Hamshahri corpus document

DOC ID : H-761221-40852S15

Date of Document: 1998-03-12

چرا ته خيار تلخ؟ است از شما سئوالي دارم كه خودم قريب ده سال است در جستجوي پاسخ آن بوده ام. اميدوارم شما بتوانيدآن را جواب بدهيد، اما اگر شماهم نمي دانيد دست كم از طريق روزنامه تان اعلام كنيد. سئوال اين است: چرا ته خيار تلخ؟ است شهريار م - كرمانشاه . پاسخ: كاش روزنامه همشهري و ستون پرسش از شما پاسخ از ما ده سال پيش كارش را شروع كرده بودتا شما مجبور نمي شديد ده سال وقت عزيز راصرف اين سئوال كنيد، با تشكر ازسئوالتان بايد عرض كنيم كه بسياري از سئوالهايي كه مردم علاقمند ولي غير متخصص دارند پاسخ آنها به صورتي كه موردنظر ايشان است دركتابها وجود ندارد. ما سعي مي كنيم ابتدا تصويري كلي تر و عمومي تر ازمقوله را در مقابل ديدگان شما مجسم كنيم تا شما خودتان دريابيد چگونه بايد جواب سئوالتان را پيدا كنيد. اول اين نكته را بايد درنظر داشت كه زيست شناسان با صرف دو هزار سال مطالعه مداوم دريافته اند كه هم گياهان و هم جانوران علي رغم اختلافهاي ظاهريشان باهم قرابت و خويشي دارند. (مثلا گربه پلنگ، خانگي، ببر، شير، يوز، گربه وحشي وصدها جانور ديگر باهم فاميل هستند وهمه عضو يك خانواده ء بزرگتر هستند. )ميليونها گياه هم به همين صورت عضوچند صد خانواده اند. شناسايي خانواده ها (و نه تك تك اعضاي آن ) اين حسن را دارد كه دانشمند با دانستن خصوصيات هرخانواده مي تواند حدس بزند بقيه گونه ها - يا اعضاي ديگر خانواده -چه ويژگي هايي بايد داشته باشند. گروهي از گياهان، خانواده اي است كه به لاتين آن را كوكوربيتاسه يابه فارسي كدوئيان - يا كدومانندان - مي گويند. اين خانواده كه خيار هم عضوآن است خصوصيات مشتركي دارند: يكي هم اينست كه در ريشه، ساقه، برگ وحتي ميوه بعضي از آن ها يك ماده سمي يافت مي شود. در يك گياه اين خانواده كه به فارسي فاشرا ناميده مي شود، سم آن بسيار قوي است و خاصيت قي آوري و مسهل قوي دارد. اگر انسان كمي از ساقه، ريشه يا برگ اعضاي اين خانواده را بخورد حالت قي و اسهال دست مي دهد. گياهان عضو اين خانواده، كدوي سبز و حلوايي، خيار، خربزه هندوانه، و... هستند. عضو ديگر اين خانواده گياهي است كه به فارسي آن راهندوانه ابوجهل و به عربي حنظل مي گويند. ميوه اين گياه كه به اندازه يك ليموي كوچك است حاوي ماده سمي و تلخي است. حنظل در تلخي آنقدر معروف است كه در اشعار وضربالمثل هاي فارسي از آن زياد نام برده شده است. عضو ديگر اين خياروحشي خانواده، است كه برخلاف نامش هيچ شباهتي به خيار ندارد. ميوه آن به اندازه يك زيتون ولي كركدار است. شيره موجود در اين گياه هم مثل شيره بقيه اعضاي خانواده خاصيت مسهل و ضد يبوست دارد و هنوز كه هنوز است در انگلستان از خشك كرده اين شيره به عنوان داروي ضديبوست و مسهل استفاده مي كنند. بنابراين، همه اعضاي اين خانواده گياهي هركدام داراي يك ماده تلخ و سمي هستند. از همين تصوير كلي در باره اين خانواده كه خدمتتان تقديم شد شما مي توانيد نتيجه بگيريد كه در گياه خيار معمولي هم بايد همان مواد سمي و تلخ موجود اما باشد حقيقت را خدمتتان عرض كنيم. خيار معمولي كه امروز شما از تلخي ته آن گله داريد در ابتداي تاريخ فقط در شمال هندوستان و دامنه هاي كم ارتفاع كوههاي هيماليا مي روئيد و از آنجا بود كه به ديگر نقاط دنيا، مثل اروپا و آمريكا هم برده شد. اما اين را هم بدانيد كه خيار در ابتدا يك ميوه سبز و قشنگ و تماما تلخ بود و اين خيار امروزي كه شما ميل مي كنيد بعد از چند صد سال كشت مداوم وانتخاب مصنوعي كه انسان ها به عمل آوردند به اين صورت درآمده كه فقط ته آن تلخ ولي بقيه قسمتهاي ميوه آن خوش طعم و حتي گاهي معطر است، در واقع بايد بگوييم كه اصلاح نژاد باعث شده است اين گونه خيار به صورت امروزي درآيد و الا كه خيار در اصل و بنا بر خصوصيات عمومي خانواده اش تماما تلخ بود. اميدواريم كه پاسخ قانع كننده بوده باشد.