اين اجلاس آقاي خاتمي ضمن ديدار با سران كشورهاي عضو باروساي جمهوري تركيه، قزاقستان و نخست وزير پاكستان نيز ملاقات و مذاكره كرد. همچنين حجت الاسلام والمسلمين سيدمحمد خاتمي رئيس جمهوري اسلامي ايران در ملاقات با سليمان دميرل با اشاره به سوابق تاريخي و فرهنگي ايران و تركيه مردم دو كشور را ملتهاي تمدن ساز توصيف كرد و گفت: در دنيايي كه آرزومند گفت وگوي ميان تمدنها در آن هستيم كشورهاي باسابقه و استواري نظير ايران و تركيه مي توانند نقش ممتازي در تحولات آن ايفا كنند. آقاي خاتمي بهره گيري از مشتركات دو كشور ايران و تركيه و گسترش سطح همكاريهاي آنان را براي ايجاد مرزهاي باثبات و امن و برخورداري عادلانه از مواهب وسيع خدادادي منطقه، مهم ارزيابي كرد. در اين ديدار رئيس جمهوري تركيه با تقدير از برگزاري موفقيت آميز اجلاس سران كشورهاي اسلامي در تهران گفت: پيوندهاي تاريخي و فرهنگي ديرينه و ظرفيتهاي موجود در دو كشور ايجاب مي كند سطح روابط فني، اقتصادي و تجاري و همكاريهاي تهران و آنكارا در چارچوب سازمانهاي منطقه اي و بين المللي بيش از پيش گسترش يابد. سليمان دميرل رئيس جمهوري تركيه در اظهارات خود همزيستي صلح آميز ايران و تركيه را پشتوانه مناسبي براي روابط دوستانه و همكاريهاي نزديك تر دو كشور خواند.