Hamshahri corpus document

DOC ID : H-770207-41151S1

Date of Document: 1998-04-27

مشروح سخنان دكتر ايرج فاضل در جريان ديدار رئيس جمهور ازفرهنگستان علوم پزشكي; آقاي رئيس جمهور; زمان تجديد نظر فرا رسيده است با سرمايه گذاري نيروي انساني و مجاهداتي كه شده امروز مي توانم عرض كنم كه شايد در هيچ رشته اي در كشور به اندازه ء پزشكي خودكفا نيستيم مديريت دانشگاهها پيوسته يك سير نزولي داشته و ترديدي نيست روشي كه ما در مديريت دانشگاهها داشته ايم، روش موفقي نبوده است. اشاره: فرهنگستان علوم پزشكي روز يكشنبه سي ام فروردين ماه ميزبان حجت الاسلام والمسلمين سيدمحمد خاتمي رئيس جمهوري بود. در اين مراسم دكتر فاضل رئيس فرهنگستان علوم پزشكي ايران سخناني پيرامون وضعيت فعلي دانشگاهها و بيمه همگاني كشور ايراد كرد كه متن منقح شده آن به نظر خوانندگان مي رسد. اجازه مي خواهم كه گزارش مختصري از فرهنگستان علوم پزشكي تقديم كنم. اين فرهنگستان نهادي است نوپا كه دردي ماه فعاليت 1369 خود را آغاز كرد و با همت گروه قابل توجهي از استادان و پژوهشگران رشد كرد و با وجود وظايف خطير و بزرگي كه به عهده داشته، در اين مدت كوتاه از عملكرد خود مفتخر است. فرهنگستان علوم پزشكي در دي ماه 1369 با تصويب شوراي عالي انقلاب فرهنگي و تصويب قبلي مجلس شوراي اسلامي، كار خودش را آغاز كرد و بر مبناي اساسنامه اعضاء اصلي فرهنگستان كه 15 نفر بودند از طرف وزير وقت به شوراي عالي انقلاب فرهنگي معرفي شدند و با تصويب شوراي عالي انقلاب فرهنگي فرهنگستان با 15 نفر از اعضاء كار خودش را شروع كرد. اين اعضاء در اولين نشست خود، رئيس فرهنگستان را به رياست جمهور وقت معرفي كردند كه توسط رئيس جمهور و با حكم ايشان، رئيس فرهنگستان منصوب شد تاكنون اضافه برآن نفر 15 قبلي 7 نفر نيز به عنوان عضو پيوسته فرهنگستان توسط مجمع عمومي انتخاب و به مجمع عمومي اضافه شدند و هم چنين 11 نفر از دانشمندان برجسته ايراني و خارجي هم به عنوان اعضاء افتخاري فرهنگستان ونفر 24 از متخصصين و استادان به عنوان عضو وابسته درسال 1373 به اين مجموعه اضافه شدند. بنابر مصوب شوراي عالي انقلاب فرهنگي، اين مجموعه به نهاد رياست جمهوري ملحق شد و هيات امناء مشترك فرهنگستانها با رياست معاون اول رئيس جمهوري تشكيل شد. براي محل استقرار اين فرهنگستان اين محل كه يك ساختمان 3 اتاق خوابه است، خريداري شد و بعد، ظرف مدت يكسال در ساختمان، تجديدنظر شد و اين سالن كنفرانس و مجموعه كتابخانه و سالنهاي ديگر اضافه شد و فعلا در اين محل كه از نظر وسعت بسيار محدود است، كار خودش را ادامه مي دهد. فرهنگستان داراي 7 گروه علمي است كه اعضاي هر گروه بين 7 تا 20 نفر از هستند شرح جزييات صرف نظر براي مي كنم اينكه وقت جلسه گرفته نشود، اجازه مي خواهم كه فعاليتهاي گروهها را در جلسه بعدي كه در خدمت شما واعضاء محترم پيوسته هستيم، خدمتتان تقديم كنم و اين وقت محدود را صرف عرايضي بكنم كه فكر مي كنم لازم است به محضر شما تقديم شود. جناب آقاي رئيس جمهور! صحبت را از موفقيت ها ودستاوردهاي مثبت شروع جامعه مي كنم پزشكي ما در طول سالهاي انقلاب ثابت كرده است كه جامعه، صبور صاحبنظر، و خدمتگزاري است. در طول 8 سال جنگ تحميلي خدمات پزشكي به جامعه توسط پزشكان ايراني به بهترين نحو ارائه شد و پزشكان اين مملكت از اول كار، حتي از بيمارستانهاي صحرائي در دورترين نقاط مملكتي يك لحظه مجروحين را تنها نگذاشتند. شايد به جرات بتوان گفت كه در تاريخ جنگهاي دنيا چنين خدمتگزاري جامعه پزشكي، نظير نداشته است. در صحنه درمان وقتي كه در سالهاي اول انقلاب ما كارمان را شروع كرديم، بسياري از بيماران اين مملكت براي درمانهاي معمولي هم بايستي روانه ممالك بيگانه مي شدند و با تحمل مخارج سنگين و مشكلات عديده فرهنگي و اقتصادي، مسائل خودشان را حل مي كردند. با سرمايه گذاري نيروي انساني و مجاهداتي كه شد، امروز مي توانم عرض كنم كه شايد در هيچ رشته اي در مملكت به اندازه پزشكي، ما خودكفا نيستيم. امروزنادرند بيماراني كه مجبور باشند براي درمان به خارج بروند، مگر اين كه صلاحديد شخصي ايجاب كند. خوشوقتيم كه امروز رئيس جمهور منتخبمان، در بين مردم خود چنان مرتبه اي را دارد كه به جرات مي توان گفت كه هيچ رهبري در بين كشورهاي ديگر دنيا چنين محبوبيتي بين مردم ندارد و اين نيروي عظيمي كه به شما راي دادند و خواستار شما هستند و به افكار و انديشه هاي شما راي دادند، وجود دارند. خوشحاليم كه رئيس جمهورمان به آزادي فكر و انديشه، خرد ورزي، قانون گرايي و حفظ حرمت انسانها و... مي انديشد. و اجازه مي خواهم كه به چند مسئله كه مشكل امروز جامعه پزشكي مملكت است، اشاره كنم. مطالبي كه عرض مي كنم در جلسات بي شمار فرهنگستان در گروهها و مجمع عمومي بحث شده است و تنها حاصل آن را حضورتان عرض مي كنم. در زمينه آموزش و تربيت نيروي انساني، مشكل بزرگ امروز مملكت ما ابهام غم انگيزي است كه در زمينه جايگاه دانشگاه وجود دارد. دانشگاههاي ما، امروز به صورت نهادهاي كاملا وابسته به وزارتخانه ها اداره مي شوند و تمام مسائلشان در جاي ديگري غير از خود دانشگاه تعيين مي شود، سرنوشتشان جاي ديگري رقم مي خورد. نقش خود دانشگاهها، تفكر، انديشه و برنامه ريزي كه حق مسلم هر دانشگاه است، از دانشگاهيان گرفته شده است و تمام اين مسائل با كنترل از راه دور، اداره مي شود. ما دانشگاههاي بخشنامه اي داريم. وزيران محترم بهداشت و درمان و آموزش پزشكي و فرهنگ و آموزش عالي در نشست مشتركي كه اخيرا داشته اند، خوشبختانه به اين امر توجه كرده اند كه بايد ارتباط منطقي بين دانشگاهها و وزارتخانه ها تعريف شود، بايد دانشگاهها بتوانند در سرنوشت خودشان دخالت مستقيم داشته باشند. شوراي عالي برنامه ريزي، كه سالها قبل شايد وجودش به طور موقت لازم بود، هنوز هم كه هنوز است، براي تمام دانشگاهها برنامه ريزي مي كند و اين را به همه ابلاغ مي كند. مديريت دانشگاهها پيوسته يك سير نزولي داشته و ترديدي نيست روشي كه ما در مديريت دانشگاهها داشتيم، روش موفقي نبوده است. به همين دليل كه عرض كردم. استثناهايي وجود داشته، امروز هم هست، ولي به طور كلي سير توانايي مديريت دانشگاهها يك سير نزولي است، و پيوسته مديريت در دانشگاهها بيگانه تر و دورتر شده اند. اين مديريت، يك حلقه اتصال مطمئن بين دانشگاه و مجموعه مديريت محل تدريس نيست، واقعا درست مثل يك پرده غيرهادي است كه بين دو قسمت هادي گذاشته شده و اين جريان را منتقل نمي كند. اين امر، احتياج به تجديدنظردارد و لازم است كه در نحوه انتخاب مديريت دانشگاههاتجديد نظر جدي بشود و به دانشگاهها و استادان دانشگاههاكه متوليان دانشگاهها هستند، اين حق مسلم داده شود كه روساي دانشگاهها را انتخاب كنند و به مسئولين معرفي كنند. مسلم است كه با وضع فعلي و غربتي كه استادان دردانشگاهها احساس مي كنند، انتظار شكوفايي در دانشگاههاانتظار چندان بجايي نيست. دانشجويان هم مشكل خودشان دانشجويان رادارند هم، حلقه اتصال خودشان را از دست داده اند كه موقعيت ابهام انگيز دانشجويان معرف اين است كه اينها هم، از وضعي كه بايد برخوردار برخوردار باشند، نيستند. در حيطه درمان مسائل درماني هر مملكتي بسيار پيچيده است، مملكت ما هم استثناء نيست، اما شايد بشود به يك نكته اشاره كرد و آن بيمه است كه يك اصل مترقي است، دغدغه بيماري را براي بيمار و براي پزشك و براي مجموعه پزشكان كشور حل مي كند. اما برخي از ما يك تخصصي داريم كه مسائل پيشرفته عالي رامي آوريم و به شكلي ديگر درمي آوريم، ما فرشته را مي آوريم و تزئينش مي كنيم و به هيولا تبديلش مي كنيم، بر سر بيمه هم همين بلا را آورديم. بيمه اصولا يك مجموعه پردرآمدي است و سرمايه ايجاد مي كند. معني اش هم اين است كه از يك تعداد افراد بي شماري كه مشكلي ندارند، پول به مقدار كافي مي گيرد تا بتواند صرف يك عده معدود كه نياز دارند، بكند و سرانه بيمه ها هيچوقت سرانه منطقي نبوده است. اين نمي شود كه ما بيمه اي داشته باشيم كه باسرانه ناچيز بخواهد كار بكند. اما اين طور تصويب كرديم و بعد مقرراتي گذاشتيم كه قطعا اين بيمه نمي تواند به عمر خودش ادامه بدهد و قانون اخيري كه در مجلس به تصويب رسيد، به نظر من تير خلاصي بود براي بيماران. طبق يك حساب سرانگشتي ما 8 ميليون نفر با مشاغل آزاد داريم كه طبق همين آمار هر 15 ثانيه يك نفر بستري مي شود و به اين حساب 540000 نفر در سال بستري مي شوند. متوسط هزينه بستري شدن هر نفر 500000 تومان است. براي اين مجموعه بستري شدن ها در سال 270 ميليارد ريال هزينه مي كنيم و 30 درصد هم براي هزينه هاي سرپايي اضافه مي شود كه 70 ميليارد ريال است كه مجموعه اينها در حدود 340 ميليارد ريال است. در حالي كه هزينه سرانه حدود 40 ميليارد ريال است يعني حدودا 300 ميليارد ريال تفاوت وجود دارد كه هيچ گونه پيش بيني هم براي تامين آن نشده و با توجه به اين كه در قانون وجود دارد كه هركس هر موقع مراجعه كرد، بايد بيمه بشود و درمان هم از همان موقع شروع بشود، اين درست مثل اين است كه ما بگوئيم ماشينها هر موقع كه تصادف كردند، بيايند بيمه شوند. مسلم است كه بيمه جوابگوي مسائل مردم نيست و حتي وضع بيمه بسيار نگران كننده تر از موقعي است كه بيمه تصويب شده. در حالي كه، قانون بيمه قرار بود مشكل مملكت را حل بكند. به هر حال، اين مشكل بيمه نياز به تجديدنظر بسيار جدي دارد تا وضعيت درماني مردم حل شود. در حيطه دارو همين قدر كافي است كه بگويم كه ما در 20 سال گذشته با سياستهايي كه داشتيم پيوسته موجب نگراني و دلهره مردم شده ايم و هيچوقت نتوانستيم اين مشكل را حل كنيم و اكنون بايد تدبيري نو و تازه انديشيد. به وضعيت كشوري چون سوريه كه كشور فقيري است، اگر توجه بشود مي بينيم كه در اين مسائل خيلي عقب هستيم. اين مسائلي كه ما ايجاد كرديم مخصوص خود ماست. بالاخره 20 سال گذشته است. طرح ژنريك بايد بازبيني بشود، سياستهاي دارويي ما حتما بايد بازنگري بشود. ادامه اين وضع، مسلما هيچوقت سودبخش نخواهد بود و يك تجديدنظر بنيادي در اين زمينه لازم است. ما فكر مي كنيم كه بودجه هنگفتي را، كه دولت براي دارو پرداخت مي كند، صرف داروهاي اساسي بكنيم كه با جان مردم بستگي دارد. آنها را به مقدار كافي و با قيمت مناسب و خوب در اختيار مردم بگذاريم و بقيه داروها را بگذاريم كه مردم خودشان تهيه بكنند. اين وظيفه هلال احمر جمهوري اسلامي نيست كه داروهاي مردم را تهيه اين بكند صفهاي طولاني هر روز آن جا تشكيل بشود و در آن صفها، مردم به حق و يا ناحق ناسزا بگويند به كساني كه مسئول اين وضع هستند، مردم خودشان به سهولت مي توانند اين مسائل را حل كنند. در حيطه بهداشت، مسلما مايه كوبي يك چيزي منطقي و جدي است، اما بهداشت امروز از اين مسائل فراتر رفته است. يكي از بزرگترين اولويت هاي بهداشتي مملكت ما مسائل تصادفات است. ما تعداد هنگفتي از مردممان را هر سال در اين تصادفات از دست مي دهيم. اين تصادفات، بهترين نسل مملكت را از بين مي برد. اين مرگ و مير ناشي از تصادفات در مملكت ما به مراتب و با فاصله زيادي از مرگ و ميرهاي بيماران قلبي و سرطاني بيشتر است و اين مسئله اي نيست كه وزارت بهداشت و معاونت بهداشت بتواند حل كند. اين يك مسئله ملي است كه بايد مملكت بسيج شود و اين مشكل بهداشتي را حل كند. ما مي توانيم از بيماري هاي قلبي جلوگيري كنيم، بجاي اينكه در مرحله درمان بيماريهاي قلبي نوبتهاي طولاني داشته باشيم. براي تعويض دريچه قلب طرحي چند سال پيش از اين شروع شد تا در مدارس، توسط نيروهاي پزشكي، انترن ها و نيروهاي بي شماري كه داريم، بچه ها معاينه بشوند و آنهايي كه آثار بيماري قلبي دارند، تحت درمان قرار گيرند كه بعدها نياز به دريچه نداشته باشند. خرج اين كار، بسيار بسيار كمتر از آن چيزي است كه ما براي اين بيماران مي كنيم و به علاوه از اين بيماري ها، پيشگيري نيز مي شود. پيشگيري از سرطان ها و از همه مهمتر بهداشت رواني مردم از مسائل مهم بهداشتي مملكتي است كه رئيس جمهور و ساير مقامات به آن توجه دارند. جناب آقاي رئيس جمهوري; ما دوست داريم كه در اين جلسه، بيشتر از سخنان شمابهره مند شويم. عمل كردن به شعار خردمندي ومشاركت همگان از جمله دانشمندان ودانشگاهيان كه توسط شما عرضه مي شود، آينده بسيار بهتر و زيباتري را نويد مي دهد و ما مي دانيم كه شما مرد عمل اين ميدان هستيد. امروز، فرهنگستان در سه زمينه علوم پزشكي، زبان و ادب فارسي و علوم تشكيل شده است و اين نهادها فعاليت چشمگيري دارند، ولي متاسفانه حاصل تلاش آنها، غالبا بي ثمر است. جايگاه مشخص فرهنگستان در سيستم اداره مملكت چندان، تنظيم شده نيست. در اساسنامه اشارتي شده، ولي عملا حاصل اين تلاشها به ثمر نمي رسد. شايد بتوانيم پيشنهادمان را به محضر شما اينگونه ارائه كنيم كه لازم است فرهنگستانها بتوانند حاصل مطالعات و پيشنهادهاي خود را مستقيما به دبيرخانه شوراي عالي انقلاب فرهنگي تقديم كنند. تا در دستور كار و برنامه شوراي عالي انقلاب فرهنگي قرار بگيرد. نقش مشاوره اي فرهنگستانها كه در اساسنامه قيد شد، جدي گرفته شود و از نيروي اين مجموعه هايي كه مخلصانه كار مي كنند براي حل مشكلاتي كه وجود دارد، استفاده شود. و به فرهنگستانها به عنوان عالي ترين نهادهاي علمي مملكت امكان استفاده از شبكه هاي اطلاعاتي علمي داده شود. يكي از وظايف فرهنگستانها، گسترش مرزهاي دانش است. ما اقداماتي كرده ايم، ولي همچنان مشكلات عديده اي داريم، براي تامين اين امر، از جناب آقاي رئيس جمهور تقاضا مي كنم كه ما را ياري بفرمايند كه ان شاءالله در اين مورد هم، بتوانيم موفقيتهايي داشته باشيم.