Hamshahri corpus document

DOC ID : H-761224-40877S1

Date of Document: 1998-03-15

گزارش رئيس جمهوري به مردم درباره وضعيت تامين امنيت براي مديران، اقتصادي كشور سرمايه گذاري و توليد، هدف قطعي دولت است ما در بودجه سال 77 هيچ معجزه اي نمي توانستيم صورت دهيم اما مي توانستيم بگوييم كه به كدام سو مي خواهيم برويم راه ايجاد عدالت اين است كه ما برويم به سوي اين كه آنهايي كه بيشتر دارند هزينه زندگي شان رابپردازند تا ما بتوانيم به آنهايي كه ندارند كمك كنيم حجت الاسلام والمسلمين سيدمحمد خاتمي رئيس جمهوري در يك گفت وگوي تلويزيوني وضعيت اقتصادي كشور و چشم انداز آن را تشريح كرد. رئيس جمهوري در مورد ديدگاههاي دولت نسبت به مسايل و شرايط اقتصادي كشور گفت: مسايل اقتصادي ملموس ترين و فوري ترين مسايل هر جامعه اي است. درست است كه از محورهاي اساسي اين دولت، توسعه سياسي و فرهنگي، يعني توسعه پايدار و متوازن و متعادل هم بوده است. اما مي دانيم كه بدون بنيه اقتصادي متناسب، حتي در عرصه هاي سياسي و فرهنگي هم ما نمي توانيم پيشرفت هاي شاياني داشته باشيم. بنابراين اقتصاد هم بازندگي روزمره مردم، سرو كار داردو هم به عنوان پشتوانه فعاليت هاي سياسي و فرهنگي و علمي در جامعه است. بنابراين اقتصاد مهم است به همين دليل هم بيشترين توجه دولت از نظر حجم وكميت كار به امور اقتصادي بوده، ما بيش از 13 جلسه دولت را صرف مسايل اقتصادي كرده ايم از جمله بررسي بودجه و البته مي دانيم كه آنچه به دولت مي آيد، قبل از آن دهها ساعت كارهاي كارشناسي هم روي آن شده است و آنها را بايد حساب آورد. اگر كسي بگويد كه بعد از انقلاب در عرصه اقتصاد در اين كشور كاري نشده واقعا بي انصافي كرده ما هشت سال درحالي كه مورد تهاجم وسيع نظامي بوديم و بخشي هايي از كشورمان در اشغال بود تنگناهاي فراواني هم در عرصه بين المللي برما تحميل مي شد و ديكته مي شد كشور را هم از موجوديتش دفاع كرده ايم، هم زندگي مردم را جوري اداره كرده ايم كه خيلي جنگ را در عرصه اقتصاد احساس نكردند، اين كار، كار بزرگي است. هشت سال بعد از آن صرف بازسازي شد. مي دانيم كه زيرساخت هاي اقتصادي ما، درگذشته زيرساخت هاي ناقصي بوده و واقعا بصورت مناسبي زيربناي اقتصادي ساخته نشده چه بوده از نظرراهها، انرژي، كشاورزي و چه از نظر حفظ منابع نفتي مان ما مشكلات بزرگي در گذشته، كامل داشتيم. آن مقدار ناقصي كه هم بود بخش عمده اش در جنگ از بين رفت. يعني در دوران سازندگي هم مي بايست ترميم خرابي هاي جنگ را بكنيم حالا منهاي شهرها و روستاهاي ويران شده، از نظر بنيه اقتصادي هم بايد بازسازي بكنيم بعلاوه اينكه مي بايست ظرفيت هاي اقتصادي مان را جلوترببريم. من معتقدم كه كارهاي خيلي بزرگي شده است، اما از آن طرف هم اگر بگوئيم كه در عرصه اقتصاد ما، مشكل نيست آن هم، حرف درستي نزده ايم يعني راست اين است كه مشكلات وجود دارد بخش قابل توجهي ازمشكلات را مردم عزيز ما احساس مي كنند، بخشي از آن هم ممكن است كه علل آن را ندانند. عمده ترين مشكل به نظرمن بيماري ساختار اقتصادي كشور است. چه از نظر توليد، توزيع، چه از نظر مقررات و ضوابطي كه براي فعل و انفعالهاي اقتصادي هست و چه از نظر منابع درآمدي كشور همه جا ما كمبودها، نقص ها وبيماريهايي را مي بينيم و نيز از جهت عدم تعادل و تناسب ميان درآمدها و هزينه ها در بخش قابل توجهي از جامعه ما. شما وقتي كه به آمار رجوع مي كنيد مي بينيد كه در سال 68 ميان دهك اول جامعه و دهك دهم يعني كم درآمدترين و پردرآمدترين اختلاف حدود/19 3برابر است يعني داراهاي مامعدل درآمدشان 19 برابر در شهر در روستا /22 1حدود برابر هست. خوشبختانه در /19تبديل 2 سال 75 مي شود /15 3به يعني اين اختلاف كم مي شود ولي هنوز 15 برابر داراهاي ما بيشتر ازنادارهاي ما دارند و در روستاها اين اختلاف فاصله اش باز زيادتر است /22 1يعني مي شود /21ولي 3باز هم اختلاف كم شد ولي باز مي بينيم كه فاصله زياد است. اين نشانه بيماري علاوه اقتصادماست بر اينكه بايد اين فاصله كم و عادلانه بشود البته اختلاف از بين نمي رود. يك مشكل ديگري هم دارد كه نشانه بيماري اقتصاد ماست. مطلوب اين بود كه پردرآمدترهاي ما، توليدكنندگان وصنعتگران باشند درحالي كه امروز پردرآمدترين كسان ما، كساني هستند كه فعاليت هاي كاذباقتصادي مي كنند. و كسانيكه سرمايه هاي شان هيچوقت در مسير درست توليدو تقويت اقتصاد بكارنمي اندازند و همين اينها هستند كه ما اطلاعات چنداني از آن ها نداريم و نمي توانيم از درآمدهاشان ماليات بگيريم. مطلوب اين بود كه اولا فاصله درآمدها كم بشود ثانيا دهك دهم ما، بيشترتوليدكنندگان باشند كه هم در پناه دارايي اينها اشتغال ايجاد شود و كالا توليد بشود و بيايد در جامعه تعادل بازار ايجاد بشود و از سودي كه مي برد بهره عادلانه بگيريم تا درآمد مالياتي دولت بالابرود. اينها از نمونه بيماريهايي است كه وجود دارد و عمده مسئله هم برمي گردد به ساختار بيمار اقتصادي، از جمله اتكاي اقتصاد ما به نفت كه هم منبع غيرجايگزين است و مصرفش بخصوص درمصارف جاري يعني ما يك منبع عظيم را در يك نسل از بين برديم. دوم اينكه خيلي قيمتش در دست ما نيست وگرنه مي تواند نوسان پيدابكند و وقتي كه رگ حياتي انسان متصل به يك ماده اين چنيني بودكه هم تمام شونده هست و هم بازارهاي جهاني در آن موثر هستند مي دانيد كه نوساناتش چه مشكلاتي ايجاد مي كند. الان ما وقتي كه بودجه را به مجلس برده بوديم قيمت نفت روند صعودي داشت و /17 50ما دلار براي هر بشكه در نظر گرفتيم. وقتي كه در مجلس مطرح شد روند نزولي شروع شده بود مجلس به حق 16 دلار بست اين روند ادامه پيداكرده و ماالان كميته اي داريم تا بررسي بكنيم كه حتي در رقم هاي خيلي پائين تر از 16 دلار هم اگر درآمد داشتيم چگونه مملكت را بگردانيم كه مشكلي پيش نيايد و ان شاالله نخواهد آمد. اين يكي از بيماريهاي مهم جامعه ماست و مواردديگري كه وجود دارد. پس ما هم دستاوردهايي داشتيم و هم هنوز مشكلاتي در عرصه اقتصاد ماوجود دارد. رئيس جمهوري درباره نوسان قيمت نفت و تدابير دولت براي مديريت مالي كشوردر سال آينده گفت: ما يك گروهي را تشكيل داده ايم كه روي فروض مختلف برنامه هايي ما را تنظيم بكنند روي همين دلار 16 پايين تر از آن البته پايين تر از آن چند مرحله هم دارد و نظر مي گيريم امابنده اطمينان مي دهم كه درهرصورت به لطف خداوند چرخه هاي اقتصاد خواهد اما گشت سعي مي كنيم كه حداقل زندگي هايي مردم را كه تاكنون هم تامين مي كرديم تامين بكنيم. به اصل روند توليدلطمه نخورد، ما بايد سرمايه هامان و امكانات بانكي را بهرحال بسوي فعاليت هاي اقتصادي كه هم اشتغال زاست و هم ارزبري كمتري دارد سوق بدهيم و اين كار ميسر است از جمله درامر ساختمان ودر بسياري از فعاليت هاي كشاورزي. اگر نفت ماهم بالا باشد ما بايد برويم بسوي توليدهاي اشتغال زاو آنهائيكه زودتر بازده اش مي آيد و كمتر مارا وابسته به نيرو در مي كند عين حال ما دنبال منابع تازه درآمد ارزي هم همچنان هستيم كه مي دانيد متجاوز از 6 ميليارد دلار مجلس به ما اجازه داد، پيشنهاد ما را قبول كرد كه ما بصورت بيع متقابل يا فاينانس كه اغلبش بيع متقابل است و اندكي هم فايناس هست ما بتوانيم سرمايه گذاري بكنيم. خوشبختانه فضاي بين المللي هم براي اين كار آماده است. البته مردم ما بايد بدانند كه يك سياست خارجي فعال، تشنج زداو منطقي است كه مي تواند زمينه استفاده ما را از تسهيلات بين المللي و نيز از مطرح شدن ما در دنيا و جاپيداكردن جايگاه شايسته مان در عرصه بين الملل فراهم كند. و خوشبختانه سياست خارجي فعال و منطقي و در عين حال اصولي داريم و پيش مي رويم. من فكر مي كنم كه هم با منبع جانشيني كه هست و هم سوق دادن فعاليت هابسوي امكانات داخلي ما، لطمه اي در كار پيشرفت ما پيش نمي آيد. خوشبختانه دوستان دارند برنامه ريزي مي كنند برنامه هاي خوبي هم دارند و هيچ جاي نگراني عمده اي نيست، گرچه بهرحال وقتي كه اقتصاد ما بيمار بود و وقتي كه بهرحال ما وابسته به نفت بوديم مشكلاتي براي ما پيش مي آيد ولي مگر هيچ مشكلي در مقابل تدبير و اراده انسان هست كه سرفرود نياورد و ما معتقديم كه مي توانيم بر مشكلات غلبه پيداكنيم. آقاي خاتمي درمورد بازپرداخت تعهدات خارجي گفت: ما حتما موظف هستيم كه هر ارزي داشته باشيم يك مبلغي، براي تعهدات مان كنار بگذاريم، ذخائر ارزي ما بد نيست البته وقتي كه درآمد ارزي ما كم بشود طبعا ذخاير ما كاهش مي كند و اصلا درحدي نيست كه احساس نگراني بشود به لطف خداوند هيچ وقفه اي در پرداخت تعهدات خارجي مان و انجام وظايفي كه داريم پيش نخواهد آمد و ما با يافتن منابع تازه تر كه الحمدلله وجود داردو با ابتكار بايد بكار بگيريم درعين حال كه خودمان را عادت مي دهيم كه با ارزكمتري زندگي مان را بچرخانيم، آنچه را كه بايد در زمينه تعهدات خارجي خرج بكنيم يقينا همان راعمل خواهيم كرد و مشكلي نخواهيم داشت. رئيس جمهوري در ارزيابي اوضاع اقتصادي كشور پيش از شروع كار دولت جديد گفت: طبعا همه دستاوردهائي كه دولت هاي پيشين بخصوص دولت جناب آقاي هاشمي رفسنجاني بدست آورده بود تحويل ما شد. همين ساخت و سازه هايي كه شده، همين كارهاي زيربنايي اقتصادي كه شده، همين تحولي كه در امر توليد، كارخانه ها و صنايع، سرمايه گذاريهاي خوبي كه در امر آموزش عالي و بصورت طبيعي آموزش و پرورش صورت گرفته و تلاشهاي مختلفي كه صورت گرفته اينها هم به دست ما رسيد. و من همين جا سپاسگزاري مي كنم از تلاش دولت جنابآقاي هاشمي و شخص آقاي هاشمي و از جمله دستاوردهاي مهمي كه به ما رسيد اين است كه مااقتصاد برنامه اي داريم ما در دوران آقاي هاشمي اقتصاد برنامه اي را از صفر شروع كرده ايم يك برنامه را پشت سر گذاشتيم، يك برنامه را به نيمه هايش رسانديم و طبيعي است كه بعدي ها كه مي آيندبراساس راهي كه آنها پيموده اند و نقد آن راه و نگاه به قوت ها و ضعف هايي كه بوده خيلي مي توانندكارشان را اصلاح بكنند. بنابراين هر پيشرفتي كه اين دولت داشته باشد و ان شاالله خواهد داشت مرهون آن پيشرفت هايي است كه در گذشته بوده و ما ادامه آن راه هستيم. اما بهرحال اين دولت بامشكلاتي هم مواجه شد وقتي كه روي كارآمد يعني اگر دولت خود جناب آقاي هاشمي هم بود اين مشكلات را داشت كه نمونه هايي از كار را بايد بگويم تا هم توقعات مردم تنظيم بشود بااين وهم معلوم بشود كه اگر كاري صورت گرفت درچه جوي فعاليت شد. اولا تورم ما درسال 23درصد 75 بالاي بود گرچه از حدود 4948 درصد تورمي كه در سالهاي پيش بود بخاطر اتخاذ سياست هاي درست ارزي، تثبيت نرخ ارز، قيمت گذاري درست و اصلاح روند تعديل اقتصادي كه قبلا داشتيم اين كاهش پيدا كرده بود شايد از نصف هم پايين تر آمده بود يعني روند مثبتي بود ولي شما مي دانيد شمااهل اقتصاديد 23 درصد تورم مشكل است نشانه بيماري است. اين خود مسئله اي بود كه وجودداشت. رشد توليد ما از نيمه هاي سال كند 75 شده بود من آماري كه دارم اينجا مثلا در متوسط /7 2برنامه دوم درصد رشد در داشتيم سال هفتاد و /4 8 دو در سال هفتاد و سه يك خرده افت كرده /1 6در سال هفتاد و /4 5چهار درصد 75 /5 2مجموعه اش كه عرض كردم از نيمه 75 شروع به كندشدن توليدكرد. يعني الان كه توليد ما /3 2حدود درصد است كه هنوز هم از رشد جمعيت مابيشتر است اين روندي است كه از گذشته شروع شد و ما هم در اين زمينه بهرحال ادامه بيكاري /9 داديم 5درصد وضعيتي بود كه وجود داشت اضافه كنيد به اينكه در سال گذشته و پايان /18درصد 5سال درآمدنفتي ما بيشتر شده بود درحاليكه الان كه من درخدمت شما /14 5هستم درصد حدوددرصد 14 درآمد نفتي ما كاهش پيدا كرده و عدم تحقق درآمدهاي ما 15 هزار ميليارد ريال بود تاپايان سال. يعني بخاطر اينكه بعضي مثلا كالاها در جاي خودش مي توانست گران بشود نشده بود ياسودبازرگاني كه مي توانست بالا برود نرفته بود. بعضي درآمدهاي مالياتي تحقق پيدانكرده بودبهرحال ما با عدم تحقق روبرو بوديم و خوشبختانه اين دولت بدون اينكه استقراض بكند و يا كسربودجه اي بدهد كه آثار تورمي اش بالاي 87 درصد مي شد توانست با تدبيرهائي وبا كمك مجلس، كسري بودجه اش را با صرفه جويي در برنامه ها و بودجه هاي خودش با فروش اوراق مشاركت با سوق دادن بخشي از ارز براي توليدات صنعتي به قيمت واريز نامه اي، كه البته هيچكدام از اينها مطلوب نيست ولي معقول ترين و كم ضررترين تصميماتي بود كه گرفته شد و ما توانستيم كه امسال رابا راحتي و بدون اينكه مشكلي پيش بيايد حتي در پرداخت هايمان انجام بدهيم و حتي پاداش آخرسال را هم با وجود اين اختلاف درآمدها ما مثل سال گذشته پرداختيم گرچه من همين جا اعلام مي كنم كه بسيار پاداش كمي بود براي كارمندان ما و واقعا هم دلمان مي خواست بيشتر بپردازيم ولي باهمين وضعي كه داشتيم كه حدود 90 ميليارد تومان فقط همين پاداش ها مي شود، حداقل گفتيم كه به اندازه سال گذشته اين را بدهيم تا ان شاالله سالهاي بعد كه با كمك خود همين مردم درآمدهاي دولت ودرآمدهاي عمومي بيشتر مي شود بتوانيم زندگي بيشتري را براي مردم تامين بكنيم. البته اگر بخواهيم تصويري از وضعيت بدهيم مهمترين مزيت ما برخورداري از مردم خوب، نيروي كار خوب، استعداد بالا و آماده مشاركت در عرصه هاي مختلف هست كه اين بزرگترين سرمايه ماست. يعني مردم و با توجه به اينكه جامعه ما جامعه جواني است هم فكرش جوان است و هم جسمش جوان است و آينده بسيار خوبي دارد. در رشته هاي مختلف هم بحمدالله ماافرادي داريم كه هم تجربه و هم دانش دارند و خود مردم ما سخت كوش هستند و اين سرمايه بزرگ ماست. برخورداري ايران از منابع فوق العاده غني طبيعي چه سطحي و چه زيرزميني، خداوند نفت به ما داده، خداوند معادن فراواني به ما داده، زمينه انرژي داده، چهار اقليمي بودن مملكت اينها امكانات بسيار بسيار وسيع است. بعلاوه اين كارهايي كه در اين مدت شده، زيرساخت هاي اقتصادي ماگرچه هنوز كامل نيست ولي بهرحال الان ظرفيت خوبي را ايجاد كرده كه ما بايد زمينه را فراهم بياوريم كه بهره برداري بشود از اينها. در مقابلش بهرحال مشكلاتي وجود دارد. مهمترين مشكل، بيماري ساختاراقتصاد ماست در توليد، در توزيع و در مقررات و ضوابط حالا اگر شد من بعدا بيشتر در اين زمينه توضيح مي دهم. اقتصاد متكي به نفت ما، نظام مالياتي ما به هيچ وجه مطلوب درآمد نيست مااز در ماليات سال جاري 29 درصد درآمدما بوده يعني ماعمده كارهاي خدماتي وجاري دولت را مجبور بوديم از درآمد نفت يا صادرات مثلا بعضا غيرنفتي مان تامين بكنيم درحاليكه اينها همه اش بايد يعني بهاي حاكميت دولت و خدمات دولت يعني ايجاد امنيت و آموزش وبهداشت را از ماليات بپردازيم. اين نظام بايد تبديل بشود عمده مالياتي هم كه بوده كمتر از بيشتر ازهمين حقوق و مزايا و اين طور چيزها بوده، سودها چون ما سرمايه گذاري هامان خيلي رونق ندارد ياسرمايه هائي كه بكار مي افتد در مسيرهاي كاذب است ما از سود كمتر توانستيم ماليات وضع صادرات بگيريم ما خيلي مناسب نبوده و بايد بيشتر و حتما فعال تر بعد بشود آن اختلاف درآمدو هزينه هاست كه از سال مثلا 7072 به آن /6 5طرف برابر شده قيمت ها در حاليكه حقوق دستمزدها /4 5ما برابر كرديم بعلاوه اينكه خيلي ها هم حقوق بگير ما نيستند. يعني اين تعادل بين درآمدها و هزينه ها نيست، گرچه ماحتما سعي كرديم كه حداقل زندگي مردم بدون دغدغه ادامه پيدابكند و ادامه پيداخواهد كرد. اينها مجموعه جنبه هاي مثبت و منفي بود كه من در امر اقتصاد مي بينم و براساس اين هست كه ما بايد برويم بسوي هم اصلاح ساختار و هم برنامه ريزي درست براي بهره برداري بهتر از امكانات و ان شاالله گام به گام پيش رفتن به آن ظرفيت هايي كه شايسته مردم خوب ماست. رئيس جمهوري درباره اصلاح ساختار و ساماندهي اقتصاد كشور گفت: مايك واحد شوراي توسعه را در نظام تصميم گيري مان ديديم غير از شوراي عالي اقتصاد، شوراي توسعه. كه البته اين هم تهيه شده پيش نويس تهيه شده الان در اختيار صاحبنظران دانشگاهي، صاحبان تجربه در امور اقتصادي، متفكراني كه بهرحال در اين زمينه كار دارند، به دهها نقطه، چه كساني كه با سياست هاي دولت موافقند و چه كسانيكه مخالفند داديم كه تا پايان اسفند اين نظرها جمع بندي مي شود مي آيد با نگاهي به همه نظرها. ما جمع بندي نهايي مي كنيم در دولت تصويب مي كنيم و البته همين را بايد ببريم خدمت مقام معظم رهبري چون بهرحال هنوزسياست هاي اقتصادي مارا مجمع تشخيص مصلحت تدوين نكرده تا به تصويب رهبري برسند تا مابراساس آن كار بكنيم، جز مواضعي كه مثلا رهبري معين ما فرمودند اين چيزشسته و رفته را مي بريم خدمت ايشان، نظرهاي ايشان را لحاظ مي كنيم تا بگوييم كه لااقل تا اين دولت هست براساس اين نظام و ساختار در اين كشور كارخواهد شد، يعني امنيت بدهيم به جامعه و اين اطمينان يك كار بزرگي است كه انجام گرفته كه من هم نمي خواستم گزارش بدهم مي خواستم اين كار به اين مرحله رسيده باشد تا بيايم گزارش بدهم به مردم. مرحله دوم مطالعه و بررسي و نقد برنامه هاي گذشته است. دوبرنامه گذشته كه سازمان برنامه و بودجه موظف است كه اين كار را بكند. اين را هم گفتيم كه هركس نظري دارد چه بصورت سمينارهايي كه مي گذاريم و چه بصورت نظرخواهي هاي خاص كه مي كنيم، نظرشان را بدهند و نقد بكنند دوبرنامه را. در كنار آن مطالعات و آمايش سرزمين را احياكرديم. يعني ما وقتي كه مي خواهيم برنامه سوم را بريزيم چارچوب كالبدي آمايش سرزمين را داشته باشيم يعني مزيت هاي نسبي، امكاناتي كه در مناطق مختلف است كه الان واقعا توزيع امكانات توسعه اي ما به تناسب امكانات منطقه اي ما شايد نباشد چون اطلاعات نداشتيم، از تلفيق اينها و باتوجه به شناخت درست مسايل، با تدوين ساختار اقتصادي، ما آماده مي شويم كه برنامه سوم رابرنامه مطمئن تر و بهتري باشد كه بتواند به اين نتايج برسيم. در كنار اين مسئله ما باز يك گروهي راگذاشتيم كه بعدا هم مجلس هم تبصره 35 را گذاشت براي رسيدگي به امر شركت ها كه ديشب همين بحث مفصل آن را در هيات دولت داشتيم. انبوه شركت هاي دولتي كه وجود دارند، كدامهايش بايدبمانند براي دولت و آنهائيكه هم مي مانند چه اصلاحاتي بايد در آن بشود و كدام ها بايد منحل بشوندو كدامها بايد در اختيار بخش هاي خصوصي و تعاوني قرار بگيرند و چكار بكنيم كه حاكميت دولت برود بالا، تصدي دولت بيايد پائين، و فضا را باز بكنيم براي امكانات غيردولتي كه در جامعه ما هست اين هم از كارهاي مهمي است كه شما مي دانيد هم در ساختار اقتصادي و هم در برنامه سوم خيلي كارما را آسان مي كند اينها كه حالا در ذهنم بود از جمله كارهاي اساسي و بنيادي است كه مردم ما بايدمطمئن باشند كه خدمتگزاران شان كه افتخار خدمتگزاري آنها را دارند، دارند تلاش مي كنندوان شاالله باروش هاي علمي و همه جانبه و باتوجه به استفاده بهتر از امكانات و به فعليت رسيدن امكانات، ما هنوز از موقعيت ممتاز بين المللي كشورمان استفاده نكرديم. شما فقط فكر بكنيد اگر مازمينه سازي انتقال ترانزيت كالاها از خليج فارس به آسياي ميانه و بالعكس انجام بدهيم چقدر درآمد كشورما زياد مي شود يعني همين دوستان، در خليج فارس هستند كشورهاي مختلف، اگر اين امكان را داشته باشند كه از طريق ما يا از كشورهاي ديگر بالاخره خليج فارس و درياي عمان جاي بزرگي است، راههائي كه همين در زمان آقاي هاشمي ساخته شده راه آهن، جاده ها و اينها مي تواند ما را تقويت بكند، بندرها، بندرامام، بندرشهيدرجايي اينها جاهاي بزرگي است كه بايد ظرفيت هايش بالارفته و بالاتر برود و از همين امكان ترانزيتي، الان ببينيد انتقال نفت و گاز آسياي ميانه يعني تركمنستان و قزاقستان به اتفاق مي گويند كه از راه ايران نزديك تر و اقتصادي تر است اين را خداوندبه ما آنها داده است اگر بخواهند ببرند از زيردريا، چندين برابر تمام مي شود وبعدا يك درياي زلزله خيز كه هر آن ممكن است كه مشكلي ايجاد بكند كل درياي خزر را آلوده بكند. و من معتقدم كه همه كشورهاي منطقه حتي خود تركيه و ديگران به اين نتيجه رسيدند، خود آمريكائيهايي هم كه بهرحال آب درهاون مي كوبند و خيال مي كنند كه با اين روش هاشان مي توانند با ايران مقابله بكنند و واقعا هم برنامه هاشان تا حالا بنظر من شكست خورده است خود آنها هم من معتقدم كه دراز مدت و ميان مدت به اين نتيجه مي رسند كه آنچه را كه خداوند به اين ملت و مردم داده و به جهان داده، استفاده ازموقعيت به نفع اقتصاد جهان، صلح و آرامش جهان است استفاده خواهد اين شد امكانات را ماان شاالله بتوانيم بهتر بهره برداري كنيم. چه در اقتصاد خارجي و چه در اقتصاد داخلي ما بايد واقعا نظام مديريت اقتصادي مان را دگرگون بكنيم. امروز واقعا روند اجرا و مديريت و روند مقررات به نفع صادرات دراين كشور نيست. روند مديريت و روند مقررات به نفع توليد و سرمايه گذاري در اين كشور انحصارات نيست، دولتي، هر چه بيشتر باشد توان اقتصادي مملكت را كمتر مي كند هرچه فعاليت هاي اقتصاد نيازمند گرفتن مجوزهاي متعدد از دستگاههاي مختلف باشد اين سبب ركود و مشكلات مي شود هرچه ما رقابت را درعرصه اقتصاد كم بكنيم ابتكار مديريت و زايش ذهن مديريت كمترمي شود و اينها همه ايجاب مي كند كه مايك تجديدنظر اساسي در مديريت اقتصادي و از جمله مديريت ما در صحنه اقتصاد خارجي مان انجام بدهيم. رئيس جمهوري در مورد چشم انداز اقتصادي كشور گفت: ما در بودجه سال 77 هيچ معجزه اي نمي توانستيم بكنيم اما مي توانستيم بگوييم كه به كدام سومي خواهيم برويم و كاملا موفق بوديم در تنظيم اين بودجه در شفاف شدن بودجه درواقعي ترشدن درآمدها و چندجهت گيري در اين بودجه هست كه مي تواند نگاه ما را بسوي آينده اي كه مورد نظرماست جلب بكند اولا در همين بودجه با همه محدوديت هايي كه /35 4داشته درصدرشد داشته بودجه عمراني نسبت به عملكرد سال جاري، يعني ما اهتمام به امر توليد در همين بودجه هم داشتيم. جهت گيري دوم كاهش سهم دولت و بخش دولتي از تسهيلات بانكي است. يعني آزاد كردن منابع بانكي براي بخش غيردولتي و توليد و اشتغال در جامعه كه اين مسئله، مسئله مهمي است. يكي از موارد مهمي كه احيانا سبب ازدياد نقدينگي و تورم و اينها مي شد، آسان ترين راه استفاده از امكانات يعني امكانات تسهيلات بانكي بود كاهش نسبت بودجه به توليد ناخالص داخلي يعني در واقع آزادكردن بخش هاي از امكانات براي بخش هاي غيردولتي، زمينه استفاده از تسهيلات خارجي يك منبع خيلي خوبي است كه تزريق مي شود به اقتصاد ما، تصميم مي گيريم كه بيشتر بسوي اتمام طرحهاي نيمه تمامي كه موجود هستند و دست نزدن به طرحهايي كه ممكن است مابه خاطر كمبود منابع آن ساليان دراز طول بكشد و خيلي گران براي مملكت تمام بشود و نيز سوق دادن امكانات و سرمايه ها به طرحهاي اشتغال زا و زودبازدهي كه در جامعه است. گرايش به كم شدن رشد نقدينگي و كم شدن تورم، مااميدواريم كه اگر خدا بخواهد نسبت به سال گذشته تا چهار -پنج درصد كاهش رشد تورم داشته باشيم يعني نگاه كردن به جيب مردم اينكه مي گويند هميشه تورم ملازم است با رونق اقتصادي، معمولا تورم هاي يك رقمي است، حالا يكي - دودرصد از تورم يك رقمي اضافه تورم بشود، رونق ممكن است ايجاد بكند ولي همين كه تورم دورقمي شد هرچه موجب افزايش تورم بشوددرهمين بودجه ما 30 درصد از بودجه جاري مان را سعي كرديم اختصاص بدهيم به آن چيزهايي كه جنبه تامين اجتماعي دارد و براي مردم عدالت اجتماعي است. هزار ميليارد ريال ما گذاشتيم فقط براي تامين نيازهاي دهك هاي پايين جامعه، زنان، كودكان بي سرپرست و كسانيكه درآمدهاي خيلي كمي دارند، براي كمك هاي مختلف 300 ميلياردريال براي اشتغال جوانان بطور خاص در نظر گرفتيم ميليارد 50 ريال براي فعاليت هاي فرهنگي دانشجويان در نظرگرفتيم. افزايش حقوق بازنشسته ها را داديم. تا واقعا بتوانيم كه يك خرده هم كمك كرده باشيم به طبقات پايين و نشان بدهيم كه راه ايجاد عدالت اين است كه ما كم كم برويم به سوي اينكه آنهاييكه بيشتر دارند هزينه زندگي شان را بپردازند و آنهائيكه ندارند ما بتوانيم كمك بكنيم به آنها و آن روش يارانه اي كه همه يكسره از آن استفاده بكنند در دراز مدت ما بايد اصلاحش كنيم به نفع طبقات پايين و به نفع كل جامعه. جبران كاهش درآمدهامان بدون استقراض و بدون به اصطلاح دادن كسري بودجه به مجلس، اين هم بنظرم نكته مهمي بود كه ما انجام داديم. بهرحال اين جهت گيري هاي دولت است كه ان شاالله با تدوين سامان اقتصادي و با برنامه ريزي درست در امر برنامه سوم مامي توانيم برويم بسوي هدف مطلوب، اما آنچه كه بايد بشود و چشم انداز من به آينده، مثبت است ومطمئن هم هستم مردم كه نيروي اصلي هستند اگر درست در جريان قرار بگيرند و ما خوب اين ديالوگ و گفت و گو را با خود مردم برقرار كنيم و زمينه سازي حضور مردم را در صحنه داشته باشيم چون من معتقدم كه دولت قيم مردم نيست، زمينه سازاست براي فعاليت ما آنها به نمايندگي از اين مردم داريم كار و تلاش مي كنيم. ما صاحب امكانات مملكت نيستيم، امانت داريم و مهمترين كاراين است كه زمينه را فراهم كنيم كه مردم در صحنه حضور و مشاركت داشته باشند، از جمله در صحنه اقتصاد براي اين كار ما يقينا درآينده بايد توليد را در محور فعاليتهاي مان قرار بدهيم و تا اشتغال ايجاد بشود و تا كالا توليد بشود و تا خودش تورم را بياورد پايين تا بنيه اقتصادي درست بشود، توليدهم امنيت مي خواهد، ما بايد اين مسئله را حل بكنيم كه كسي كه سرمايه گذاري مي كند سود مي تواندداشته باشد، البته ما بايد كاري بكنيم كه سود عادلانه باشد اجحاف نباشد ولي اين تامين بايد داشته باشد، كسي كه سرمايه مشروعي دارد اين سود را بدست مي آورد و بعد كسي مچ او را نمي گيرد. ببينيدمامشكلاتي از نظر رواني هم داريم اين كه گفتم از سال 75 به اين طرف، كندي رشد توليد داشتيم، به اين معنا نيست كه ما منابع كمتري را در اختيار قرار داديم، انگيزه يك كمي كم شده، من فكر مي كنم يك خرده اش جنبه رواني دارد، از يك طرف مديران ما بايد امنيت داشته باشند. يعني در جامعه بايدمشخص بشود كه ما از مديران مچ گيري نمي كنيم شعار اين دولت، قانون گرايي است يعني نظمي كه برقرار شدنظمي است كه قانوني خواهد بود و تخلف در او پذيرفته نيست و با تخلف بايد برخوردبشود اما ما بايد اجازه بدهيم كه مدير ما هم با شجاعت از امكانات و اختياراتش خود استفاده كند وحتي اشتباه مدير را هم بپذيريم اگر خداي نكرده جوي فراهم بشود كه هر كسي ممكن است اشتباه بكند يا تخلف بكند بيش از حدي كه شايسته آن است با او برخورد بشود با حيثيت و اينها، مديريت ترسو، مديريت محافظه كار، كار نمي تواند بكند. از آن طرف اگر سرمايه گذاري هم امنيت نداشته باشدكسي سرمايه گذاري نمي كند. چرا بيايد سرمايه اش را بگذارد در جايي كه دير بازده است و نرود درفعاليت هاي كاذب و آن را بكار مياندازد كه يك شبه سودهاي زيادي داشته باشد. ببينيد من يك مثال مي خواهم بزنم چه درزمان حضرت امام چه در زمان رهبري حضرت آيت الله خامنه اي مدظله، خوبرهبري بايد جهت گيري هاي جامعه را بگويد، دردها را بگويد، آن افقها را نشان بدهد. هميشه رهبري، هميشه امام راجع به عدالت اجتماعي و راجع به كم شدن فاصله طبقات صحبت كردند از جمله مطلب درستي كه رهبري فرمودند راجع به ثروت هاي بادآورده. ما الان كه اينجا نشسته ايم دو سه جلسه در هيات دولت راجع به اين ثروت هاي بادآورده و اينكه چه مشكلي در سيستم اقتصادي ماست كه احيانا ممكن است به رانت منتهي بشود، ما داريم فكر مي كنيم در اين زمينه و فكر هم كرديم و هركسي هم تخلف كرد ناعادلانه بدست آورد بايد برخورد بكنند باهاش. اما اگر هم متاسفانه چه در زمان امام و چه در حالا اين بزرگواران كه نكته هاي درست مي گفتند يك جو شعار زدگي درجامعه، تريبونهاي ما، گفتارهاي ما، يك نوع ايجاد مي شد كه هركس اگر ثروت مشروعي هم دارد، سرمايه گذاري مشروعي هم مي كند احتمال دارد كه امنيت نداشته باشد نه، اين بايد از بين برود. يعني در درجه اول قوه قضاييه، قوه مقننه و قوه مجريه به تريبون هاي رسمي ما، بايد اين امنيت را ايجادبكنند مقررات ما بايد ايجاد امنيت بكند من بايد به سرمايه دار كه مي خواهد سرمايه اش را بگذارد وسرمايه مشروع دارد تضمين بكنم سودش را، سرمايه خارجي هم همين طور است، امنيت مي خواهد. ايجاد امنيت و ايجاد ثبات در عرصه اقتصاد براي سرمايه گذاري افزون تر و توليد ازمحوري ترين جهت گيري هاي دولت است و من اطمينان مي دهم كه با همه وجود، دولت خواهدكوشيد كه اين ثبات و تثبيت را در جامعه ايجاد بكند و اين امنيت رابراي مديرانش و براي مديران بخش دولتي و براي توليد و سرمايه گذاري ايجاد بكند اين جهت گيري مهمي است كه ما خواهيم در كرد زمينه صادرات ما يقينا بايد فعاليت بكنيم. البته جهت گيري ما همين است ماالان تصويب كرديم دردوجلسه قبل، كه صادرات غيرنفتي صددرصد ارز آن در اختيار آنها قرار اين بگيرد يعني رونق. ماآمده ايم در زمينه سيمان كه حدود 1918 ميليون تن مثلا مصرف ماهست گفتيم كه تا 20 ميليون تن آن به عنوان ذخيره و پشتوانه هم مثلا درنظرباشد از آن به بعد بايد صادر بشود كه الان سه ميليون تن، مااضافه برمصرف مان توليد داريم كه صادر بشود و از سالهاي بعد هم زيادتر مي شود رشد زمينه صادرات. البته اينجا كيفيت توليد مهم است يعني ما بايد تحولي در كيفيت توليد و استفاده بهينه ازكارهامان داشته باشيم كه هم در داخل قدرت انتخاب مردم را ببريم بالا هم بتوانيم رقابت بكنيم باخارج، اين كار را انجام خواهيم ما داد سعي خواهيم كرد به لطف خداوند كه همواره فشار روي مردم كم بشود الان هم با وجود اينكه ما درآمدهامان كم بوده تا آنجاييكه مي توانستيم جلوي رشد بي رويه قيمت ها را تا آنجا كه دست دولت بودگرفتيم البته اين را بگويم ما در مقابل بعضي مشكلاتي كه داشتيم خداوند عنايت كرد امسال بارندگي خوبي داشتيم وآن خشكسالي را كه دوسال هم تحمل كرديم مشكلاتش را و ان شاالله به لطف خداوند نخواهيم داشت ما يقينا زندگي مردم را و بخصوص طبقات كم درآمد را تامين خواهيم كرد ولي قيمت ها تا آنجا كه بشود نبايد افزايش پيدا كند ولي اينكه قيمت هاحتماافزايش پيدا نكند درست نيست يعني توليدكننده هم بايد برايش صرف بكند. اگر هم ما قيمت هارا مي بريم بالا راه حلهاي جبراني ان شاالله برايش درنظر مي گيريم كه هم توليد لطمه نخورد و هم مردم لطمه نخورند اينها جهت گيري هاي اساسي است كه ما بايد داشته باشيم و ان شاالله خواهيم داشت. من اينجا مي خواهم بگويم كه بهرحال اكثريت مردم بزرگوار راي دادند، البته آن كسانيكه به من راي ندادند بنده ارادتمند همه هستم و خودم را خدمتگزار همه مي دانم ولي بهرحال در آن كساني كه راي دادند و امروز هم كساني كه هستند و مي خواهند مملكت پيش برود ما برنامه ها و اهدافي داشتيم كه توقع هم اين هست كه مردم همواره يادشان باشد كه به چه راي دادند ما هم يادمان باشد كه چه مطرح كرديم و براي آن چه راي گرفتيم. اين رابطه دولت و مردم مستمر باشد من دست مدد درازمي كنم به سوي مردم. از كساني كه خداوند به آنها دارايي داده تقاضا مي كنم كه بيايند سرمايه گذاري بكنند و به سود عادلانه هم اكتفا بكنند. و از اسراف پرهيز بكنند از كسانيكه درآمد كمتر دارند تقاضامي كنم كه راه استفاده بهينه را از امكانات موجود به كمك همديگر ياد بگيريم. اما انصاف اين است كه مصرفي مان زياد است جناب آقاي طلايي و اين مسئله اي است كه من بدم نمي آيد كه مسايلي راخدمت دوستان عرض بكنم. بهرحال مي دانيد كه ما مثلا در 76 6 سال هزار 822 ميليارد ريال يارانه مستقيم داديم در سال 77 هفتاد هزار و هشتاد ونه ميليارد ريال يارانه مي دهيم يك كمي زياد شده است اما يارانه مخفي ما در انرژي و نفت بين 30 هزار ميليارد ريال و 45 هزار ميليارد ريال تخمين زده مي شود. يعني حداقل ما 30 هزار ميليارد ريال داريم يارانه مي دهيم و اين مصرف، مصرف زيادي است كه ما بايد صرف جويي بكنيم بخصوص در اينجا. ببينيد ما دوبرابر مصر، بيش از دو برابرچين، /4 5برابرهند و 5 برابر اندونزي مصرف مي كنيم /8 40بشكه مصرف سرانه ماست. اين مسئله، مسئله مشكلي است از آن طرف بازدهي ما به ازاي هر هزار دلار توليد ناخالص با قيمتهاي ثابت دركشورهاي پيشرفته /1 5ما تا سه برابر انرژي مصرف مي كنيم براي اينكه هزار دلار به درآمد ناخالص ملي ما اضافه بشود، اينها يعني اسراف دارد مي شود در اين كشور، يك عزم ملي مي خواهد اگر ماصرفه جويي در هزينه هاي مصرفي، يعني مصرف مان را واقعي بكنيم كه بارفاه نسبي ما منافاتي نداشته باشد، هفت ميليارد دلار در سال فقط امكان صادرات بيشتر نفت ما مي شود و آن نفت خام است تازه ما نمي خواهيم، نفت خام نمي خواهيم صادر كنيم و نفت را بايد تبديلش كنيم به كالاهاي داراي ارزش افزوده بگوييد 70 ميليارد صدميليارد، وقتي كه ما با يك صرفه جويي مي توانيم اين كار رابكنيم، البته ما بايد طرحش را تهيه بكنيم، برنامه بريزيم و از مردم هم تقاضا مي كنم كه مسئله صرفه جويي، الان يك سوم نان ماهدر مي رود يا بخاطر پخت بد است يا بخاطر چيزهاي ديگر، و ازجاهاي ديگر آب وبرق، اين صرفه جويي مهم است و من در دولت دستور دادم كه صرفه جويي رادولتي ها از خودشان شروع بكنند و هر بخشي برود بگويد كه در سال آينده چه صرفه جويي هايي مي تواند بكند كه در آخرسال مابراساس پيش بيني خودش، بتوانيم محاسبه بكنيم كه چه صرفه جويي كرد. دولت ان شاالله صرفه جويي خواهد كرد مردم بزرگوار ما هم صرفه جويي بكنند ما هم تلاش خواهيم كرد كه زندگي مردم را تا آنجاييكه مي توانيم تامين بكنيم هرچند كه من مي دانم بخش هاي قابل توجهي از مردم ما با مشكلات اقتصادي روبرو هستند اما همه بايد با همديگر دست به دست هم بدهيم بكوشيم از امكانات استفاده كنيم، ايران را بابنيه اقتصادي محكم و با سربلندي فرهنگي وسياسي بسازيم، همچنان كه در طول تاريخ ايران، ايراني و مسلمانان ايراني افتخار آفريدند در اين دوره هم همچنين كه خود انقلاب شان افتخار آميز بود در ساختن ايراني آباد و سربلند هم افتخاربيافرينند، من به لطف خداوند و با همت و صبوري وتدبير و همكاري و همدلي ملت، كاملا مطمئنم وبه لطف خداوند آينده خوبي را براي مردم اين كشور پيش بيني مي كنم.