Hamshahri corpus document

DOC ID : H-770125-41021S7

Date of Document: 1998-04-14

ذوالقرنين لقب؟ كيست با سلام و تشكر احتراما به سئوال بنده عنايت بفرماييد: مفهوم قرآني ذوالقرنين و صحت وسقم انطباق آن با كوروش اولين پادشاه منادي حقوق بشر در جهان،؟ چيست دكتر عليرضا خوشنامي ( متخصص كودكان ) بروجرد پاسخ - با تشكر از لطف جنابعالي اجازه بفرماييد براي خوانندگان عزيزي كه ممكن است سئوال شما را در نيافته باشند عرض كنيم كه در قرآن كريم و در سوره كهف چنين مي فرمايد: ( ترجمه )از تو درباره ذوالقرنين مي پرسند، بگو اكنون درباره او با شما سخن خواهم گفت او را در زمين پادشاهي داديم وهمه وسايل حكمروايي را برايش فراهم كرديم بدين وسيله تا آنجاراند كه محل غروب خورشيد است وچنان مي نمايد كه... الخ شان نزول آيات مذكور اين است كه از حضرت رسول درباره ذوالقرنين پرسش شده و آن آيات در پاسخ به آن پرسش نازل گرديده بسياري است از محدثان و راويان صدر اسلام در اين باره كه پرسش كننده چه كسي بود و از طرح اين سئوال چه نظري داشته بحث هاي مختلف كرده اند. اما مشكل اصلي كه شما هم به آن اشاره كرده ايداينست كه اين شخصيت تاريخي باآن ويژگي و اعمالي كه در قرآن كريم ذكر شده كيست و اهل كجاست و در چه كشور و چه زماني؟ مي زيسته است كلمه قرن و ذوالقرنين يعني كسي كه صاحبدو قرن باشد منشاء تعابير و تفاسير مختلفي است كه از اين سوره مباركه به عمل آمده است، چه بعضي قرن را به معني شاخ، كلاه شاخدار گرفته و بعضي ديگر آن را به معناي قرن 33 ساله (يا همان نسل ) گرفته اند و هر مفسر به راهي رفته و به نتيجه متفاوتي رسيده است. طبري مورخ بزرگ ايراني صاحبكتابهاي تاريخ و تفسير كه به نام خود او معروف هستند بسياري از آن آراء و نظرات مختلف راجمع آوري كرده است. ابوريحان بيروني، ابن خلدون، ابوعلي سينا و امام فخررازي نيز از جمله حكماي ايراني و اسلامي هستند كه در اين باره راي هاي متفاوت داده اند. مي گويند ابوعلي سينا اولين كسي بود كه از روي شرح اعمال وفتوحاتي كه در آيات مذكور آمده است اسكندر مقدوني را ذوالقرنين دانسته است. اما مورخان ودانشمندان حاضر معتقدند كه تاريخ زندگي اسكندر بطور كامل ثبت وضبط گرديده و در آن شباهت ميان كارها و اعمال او با آن چه درقرآن درباره ذوالقرنين گفته شده ديده نمي شود. به اين ترتيبملاحظه مي فرماييد كه همه مفسران ومورخان مسلمان هر كدام به نوبه خود بحث ها و تحقيق هايي درباره شخصيت ذوالقرنين انجام داده اند. اما هر چه گفته و نوشته اند نه تنها گرهي از اين مشكل نگشود بلكه محدوده بحث را وسيع تر كرده و كار را دشوارتر از پيش ساخته است. يك دانشمند مسلمان هندي به نام مولانا ابوالكلام آزاد كه هم محققي توانا و دانشمندي جامع الاطراف بود و هم آزاديخواهي فعال و مبارز كه در صف اول نهضت استقلال هند دوشادوش گاندي و نهرو عليه انگليسي هاجنگيده بود رساله اي تحقيقي در اين باره نوشته است. او با احاطه اي كه به تاريخ دنياي قديم و تاريخ اسلام دارد در كتاب ذوالقرنين يا كوروش كبير چنين استدلال مي كند كه اين شخصيت قرآني همان كوروش پادشاه ايراني كتاب است مذكور را دانشمند و مورخ نامدار دكتر باستاني پاريزي ترجمه كرده است و بر آن مقدمه تحقيقي و روشنگري اضافه كرده است. از اين روست كه سئوالي چنين بزرگ را كه بيش از هزار سال است حكيمان و مورخان عالم اسلام و كشور ما به آن پرداخته اند، در فرصتي چنين كوتاه تنها تا همين حد مي توان پاسخ داد.