Hamshahri corpus document

DOC ID : H-761224-40871S15

Date of Document: 1998-03-15

مگر پنبه غير هيدروفيل هم وجود؟ دارد روي بيشتر بسته هاي پنبه كه درداروخانه ها و خواروبارفروشي ها عرضه مي شود عبارت پنبه هيدروفيل ديده مي شود. اين عبارت به چه معني؟ است مگر پنبه غير هيدروفيل هم؟ داريم محمد، ج - تهران پاسخ: چرا كه؟ نه هم پنبه هيدروفيل داريم و هم غير هيدروفيل. اما اجازه بفرماييد ابتدا ببينيم پنبه هيدروفيل چيست و خود كلمه هيدروفيل به چه معني است. بايد با صراحت خدمتتان عرض كنيم كه بسياري از مردم معني اين كلمه را به درستي نمي دانند و تصور مي كنندهيدروفيل به معني بهداشتي، ضد عفوني شده يا چيزي در اين رديف است. برخلاف تصور آنها اين كلمه نه تنها به معناي بهداشتي و سالم و پاكيزه نيست بلكه هيچ ارتباطي با بهداشت و سلامت ندارد. اين واژه يك اصطلاح علمي است و از دو جزءهيدر يائيد ( hydr) وفيل ( phil) درست شده است. جزء اول به معني آب است و فيل هم به لاتين به معني دوست داشتن و عاشق چيزي بوده است (مثل فيلسوف كه به معني دوستدارو عاشق دانش است و ما به فارسي آن را فيلسوف مي گوئيم. ) بنابراين phil- o-hydr يعني دوستدار آب و به چيزي گفته مي شود كه آب را به خودش جذب مي كند. در علم شيمي، فيزيك و هيدروفيل زيست شناسي، به تركيبي گفته مي شود كه ميل زيادي براي كشيدن و جذب كردن آب به خودش دارد: مثل نمك طعام يا نمك آشپزخانه. در قديم در كشورما رسم بود كه در پيت ها يا گوني هاي برنج قدري نمك مي پاشيدندتا از رطوبت برداشتن و خراب شدن برنج جلوگيري شود. پدران ما بدون آنكه از ساختمان ملكولي نمك چيزي بدانند به تجربه دريافته بودند كه نمك طعام خاصيت هيدروفيل دارد. پنبه هايي كه در قديم در خانه ها يابه منظورهاي بهداشتي، پزشكي و صنعتي مورد استفاده قرار مي گرفت به اين دليل كه از الياف گياهي - طبيعي درست مي شد به طور طبيعي جاذب آببودند، و ديگر لزومي نداشت روي بسته آنها بنويسندپنبه هيدروفيل. نوشتن اين لفظ روي بسته پنبه از زماني آغاز شد كه پنبه هاي مصنوعي (يعني آنهايي كه با الياف غيرطبيعي و غيرگياهي ساخته مي شود ) به بازار وارد چون شدند الياف مصنوعي عموما از موادنفتي به دست مي آيند هيچ ميل براي جذب آب به خودشان ندارند. به نفت، روغن و تركيبات چرب كه به هيچ وجه با آب مخلوط يا تركيب نمي شوند در اصطلاح علم ماده هيدروفوب گفته مي شود: يعني دشمن آب. مردم مشاهده مي كردندكه پنبه هاي مصنوعي جديد گرچه بسيار نرم تر و تميزتر و يك دست تر از پنبه طبيعي بودند اما قابليت جذب آب نداشتند. بعدها با افزودن بعضي مواد جديد يا واردكردن تغييراتي در ساختمان خود الياف هاي مصنوعي نوعي پنبه مصنوعي ساخته شد كه قابليت جذب آب هم داشت. تاكيد و چاپ واژه هيدروفيل روي بسته هاي پنبه از همين جا ناشي مي شود: يعني به مصرف كننده اعلام مي دارند كه اين پنبه حتما جاذب آب است و آب را به خودش مي كشد. بااين حساب، الياف غير هيدروفيل به درد ساختن پارچه هاي آمپرمابل (يا نفوذناپذير در مقابل آب )مي خورند و كاربرد بسيار هم درنساجي دارند. اميدواريم اين موضوع براي شما روشن شده باشد كه واژه هاي هيدروفيل و هيدروفوب چيزي در باره بهداشتي بودن يا نبودن پنبه اي كه مصرف مي فرمائيد نمي گويد.