Hamshahri corpus document

DOC ID : H-770129-41058S1

Date of Document: 1998-04-18

آزمون بزرگ را در ماجراي بازداشت وي درگير ساخت و در رسانه ها و محافل سياسي بين المللي بازتابي بسيار گسترده يافت، بسيار بيش از اهميت ذاتي و خودبه خودي هر يك از افراد يا حتي نهادهاي درگير درآن، آزموني بزرگ بود و درسهايي بس آموزنده و شايسته موشكافي براي ملت بزرگوار و رشيد ما به همراه داشت. ذكر ولو مختصر اين آزمون و درسهاي آن، حتما مستلزم مجال بيشتر و تعمق ژرفتري است; اما در نگاه نخست، مي توان گفت كه مردم فهيم، نجيب، صبور و مقاوم ايران، در اين بحران بار ديگر بخشي از شايستگي ها و توانمنديها و روحيه ستودني مقاومت و صبر در عين گذشت در راه حفظ دستاوردها و پاي بندي به آرمانهاي سترگ انقلاب اسلامي را به همه شكاكان داخلي و ناظران بين المللي نماياندند و نشان دادند كه در عين آنكه در راه حفظ دستاوردهاي معنوي و فرهنگي و ارزشي خود ذره اي عقب نمي نشينند، گره جامعه را به گشودن با دندان - چنانكه برخي جناحها چنين مي طلبيدند و در راهش مي كوشيدند - نمي پسندند. در طول دوره كوتاه بازداشت كرباسچي، حضور سنگين و غيرقابل انكار مردم در عين خويشتنداري و حفظ آرامش چنان بود كه سرانجام با درايت و نظر محكم رهبري معظم انقلاب به پيروزي انجاميد و برگي ديگر از تاريخ پرافتخار ايران معاصر را ورق زد. به اين ترتيب، اگر تاكنون بودند اندك كساني كه با پند نگرفتن از همه تحولات ژرف سالهاي اخير از جمله حماسه دفاع مقدس، روندسازندگي و انتخابات دوم خرداد 1376 نقش عظيم وتعيين كننده ملت را در پيشبرد روندهاي سياسي - اجتماعي و سمت و سوي آن نمي ديدند يا عمدا ناديده مي انگاشتند، بسيج آرام اما مصمم عزم مردم در پشتيباني از كرباسچي بار ديگر فاصله طولاني آنها باجريان روز كشور و علائق واقعي مردم را به آنان يادآوري كرد. با اين همه، تمام خيزش مردمي - نه فقط در تهران وحتي شهرستانهاي دور و نزديك كشور، بلكه از سوي ايرانيان سراسر جهان - بدون هدايت در بستر تشكلها وجريانات سياسي، نه هدف يابنده بود و نه چنين به فرجامي دلنشين و كم آسيب در مي رسيد اين نيروهاي بحران، سياسي و رسانه هاي هوادار آنها، بي ترديدنقشي بزرگ ايفا كردند و نهايتا گام بزرگ ديگري در راه بومي شدن و احساس نياز به پي ريزي ساختار احزاب سياسي برداشتند. نيروهاي سياسي و رسانه هاي هوادار دولت و قانون و عدالت، در اين بحران مزد انديشيدن به مصالح نظام و ترجيح آن به احساسات و عواطف طغياني و زودگذر را گرفتند و در آزموني بزرگ دريافتند كه براي نيروهاي براستي دلسوز كشور و نظام، منافع گروهي و حتي شخصي همواره در همان مسير و بستر مصالح كشور و نظام تحقق يافتني است. متقابلا، برخي گروههاي سياسي و مطبوعات كه در اين هنگامه از تهاجم همه جانبه به دولت منتخب ملت پروا نكردند و همزمان زبان به انتقاد از زمين وزمان گشودند، اينك بايد دريافته باشند كه گرچه اين اتفاقات و تبليغات در دم گرم و هشيارانه ملت هرچه كمتر اثر بخشيد، اما چيزي از گناه بزرگ كارشكني و ناديده انگاشتن مصالح نظام آنهم در جهاني چنين متلاطم و پركشاكش نكاست. يافته بزرگ شيرين و سراسر اميدآفرين ديگر بحران 11 روزه بازداشت كرباسچي، پيروز از ميدان درآمدن مديريت بحران شخص رئيس جمهوري محترم بود. اين بحران، به مثابه نه فقط نخستين چالش بزرگ دولت حجت الاسلام والمسلمين خاتمي، بلكه به عنوان يكي ازمهمترين بحرانهاي داخلي كشور ظرف 18 سال نشان گذشته، داد كه گزينش ملت بزرگ ايران در انتخابرئيس جمهوري مسلط بر اعصاب خويش و با تدبيري سترگ و كارگشا، كاملا بر هدف نشسته است در جهان بس پرآشوب، متلاطم و پركشاكش كنوني، اين سرمايه اي گرانبها و دستمايه اي بزرگ براي فائق آمدن بر چالشها و بحرانهايي است كه بي نظمي كنوني ساختار سياسي بين المللي مي تواند بر سر راه كشورهاي مستقلي چون جمهوري اسلامي ايران بيافريند. در خلال بحران بازداشت روزنامه ها و گروههاي رقيبو مخالف دولت به عنوان يك تاكتيك بزرگ، و برخي روزنامه ها و گروههاي سياسي هوادار دولت در پاسخ به غليان احساسات خود و مردم - ناآگاهانه - كوشيدند تا شخص رئيس جمهوري را به واكنش در برابر بحران پديد آمده بكشانند و با واردكردن ايشان به صحنه منازعه و تجلي رسانه اي آن حرمت وي را خدشه دار كنند و بحران بزرگ ديگري از درون آن بسازند، اما حجت الاسلام والمسلمين خاتمي با خويشتنداري و درايتي مثال زدني، به جاي پاسخ گويي به اين انتظارات و تحريكات مشكوك يااحساسي، در حل و فصل قطعي و ريشه اي مساله در سطوح سياسي لازم كوشيد و بويژه با درخواست لغو تظاهرات روز سه شنبه، همه امكانات و تدابير گروههاي آشوبطلب داخلي و دشمنان كينه توز خارجي را زمينگير كرد. اين حركت مدبرانه، به تنهايي نقشي مهم در حل و فصل مساله ايفا ذكر كرد عوامل و نيروهاي موثر در حل مسالمت آميز و افتخارآفرين بحران بازداشت، بدون يادآوري - ولو مختصر - نقش دلسوزانه و پيگير آيت الله هاشمي رفسنجاني در آن كه بي كمترين بازتاب مطبوعاتي و در عين حال تحمل پاره اي پرسشها و سرزنشهاي ناآگاهانه صورت پذيرفت، ناقص است. آيت الله هاشمي رفسنجاني، با رايزني ها و تلاش هاي مستمر خود، بار ديگر به درستي نشان داد كه ذخيره اي ارزشمند براي نظام و انقلاب است و در مواقع بروز بحران براستي ستوني آرامش بخش قابل اتكاء تواند بود. و سرانجام، مهمتر از همه، بايد از نقش تعيين كننده و سمت دهنده رهبري نظام در اين كشاكش كوتاه اما آموزنده ياد كرد كه علاوه بر نماياندن اهميت و كاركرد عملي نهاد ولايت فقيه در حل و فصل بحرانها و منازعات كشور، بار ديگر ميداني سخت و بزرگ براي محك زدن شعار التزام عملي به ولايت و حدود واقعي آن براي اين يا آن گروه سياسي شد. گروهي كه همه 10 سال اخير را با شعار پشتيباني - و جالب آنكه انحصاري و شريك ناپذير - از مقام ولايت گذراند اما در عمل شايد راهي ديگر سپرد، در برابرگروهي كه گرچه مديري برجسته و كاردان از ميان خودرا در بند مي ديد، اما فروتنانه ولي واقعي چشم به تدبير رهبري دوخت و استخوان در گلو بر خويشتنداري آرامش، و پرهيز از درگيري پاي فشرد. تدبير مدبرانه مقام معظم رهبري، گرچه دلهايي چركين و دردآلود در خارج از مرزها و آنسوي اقيانوسها راسوزاند و اميدهايي وهم گون در پديداري بي ثباتي سياسي در ايران اسلامي را نقش بر آب كرد، اما در عيدي عوض، بس بزرگي بود كه در آستانه عيد ولايت - عيد غدير خم - به ميليونها دل نگران ايراني بخصوص به مديران لايق و توانمند كشور اعطا شد. بابهره مندي از چنين رهبري و درايتي، رويارويي با امواج سهمگين مخاصمات و مشكلات بين المللي فراروي زيست مستقل و سرافرازانه تمدن ايران اسلامي، نگراني آور نخواهد ماجراي بود بازداشت و آزادي غلامحسين كرباسچي، اما از منظري بس بديع نيز قابل بررسي است. اين ماجرا، آزمون بزرگي براي نهادينه شدن جامعه مدني در كشور ما بود كه ملت بزرگ ايران، با بهره گيري از تمدن درخشان و تجربه يكصد ساله تلخ و شيرين مشروطيت خويش، به حبل متين ولايت چنگ زد و تمريني بزرگ براي آزادي را پيروز پشت سرگذاشت، بي كمترين خشونت و -خداي ناكرده - خونريزي. در اين ميان، البته غلامحسين كرباسچي به خودي خود آنچنان اهميت ذاتي نداشت: او، ناخواسته و به تدبير نادرست رقيبان، به نمادي از كشاكش ميان دو جريان اجتماعي - سياسي ايران تبديل شده بود: ماندن در قالبهاي كهنه و نماندني، و رفتن در بستر پوياي اسلام ناب محمدي. پيداست كه كداميك پيروز شده است.