Hamshahri corpus document

DOC ID : H-770212-41204S1

Date of Document: 1998-05-02

عناصر اساسي زندگي و مرگ تازه ترين مصاحبه با عباس كيارستمي . واحد رسانه هاي خارجي همشهري: عباس كيارستمي مايل است در فيلمهايش ساده بينديشد: تجارب روزمره را همچون پياده روي پسربچه اي از مدرسه به خانه مبناي داستاني پيچيده قرار مي دهد. بنابراين تا حدي تعجبآور بود كه در فيلم اخيرش طعم گيلاس، سر راست به موضوع نسبتا پيچيده خودكشي بپردازد. خبرگزاري آسوشيتدپرس با گزارشي در مورد كيارستمي كه چنين آغاز مي شود، به بررسي اجمالي آثار وي مي پردازد. خبرنگار آسوشيتدپرس مي افزايد: با اين حال، اين چرخش ظاهري هنري چندان به اندازه نفس ساخته شدن فيلم تعجبآور نيست. در ايران، خودكشي مسئله اي ممنوعه محسوب مي شود. طعم گيلاس به رغم موضوع جنجالي آن يا شايد درست به همين علت، پارسال برنده جايزه نخل طلايي جشنواره كن شد. قرار است اين فيلم امسال در آمريكا بر پرده سينماها قرار گيرد. كيارستمي مي گويد: هدف او از ساخت طعم گيلاس چالش طلبي آداب ديني يامميزان دولتي نبود، بلكه صرفا مي خواست برخي عناصر اساسي زندگي و مرگ را بكاود، يعني همان كاري را كه در اثر قبلي اش انجام داد. وي در مصاحبه اي تازه گفت: به نظر من ما انسانها با محدوديتهاي زيادي به دنيا مي آييم. دين خود را انتخاب نمي كنيم. مليت خود را انتخاب نمي كنيم. پدر و مادرمان را هم انتخاب نمي كنيم. دوست انتخاب نمي كنيم... اما ارتكاب خودكشي نوعي آزادي است. اين چيزي است كه ما مي توانيم انجام دهيم. اين يكي از اختيارات ماست. در اين فيلم، مردي خسته از زندگي يك روز با ماشين در ميان حومه هاي خاك خورده تهران مي گردد تا شخصي را بيابد كه وي را پس از خودكشي دفن كند. وي در آخر با يك متخصص تاكسيدرمي برخورد مي كند كه مي كوشد وي را وادار كند در تصميم خود تجديد نظر كند. وي از او مي پرسد: مي خواهي طعم گيلاس را ول؟ كني موفقيت طعم گيلاس در جشنواره كن - كه موقعيت كيارستمي را به منزله يكي از فيلمسازان برجسته فعال امروز تثبيت كرد، از دو جهت شيرين بود. مسئولان سينمايي ايران از صدور مجوز نمايش اين فيلم دراين جشنواره تا آخرين دقايق خودداري كرده بودند، جيك كريل كامپ، كارشناس فرهنگ ايران در دانشگاه نيويورك معتقد است: كسب نخل طلايي، اوج مشروعيت است. كيارستمي 57 ساله شايد نام آورترين كارگردان ايراني فعال باشد كه در عرصه جهاني مطرح است. برخي منزلت او را با اكيراكوروساوا كارگردان ژاپني وفريتز لانگ فيلمساز آلماني مقايسه انجمن مي كنند فيلم مركز لينلكن در نيويورك مجموعه آثار وي را به نمايش درآورده است. وي همواره از افراد حاضر در جشنواره هاي فيلم جهاني است. وي با ساخت سه گانه اي اشتهار يافت: خانه دوست كجاست ( ) 1987 و زندگي ادامه دارد ( ) 1992 وزير درختان زيتون ( ) 1994 هر سه فيلم در يك روستا اتفاق مي افتد و در مورد چگونگي التيام دردهاي ساكنان آن از آسيبهاي يك زمين لرزه مخرب است. روش ساده كيارستمي در نخستين فيلمش آشكار بود، يعني فيلم دقيقه اي نان 12 و كوچه كه در مورد پسربچه اي است كه از مدرسه به خانه مي رود و در راه با خطراتي روبه رو مي شود. تماشاگران مي توانند ردپاي وي را دربادكنك سفيد تشخيص دهند. اين فيلم داستان جذاب دختر كوچكي است كه از گوشه خيابان شاهد گذر زندگي است. نويسنده فيلمنامه كيارستمي بود. اين فيلم هم در جشنواره كن جايزه با گرفت انتخاب موضوعهايي از اين دست و نفي موضوعهاي داراي سكس و خشونت بوده است كه كيارستمي توانسته است در ايران فيلم بسازد. البته اين بدان معنا نيست كه فيلمهايش ساده است. كيارستمي حقيقت و خيال را وارونه مي كند و از سبك مستند به درام گريز مي زند و فيلمهايي راجع به ساخت فيلم مي سازد. اما آنچه مهم است اين است كه او بر خلاف بسياري از فيلمسازان ايراني، فيلمساز سياسي نيست. حميد دباشي كارشناس آثار كيارستمي و استاديار فرهنگ خاورميانه دردانشگاه كلمبيا با ذكر اين مطلب مي گويد: وي به موضوعهاي شهري موضوعهاي نمي پردازد او در ظاهر بسيار ساده اند. وي مي گويد: كيارستمي پايان فيلم طعم گيلاس و نيز چند صحنه را در خلال مميزي دولتي تغيير داد. كيارستمي مي گويد: مميزي به وي احساس محدوديت نمي دهد و مي گويد وي نسبت به تغييرات سياسي اخير در ايران و خوش شگوني آن براي فرهنگ ايران خوشبين است. به گفته دباشي، انتخاب وزير فرهنگ سابق به مقام رياست جمهوري و انتصاب يك كارگردان به عنوان مسئول سينمايي در وزارت فرهنگ نشانه هاي كمرنگ شدن مميزي دولتي است. كيارستمي گفت: فرايند فيلمسازي در ايران ساده تر شده است و فرايند پنج مرحله اي تصويب فيلمنامه به يك مرحله كاهش يافته است. كيارستمي گفت: اكنون فرصتهاي فوق العاده پديد آمده است كه فيلمسازان آثار خود را بسازند. به رغم بدبيني طبيعي ام كه گاه آن را واقع گرايي مي دانم، به نظرم در اين مدت كوتاه تغييراتي رخ داده است كه انتظار آن رانداشتم. با اين احوال، كيارستمي مي گويد: وي از اين تغييرات بهره برداري نكرده است. وي همچنين گفت كه حتي در سالهايي كه محدوديتهاي زيادي وجود داشت وي توانسته است فيلم بسازد. اگر همه محدوديتها لغوشود. من، همان نوع فيلمهايي را مي سازم كه همين الان مي سازم. حتي اگر فيلمهاي دوران پيش از انقلاب مرا مي توانيد ببينيد، همان محدوديتها را ببينيد. شايد من با اين محدوديتها زاده شده ام.