Hamshahri corpus document

DOC ID : H-770219-41264S1

Date of Document: 1998-05-09

خلاقيت و بازي چه عواملي خلاقيت را كاهش؟ مي دهد - (بخش پاياني ) بازي يا حتي وانمود كردن به بازي خلاقيت راتسهيل مي كند زيرا بازي نه فقط به كودكان فرصت كشف ملاكهاي جديد را مي دهد، بلكه تخيل را نيز تحرك مي كند. محيط كلاسي باز و محيط كلاسي سنتي تا اينجا ما تلاش كرديم كه نتايج تحقيقات مربوط به قيدو بندهاي گوناگون محيطي رانشان دهيم و تلاش كرديم كه تاثيرات منفي قيد و بندهاي محيطي را برخلاقيت و علايق دروني نشان دهيم و فوايدبالقوه جلسات آموزش انگيزه دروني را مطرح سازيم. اماواقعا چه زمينه هاي ديگري از تحقيقات وجود دارد كه مربي بايد براي بارورسازي خلاقيت دانش آموزان يا كودكان ازآنها مطلع باشد. يكي از اين زمينه ها بحثي است كه در مورد محيط كلامي باز و محيط كلامي سنتي وجود دارد. هسته اصلي نظام آموزشي باز را اين نكته تشكيل مي دهد كه دانش آموز در روند آموزش، توانايي تسلط بر جريان يادگيري كسب بنابراين مي كند فرض شده كه كلاسهاي باز در مقايسه با كلاسهاي بسته، قابليت بيشتري براي هدايت خلاقيت دارند. اعتقاد براين است كودكاني كه در برنامه ريزي آموزشي شان آزاد هستند در مقايسه با همسالاني كه چنين آزادي را ندارند از جهت انگيزشي دروني تر شده و از اينرو خلاق تر مي شوند. تحقيق اوجيلوي ( ) 1974 نشان مي دهد دانش آموزاني كه در مدارس با نظام آموزشي ميانه و باز درس خوانده بودند نمرات عالي تري در خلاقيت داشتند، در حاليكه دانش آموزاني كه در مدارس با نظام آموزشي شديدا سنتي درس خوانده بودند نمرات خلاقيت متوسطي داشتند. معهذا، مطالعات ديگر نشان مي دهد كه نظام آموزشي باز در پرورش خلاقيت موثرتر عمل مي كند. در واقع، اين برتري چيزي جزءلذت بردن نيست. بعبارت ديگر، عدم وجود قيد و بندهاي بيروني در نظام آموزشي باز براي انگيزه دروني نقش يك مشوق را بازي مي كند. بنابراين، دانش آموز به عوض نگران شدن، بخاطر داشتن يك معلم پذيرنده تكليف را بهتر از ساير دانش آموزان انجام مي دهد و در پايان كار كودك اين فرصت را پيدا مي كند تا به بازي بپردازد و بطور نوآورانه مواد و انديشه ها را دستكاري نمايد. خلاقيت و بازي يكي از فوايد اجتماعي محيطي فارغ از قيود افراطي اجتماع، محيطي مثل كلاس باز، اين است كه افراد مي توانند به تكليف يا وظيفه بصورت يك بازي هوشمندانه بپردازند و عميقا با آن درگير شوند. صاحبنظران معتقد هستند بازي (و شرايط اجتماعي تسهيل كننده آن ) قادرند تاثير عميقي برخلاقيت بگذارند. بعبارت ديگر، اكثر تحقيقات درصدد هستند بگويند كه بازي با خلاقيت ارتباط دارد. در يكي از تحقيقات ( ) 1973 كودكاني كه مباردت به بازي كرده بودند نسبت به كودكاني كه بازي نمي كردند خلاق تر بودند. اكثر محققان اعتقاد دارند كه بازي يا حتي وانمود كردن به بازي خلاقيت را تسهيل مي كند زيرا بازي نه فقط به كودكان فرصت كشف ملاكهاي جديد را مي دهد، بلكه تخيل را نيز تحريك مي كند. به اعتقاد آنان ايندو عمل به نوبت خلاقيت را مي افزايند. در تحقيق هرشي و كرنز ( ) 1979 تخيل ورزي در طول يك برنامه 8 هفته اي به كودكان دبستاني تعليم داده شد. در اين مطالعه، نيمي از كودكان بطور تصادفي در هفته يك ساعت آموزش آرامش عضلاني و هدايت تخيل ديدند و ساير كودكان به شركت در يك ساعت تمرين رياضي مجبور نتايج شدند تحقيق، نشان داد كه گروه هدايت تخيل، نمرات عالي تري در آزمونهاي تفكر خلاق تورنس ( سيالي، انعطاف پذيري، ابتكار ) داشتند. اين تحقيقات نشان مي دهد كه اگر مربيان فرصت كافي را براي بازي با مواد گوناگون در اختيار كودكان قرار دهند و تخيل آنها را فعال كنند، مي توانند خلاقيت كودكان را رشد دهند. نتيجه گيري اكنون سوال اين است كه براي بوجود آوردن خلاقيت در كودكان چه بايد؟ كرد در اينجابحث هاي تخستين را بصورت فهرست مختصري بيان مي كنيم: - 1 به كودكان كمك كنيد تا از چيزهايي كه انجام مي دهند لذت ببرند. - 2 بندرت از پاداش آن هم بطور محسوس استفاده كنيد در عوض وقتي كودكان كار خوبي انجام مي دهند غرورشان را تشويق كنيد. - 3 از بوجود آوردن موقعيتهاي رقابت آميز براي كودكان پرهيز كنيد. - 4 كار كودكان را دست كم نگيريد آنها را براي كسب مهارت بيشتر در شناخت نقاطقوت و ضعفشان ياري كنيد. - 5 كودكان را تشويق كنيد تابر كار خودشان نظارت كنند و در نظارت به آنها اعتمادبنفس بدهيد. - 6 به كودكان تا آنجا كه ممكن است حق انتخاب و حق چگونگي انجام يك تكليف را بدهيد. - 7 در بحث با كودكان بطورآگاهانه به انگيزه آنها جهت دروني بدهيد، آنها را در آگاه شدن از علايق شان تشويق كنيد وبخواهيد كه از قيد و بندهاي بيروني دوري كنند. - 8 به كودكان كمك كنيد تابراي خودشان ارزش مثبت قائل شوند، به آنها كمك كنيد تااستعدادشان را بشناسند و از توانايي آنها تقدير كنيد. - 9 كودكان را براي فعال بودن تشويق كنيد به آنها نشان دهيد كه به يادگيرندگان مستقل اعتماد داريد. - 10 به هر نحو كه مي توانيد به كودكان نشان دهيد براي خلاقيت ارزش قائليد، به آنها نشان دهيد نه فقط خلاقيت را مجازمي دانيد بلكه خلاق بودن راتشويق مي كنيد. - 11 به كودكان اجازه دهيد تابا مواد گوناگون بطور آزادانه بازي كنند، به آنها اجازه دهيد هر وقت كه مي خواهند به تخيل بپردازند. - 12 به هر نحو كه مي توانيد به كودكان نشان دهيد شما نيز انگيزه دروني داريد و ازافكار خلاقه لذت مي بريد. البته، حرف تا عمل دو تااست. يعني انجام بسياري از بندهاي نتيجه گيري آنهم در شكل ناب آن غير ممكن است. واقعيت اين است كه اكثر سيستم هاي آموزشگاهي در برابر حذف كليه منافع ارزشيابي، پاداش و محدوديت در انتخاب برنامه درسي تعديل يافته عمل مي كنند. مهم اين است كه شما بدقت رويكردهاي آموزشي را بررسي كنيد و از خود درباره اينكه آيا بايد هر محدوديت، پاداش، ارزشيابي يا عناصر رقابت آميز را از برنامه روزانه مدرسه حذف كرد پرسش كنيد. در آنجا كه پاداش يا ارزشيابي يك ضرورت بشمار مي رود، سيستم خود ارزيابي و خودپاداشي بجاي الگوهاي معمولي تر معلم محور توصيه اينكار مي شود به كودك فرصت مي دهد تا بر جنبه هاي لذت آور چيزي كه انجام مي دهد بطور دروني تمركز كند. بايد به كودكان اجازه داد عميقاارزش خلاقيت را بفهمند. آنها اين ارزش را بايد از طريق علاقه، كارهاي ذوقي و هيجاناتشان درك كنند. در حقيقت هدف عمده، رشد شخصيت خلاق آنها است. شما بايد نمونه اي باشيد كه فراسوي چيزي كه دانش آموزان انجام مي دهند حركت كنيد. منبع: learning and: Creativity Amabile Hennsey ترجمه و تلخيص: عليرضا پيرخايفي