Hamshahri corpus document

DOC ID : H-761225-40879S2

Date of Document: 1998-03-16

در راه گسترش تبادلات فرهنگي با جهان گزارشي از اجراي اخير اركستر سمفونيك تهران به رهبري نادر مشايخي اركستر سمفونيك تهران اواخر آذرماه 77 براي اجراي برنامه اي به دعوت مقامات فرهنگي اتريش به اين كشور سفر خواهد كرد نادر مشايخي اركستر سمفونيك تهران براي اجراي برنامه موسيقي اواخر سال آتي به اتريش سفر مي كند. رنالددپه مدير مركز هنري فست اشپيل هاووس اتريش كه از اجراي اخير اركستر سمفونيك تهران ديدن كرد در پايان اين برنامه گفت: اركستر سمفونيك تهران داراي ويژگي هايي است كه چنانچه توجه بيشتري معطوف آن شود با هويت فرهنگ ايراني مي تواند در سطح جهان قابل توجه باشد. اركستر سمفونيك تهران با شركت گروه همخوانان (كر ) تهران به رهبري ميهمان نادر مشايخي از 13 تا 15 اسفند در تالار وحدت برنامه اي را اجرا كرد. در ابتداي برنامه اوورتور تراژيك وترانه سرنوشت از آثار يوهانس برامس ( ) 18971833 آهنگساز آلماني نواخته شد. برامس اين قطعه را به سال در 1880 كشور اتريش ساخت. گفته مي شود از او براي ساختن اثري روي فاوست گوته دعوت شده بود و با اينكه نمايشنامه فاوست به روي صحنه نرفت اما برامس اثر خود را نوشته و به پايان مي برد. قطعه ترانه سرنوشت نيز به سال 1871 به اتمام رسيد. متن آواز اقتباسي از رمان هي پريون اثر فردريش هولدرين است. هولدرين رمان خود را باالهام از مبارزات آزادي خواهانه يونانيان عليه تركهاي عثماني نوشته است كه قرنها بر سرزمينشان استيلا داشتند. در قسمت نخست اجراي اركسترسمفونيك تهران قطعه رويش آفتاب اثر نادر مشايخي به اجرا درآمد. اين اثر در سال 1361 ساخته شد و نسخه اول آن براي اركستر زهي تنظيم شده مشايخي بود دو سال بعد اين قطعه را براي اركستر بزرگ تنظيم كرد و مدت آن رابه شش دقيقه كاهش اين داد قطعه با الهام از كتابدر آستانه رستاخيزاثر امير حسين آريان پور نوشته شده است. رنالد دپه به گفته مشايخي، موضوع اصلي در اين اثر مسئله چند زماني است. او مي گويد: از لحاظ فيزيكي تمام عالم يك زمان دارد، تمام كهكشانها با يك زمان پيش مي روند، اين كه ما چند زمان را مي توانيم در ذهن تصور كنيم امكان اين را مي دهد كه در هنرها بتوانيم از آن استفاده كنيم. گروههاي سازي در اين اثر داراي زمانهاي نامساوي هستند و نه تنها از مواد بلكه از منظر احساس هم با هم متفاوت هستند. مشايخي مي گويد: اين نكته باعث چند مسئله مي شود، براي نمونه در مرحله اول ما احساس ثابت زماني رامتزلزل مي بينيم، يعني موادي را كه در يك زمان معين مي شنويم موجب مي شود كه زمان را طولاني تر يا كوتاهتر احساس كنيم. در قسمت بعدي برنامه سمفوني شماره 4 در سي سمبل ماژور اثرلودويك فون بتهوفن ( ) 18271770 آهنگساز بزرگ آلماني به اجرا درامد. بتهوفن اين سمفوني را در سال 1806 فضاي نوشت ذهني متفكرانه و تخيلات آهنگساز در اين اثر كاملا مشهود است. مشايخي درباره اجراي اين اثر مي گويد: هنگام تمرين به بچه هاي اركستر گفتم، مي خواهيد اثر بزرگي را اجرا كنيد پس بايد خوشحال باشيد. شما كيفيت خوبي داريد اما بايد اول آن را كشف كنيد. اگر مرتب بگوييم ضعيف هستيم و از اين بابت شرمسار باشيم، كاري از پيش نخواهد رفت. وي معتقد است: شرايط براي بهتر شدن از هر نظر مهياست و براي رسيدن به وضع مطلوب ابتدا بايد نظم و انضباط را به عنوان يك سيستم فكري رعايت كنيم. همچنين سازهاي نوازندگان بايد تعمير شده و در مواردي سازهاي نوجايگزين سازهاي كهنه شوند. نادر مشايخي فرزند ارشد جمشيد مشايخي بازيگر مشهور تئاتر و سينما است. وي سال 1337 در تهران متولد شد و پس از مدتي تحصيل خصوصي نزد پري بركشلي به هنرستان عالي موسيقي رفت و نزد مصطفي پورتراب به تحصيل هارموني وكنترپوان مشغول شد. او سال 57 به وين رفت و در مدرسه عالي موسيقي اين شهر مشغول به تحصيل در رشته آهنگسازي شد. او همزمان با ادامه آهنگسازي در رشته رهبري اركستر و كر در رشته آهنگسازي الكترونيك تحصيل كرد. مشايخي سال 1366 به عنوان دانشجوي ممتاز فارغ التحصيل شد و گروه هنري يا آنسامبل وين 2001 را تاسيس وي كرد در كشورهاي اتريش، آلمان، ژاپن، آمريكا، كانادا، مجارستان، چك و اسلواكي، انگليس و فرانسه اجراهايي داشته است و تكنوازاني مثل ژان پيررامپال، اورل نيكله و ولفگانگ شولتس قطعات او را اجرا در كرده اند همين سالها اولين اپراي او با نام ملكوت بر اساس متني از بهرام صادقي در وين بر صحنه رفت. مشايخي درباره گروه هنري آنسامبل 2001 وين مي گويد: ما كارهاي مدرن رابا موسيقي هاي نواحي مختلف ادغام مي كنيم. با سازهاي ايراني هم برنامه هايي را بر روي صحنه برديم. مثلا از آقاي ظريف و ساير نوازندگان برجسته ايراني نيز براي اجراي اين آثار دعوت كرده ايم. البته آنسامبل يك گروه اركستري مدرن است. سال پيش 63 اجراي موسيقي را در سه شبانه روز اجرا كرديم. او مي گويد: اركستر بخش كوچكي از فرهنگ است و براي ارتقاء سطح فرهنگي اركستر ابتدا بايد اعضاي آن يك تعهد دروني نسبت به فرهنگ داشته باشندو سپس مسئولان براي آن برنامه ريزي كنند. مشايخي درباره رهبري اركستر و كارهايش مي گويد: فعلا تمام تلاش خودم را متمركز اين موضوع كرده ام كه چه دريافتي از آن اجرا دارم. يعني مرتب خودم را با زمان حال مقايسه مي كنم و براي من مهم نيست كه اين قطعه 200 سال پيش نوشته شده يا ديرتر. برعكس سعي مي كنم آن اثر را با فرهنگ امروزي و نزديك به احساس خودم تجربه كنم. او درباره شيوه هاي رهبري مورد پسندش مي گويد: يكي از استادان موسيقي كه هم اكنون وجود دارد پير بولز فرانسوي است و اجراهاي او هميشه براي من آموزنده بوده است. در درجه اول او تمام مسايل را به روز مي بيند; انگار كه خودش آن قطعه را نوشته است. براي من هم اين موضوع مهم است و وقتي روي صحنه هستم، دوست دارم كه چيزي از آن زمان و لحظه كسب كنم. دعوت از اركستر سمفونيك براي اجرايي در اتريش فست اشپيل هاووس يكي از تالارهاي مدرن اروپاست. اين تالار يكسال است كه فعاليت هنري خود را در شهرسانت پولتن اتريش آغاز كرده است. در اين مركز فعاليت هاي هنري گسترده اي صورت مي گيرد. در بخش موسيقي هر سال هنرمند 5 انتخاب مي شوند تا در يك سال هنري به ارايه آثاري بپردازند. امسال پاول گولدا (پيانيست ) ارنست، كواچيچ ( ويولونيست ) و نادر مشايخي ( رهبر ) از جمله اين پنج هنرمند هستند. يك اتريشي به عنوان آهنگساز و اعضاي آكادمي زالتسبورگ نيز اين عده را همراهي مي كنند. اين تالار هنري از سوي بخش خصوصي وبا حمايت وزارت فرهنگ و هنر اتريش كار خود را آغاز كرده است. هزينه سالانه برنامه هاي اين تالار هم اكنون 4 ميليون شيلينگ اتريش تعيين شده است كه بخش اعظم آن را دولت و شهرداري استان تامين مي كند. رنالد دپه مدير برنامه هاي اين تالار كه براي دومين بار به ايران سفر كرده است، مي گويد: روي پروژه اي كار مي كنيم و به اين منظور از اركسترسمفونيك تهران دعوت خواهيم كرد تا براي اجراي برنامه اي در اين تالار به اتريش سفر كند. او كه اجراي اخير اركستر سمفونيك تهران و گروه همخوانان را بسيار پسنديده است، مي افزايد: اين موضوع نه تنها براي تالار ما مهم است بلكه براي وزارت فرهنگ و هنر اتريش و وزارت امور خارجه كشورمان نيز جالب است و آنها مي خواهند كمك كنند تا اركستر سمفونيك تهران اجرايي در تالارفست اشپيل هاووس داشته باشد. البته فعلا سرگرم مطالعه در اين باره اجراي هستيم اركستر سمفونيك تهران با همراهي 5 هنرمند برگزيده اين تالار ممكن خواهد شد و اين عده وظيفه دارند تا اركستر سمفونيك تهران را آماده اجراي مذكور كنند. مدير هنري تالار معتقد است: پس از ايراد سخنان مهم آقاي خاتمي رييس جمهوري با شبكه CNNخبري ميل به انجام ارتباطات فرهنگي در اروپا با كشورايران بيشتر شده است. به اين ترتيب اجراي اركستر سمفونيك تهران مي تواند گام موثري در گسترش رابطه فرهنگي ايران و اروپا محسوب شود. دپه در پاسخ به تفاوت اركستر سمفونيك تهران با اركسترهاي موجود در جهان مي گويد: نمي توان به طور خاص اين اركستر را با اركسترهايي كه سال 150 از تاسيس آن مي گذرد مقايسه كرد. اما فرصت مناسبي پيش آمده تا به اتفاق تلاش كنيم و با هويت فرهنگ غني كشوري مثل ايران، اركستر مستقلي به جهان معرفي شود كه هويت ايراني در اجراهاي آن نمودار باشد. به هر حال اركستر سمفونيك تهران داراي نقاط قوتي است كه مي توان آن را كشف كرده و تقويت كرد. او معتقد است: همانگونه كه گوته هم به موضوع تبادل فرهنگي كشورها مي انديشيد و به اين منظورديوان شرقي غربي خود را تاليف كرد اجراي اركستر سمفونيك تهران در اتريش مي تواند نخستين گام گسترش تبادلات فرهنگي محسوب شود. به ويژه كه از تابستان 98 دولت اتريش رياست دوره اي اتحاديه اروپا را بر عهده دارد. پيش بيني مي شود پس از انجام مكاتبات لازم در اين باره اواخر نوامبر (اواخر آذرماه ) 77 اين كنسرت به اجرا گذاشته شود و براي جلوگيري از هزينه هاي اضافي ابتدا با برنامه ويژه اي كه اين تالار دارد، كنسرتي در تهران به اجرا درمي آيد و سپس همين برنامه در اتريش بر روي صحنه خواهد رفت. گفتني است، رهبر گروه همخوانان تهران گرگين موسسيان است كه تلاش هاي ارزنده او گروه همخوانان تهران را به سطح قابل توجهي رسانده است و يكي از نقاط مثبت و مهم اجراي اخير اركستر سمفونيك اين گروه بود كه با قوت قطعات انتخابي را اجرا كردند. ضمنا رهبر دائمي اركستر سمفونيك تهران فريدون ناصري است. فرج بال افكن