Hamshahri corpus document

DOC ID : H-770125-41023S3

Date of Document: 1998-04-14

آيا پيكهاي نوروزي فراتر از آموزشهاي سنتي؟ است! اشاره; بدنبال تشخيص عدم كارايي تكاليف نوروزي و به منظور پر كردن اوقات فراغت دانش آموزان دوره هاي ابتدايي وراهنمايي تحصيلي با شيوه هاي صحيح، از حدود ده سال پيكهاي پيش، نوروزي وارد نظام آموزشي دوره عمومي شد. در مورد جايگاه پيك نوروزي بايد گفت، پيك نوروزي نرم افزاري است آموزشي كه كمك مي كند پايايي يك تدريس موفق از مدرسه تا منزل تداوم پيدا كند و در نهايت به يادگيري دانش آموز منجر شود وهمچنين دانش آموز را محور اصلي فعاليت يادگيري قرار دهد. پيك نوروزي به عنوان يك قسمتي تكليف، از اجزاي يك طرح درس به شمار مي رود و خود طرح درس نرم افزاري نيز، است كه از اجزاي يك سازوكار ياددهي به يادگيري ديگربه نام بسته آموزشي است. عيدامسال نيز همچون سالهاي پيكهاي گذشته، نوروزي بين دانش آموزان توزيع شد و دانش آموزان قسمتي از وقت تعطيلات عيد خود را صرف پيكها كردند و هم اكنون نيز، شايد معلمان محترم مدارس در حال بازبيني تكاليف نوروزي دانش آموزان خود هستند. مطلبي كه مي خوانيد گزارشي است علمي كه در مورد ميزان كارايي و معايب پيكهاي نوروزي و توسط آقايان حبيبالله حسيني و محرم حيدري تهيه شده است. تغيير در نظام آموزشي، براي رسيدن به مناسبترين گستره تعليم و تربيت، جهت پوشش دادن ميليونها دانش آموز درسرتاسر جهان از دغدغه هاي آموزشي اغلب پيدا كشورهاست كردن بهترين شيوه هاي آموزشي، به منظور آماده كردن مردان و زنان آينده براي حضور هر چه موفقتردر جامعه همراه با آموزش آخرين دستاوردهاي علمي، به اضافه دخالت دادن عناصر ادبيات فرهنگ، و تاريخ مملكت درعناوين درسي آموزشگاهها، همواره نظامهاي آموزشي را به تكاپوواداشته است. در اين كشورهاي ميان، توسعه يافته، بااستفاده از تكنولوژي پيشرفته، وتبديل آن به تكنولوژي آن آموزشي، را به راحتي در بعد سخت افزاري و نرم افزاري، طراحي و توليد كرده و ضمن آموزش، دراختيار مدارس خود قرار داده اندو تقريبا صددرصد افرادواجبالتعليم خود را تحت پوشش قرار داده اند. ولي در مقابل، به نظر مي رسد كشورهاي در حال توسعه نرم افزارها را راحت تر مي تواننددر اختيار داشته باشند. در كشورما نيز، هزينه گزاف تهيه دستگاهها و وسايل، بي اعتمادي وترس برخي از معلمان ازبكارگيري دستگاههاي فني والكترونيكي، فقدان منطق وانگيزه براي اثبات كارايي اين دستگاهها در پيشرفت امور آموزشي و عدم آموزش كافي، مي تواند غالب معلمان را به استفاده از نرم افزارهاي آموزشي سوق دهد. بكارگيري نرم افزاري به نام پيك نوروزي به جاي انجام تكاليف يكنواخت، تكراري و طولاني در تعطيلات از عيدنوروز، جمله تغييرات نظام آموزشي دوره عمومي، در راستاي استفاده از نرم افزارها در كشور ماست. درست است كه تمرين، تكرار وممارست مي تواند از عوامل موثردر يادگيري باشد، ولي بدون آمادگي ذهني و ادراك صحيح، تكرار هر موضوع مورد مطالعه، نمي تواند تغييرات پايداري در رفتار يادگيرنده ايجاد كند. از طرفي، اهميت تكليف، به عنوان يك حلقه ارتباطي بين خانه و مدرسه قابل تامل است، ولي همانطور كه گفته شد بايد با ادراك صحيح و همچنين با توجه به بافت و زمينه هاي يادگيري در مناطق جغرافيايي، مورد توجه قرار گيرد تا به عنوان يك تجربه مفيد يادگيري به حساب دادن آيد تكليف زياد، بي دقتي، بي رغبتي، اضطراب ومدرسه گريزي را در فراگير دامن مي زند كه در نهايت تنفر ازمحيط آموزشي را در پي خواهدداشت. همچنين تكرار تمرينات يكسان براي تمامي امكان دانش آموزان، تشخيص تفاوتهاي فردي وپرورش خلاقيت را به حداقل مي رساند. پر كردن اوقات فراغت، بايد مفهوم بهره مندي ازاوقات فراغت را به همراه داشته باشد تا دانش آموزان به جاي تكرار بي انگيزه، امكان تفكر، قرار گرفتن در موقعيت جديد، حل مساله و تجربه هاي غيرمعمول را داشته باشند. خلاقيت دانش آموزان در محيطي دور از اضطراب و در رويارويي با سئوالهاي بديع و غير كليشه اي مي تواند پرورش يابد. مسئله اي كه در داخل آموزشگاهها مانع پرداختن به مسايل كيفي و خلاقانه مي شود، شيوه ارزشيابي و در واقع درصد قبولي مورد انتظار از معلمان است كه ايشان را وادار مي سازد براي اينكه از سوي اولياي مدرسه و دانش آموز مورد مواخذه قرار نگيرند، به تخصيص وقت تدريس به مسائل كيفي، كمتر اشتياق نشان دهند، ولي در مورد تكليف منزل، مي توان راحت تر به آن پرداخت. معلمان سعي مي كنند به دانش آموزان تحقيق بدهند و يااز ايشان ارايه كنفرانس راطلب كنند. در مورد آنچه به عنوان تكليف عيد يا پيك نوروزي از آن ياد مي شود بايد گفت، چون پيكهاي نوروزي كه در مدارس توزيع مي شود، تنها براي دانش آموزان هريك از استانها مشترك است، لذا وزارت آموزش و پرورش هر ساله، براي بهبودكيفي آنها، چه از نظر نوع سئوالات و چه از نظر كيفيت چاپ، طرح و كاغذ، در بين استانها به انتخاب بهترينها اقدام مي كند و به اين ترتيب تا حدودي موارد يك تكليف ارزشمند، در پيكهاي نوروزي رعايت مي شود و تقريبا معايب تكاليف سنتي در آنها از بين مي رود. تاكيد بر اين نكته كه تكاليف پل ارتباطي بين خانه ومدرسه است، حايز اهميت است وبايد اذعان داشت همكاري اولياي شاگردان در بهبود وضعيت يادگيري كودكان كاملا موثر است. پيك نوروزي تكليفي است كه براي قريب دو هفته تعطيلات در نظر گرفته شده است. حال اگرپدران و مادران با سهل انگاري ازفرزندان خود بخواهند هر چه سريعتر به تكاليف خود پايان دهند، تا مثلا خيالشان راحت شود، در واقع به اضطراب، عجله و بي توجهي بچه ها دامن زده اند. تحقيقات بر اين نكته اذعان دارد كه پايايي مطلبي كه به مرور زمان قرا گرفته شده، بسيار بيشتر از مطالبي است كه در مدت زمان كم تمرين شده البته است طراحان و مولفان طرح پيك نوروزي، مي توانند به ازاي هر روز از تعطيلات، درصدي از تكاليف را براي انجام دادن مشخص كنند و به اين زمان ترتيب، انجام تكليف را نيز به نظم درآورند. از جمله مواردي كه غالباباعث اعتراض به پيكهاي نوروزي مي شود، حضور چيستانها سئوالها، و جدولهايي است كه در برخي موارد نه تنها دانش آموزان، بلكه نزديكان باسواد و تحصيلكرده ايشان هم قادر به حل آنها نيستند. البته ذكر اين نكته بديهي است كه حضور همين موارد، به اضافه لطيفه، طرح، كاريكاتور و اطلاعات علمي به اين پيكها جذابيت بخشيده، ولي با توجه به تفاوتهاي فردي افراد با يكديگر، نبايد از همه انتظار انجام تكليف را در يك سطح داشت. دقت معلمان به تفاوتهاي فردي و نمود آن در چگونگي انجام پيك نوروزي، قابل تامل است و در واقع محيط اجتماعي، تحصيلاتي و اقتصادي اطراف دانش آموزان به بروز تفاوتهاي فردي ايشان كمك مي كند. براي مثال دانش آموزي كه اولياي بي سواد دارد، احتمالا نخواهد توانست مسائل رياضي و يا معلومات عمومي را مانند كسي كه پدر و مادري تحصيلكرده دارد، انجام دهد. البته منظور موارد استثنايي و استفاده از معلم خصوصي توسط اولياي بي سواد، ولي پولدار با نيست اين وجود، بايد توجه كرد در پيكهاي نوروزي امكان ظهور خلاقيت و هنر وجود دارد و كار معلم در بازبيني تكاليف نوروزي، نبايد از سر رفع تكليف باشد، بلكه هدف، كشف استعدادهاي دانش آموزان و پرورش آنها، از طريق مطالعه طرحها، نقاشيها، انشاءها و نيز پاسخهاي فراگيران به سئوالات تلقي شود. دانش آموزان هنگام انجام پيك نوروزي، به خاطر مواجه شدن با سئوالهاي جديد، امكان گشايش دنيايي جديد و علاقه مندي به آن عرصه، برايشان فراهم مي شود، فقط به شرطي كه همگان، از دانش آموز گرفته تا اولياء و معلمان، در مورد نحوه انجام تكاليف آگاه شوند، تا نه اصرار بر يافتن جواب سئوالات مشكل، باعث تنفر از سئوالات غير كليشه اي شود و نه سرسري انگاشتن آن، باعث حبس خلاقيتهاو حصول نتيجه اي مشابه تكاليف سنتي شود. در پايان، بار ديگر بايد يادآور شد كه تكليف، مكملي است براي يادگيري و شايسته است معلمان براي استفاده بهينه از اين مكمل، پيكهاي نوروزي دانش آموزان خود را به منظوررفع اشكال، ارزشيابي، انتخاببهترين كار و كشف خلاقيت ايشان، با دقت و صرف وقت مورد بازبيني قرار دهند تا درنهايت بتوانند به افزايش سطح كمي و كيفي يادگيري فراگيران خود كمك كنند.