Hamshahri corpus document

DOC ID : H-761217-40822S1

Date of Document: 1998-03-08

كارشناسان وزارت بهداشت هشدار مي دهند: استفاده از سم براي امور؟ بهداشتي! در كشور ما روزانه 40 تن مواد موزداي سمي توليد مي شود فلز آرسنيك با علامت اختصاري ( AS) در طبيعت بيشتر به صورت اكسيد يا سولفور يافت مي شود و تركيبات مختلف اين عنصر سمي در برخي از مواد صنعتي استفاده شده و مصارفي مانند علف كش، حشره كش، مرگ موش و غيره داشته است. تركيبات آرسنيك اغلب به منظور خودكشي مورد استفاده قرار مي گيرد و مسموميت با آن به صورت مسموميت هاي اتفاقي از نوشيدن موادي كه داراي تركيبات آرسنيكي زياد هستند، اتفاق مي افتد، ولي اثرات مزمن گرد و غبار و ذرات تركيبات معدني آرسنيك بيشتر روي پوست و مخاط مي باشد. آرسنيك استنشاق شده، مخاطهاي بيني و گلو را به شدت تحريك مي كند وممكن است باعث پاره شدن تيغه بيني شود و اثرات نامطلوب زيادي را در پي داشته باشد. تركيبات تاول زا و تهوع آور ناشي از آرسنيك در جنگ مورد استفاده قرار همچنين مي گيرد مصرف آرسنيك در ساخت كاغذ ديواري نيز باعث مسموميت ساكنين مي شود. مدت ها است گفته مي شود، مصرف آرسنيك مي تواند منجر به توليد سرطان ريه وسرطان پوست شودو از اين ميان، اثر سرطان زايي اين ماده روي پوست تقريباقطعيت يافته است. آرسنيك به طور قطع، تحريك كننده پوست با است اين وجود، مهمترين مورد مصرف زيان آور آرسنيك، استفاده از تري سولفورآرسنيك (زرنيخ ) در تركيب موادي است كه در كشور ما به طور سنتي براي موزدايي استفاده مي شود كه در نهايت به سرطان پوست در افراد منجر مي شود، بدين ترتيب كه ابتدا عوارض سرطاني در پوست پديد مي آيد و سپس تومورهايي مانند زگيل با ظاهري خشن و اختصاصات بدخيم ظاهر خواهد شد. تركيبات اصلي پودرهايي كه به طور سنتي براي موزدايي استعمال مي شود، آهك و زرنيخ (سولفورآرسنيك ) است كه علاوه بر خطر مسموميت شديد و تخريب و ايجاد حساسيت آرسنيك پوستي، موجود در آن، از طريق پوست نيز جذب و مانند فلزات ديگر در بدن جمع مي شود كه در دراز مدت مي تواند، باعث ايجاد مسموميت و سرطان و ناهنجاريهاي ديگر شود. سولفورهاي آرسنيك موجود در طبيعت در آب نامحلول بوده و در مجاورت قلياييها محلول مي شوند. پودر بهداشتي سنتي از سولفورآرسنيك و ماده قليايي آهك تشكيل شده است، كه اين محيط قليايي باعث حل سولفور آرسنيك در آب شده و به صورت سمي مهلك ظاهر مي شود. اگر در هنگام مصرف پودر بهداشتي! سنتي روي پوست بدن خراشي باشد، اين سم ازطريق زخم وارد بدن شده، موجب مسموميت همچنين مي شود به دليل جذب استفاده پوستي، از اين دارو مشكل ساز بوده و اثرات منفي روي ژنهاي انسانها مي گذارد. علاوه بر عوارض سرطانزايي اين سهم مهلك، متاسفانه پس از شستشو اين ماده سمي وارد آبهاي زيرزميني شده و ضررهاي جبران ناپذيري را به محيط زيست وارد مي آورد، زيرا حلاليت شديد سولفور آرسنيك در محيط قليايي آهك، باعث آلودگي شديد پسابها مي شود كه به روشهاي طبيعي و معمولي موجود تصفيه، امكان جداسازي آن از آب وجود نداشته و به آلودگي آبهاي زيرزميني و محيطزيست منجر مي شود. ابعاد اين فاجعه زيست محيطي وقتي روشن تر مي شود كه به آمار توليد و مصرف اين تركيب خطرناك رجوع شود. تنها ميزان توليد كارگاههاي معروف و غيرمجازموجود روزانه بالغ بر چهل تن مي باشد، يعني رقمي افزون بر /000/12 000كيلو در سال كه يك سوم آن سم مهلك سولفور آرسنيك است. از اين رو وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، مكررا از جمله طي نامه /4 11164ك /شماره به /10/75 2تاريخ اعلام كرده كه داروي نظافت سنتي به علت داشتن تركيبات آرسنيكي غير قابل عرضه است. البته تاكنون به علت عدم وجود تركيب جايگزين، برخورد جدي با اين قضيه نشده است. لازم به تذكر است كه در كشورهاي اروپايي، به علت اطلاع كامل از خواص موبري، آرسنيك كاربرد هر گونه تركيبات آرسنيك به دليل ورود در چرخه محيط زيست، حتي در سموم دفع نباتي ممنوع است. با اين توضيحات به نظر مي رسد كه ابعاد خطرناك استفاده از آرسنيك روشن شده و لزوم نظام كنترلي برتوليد و مصرف آن بديهي باشد، اما متاسفانه استفاده گسترده و خطرناك از اين پودرها در حالي صورت مي گيرد كه هيچ نظارت قانوني و بهداشتي بر توليد اين ماده در كشور وجود ندارد و علاوه بر توليدات سنتي اين ماده در برخي حمام هاي توليدكنندگاني عمومي، به طور كاملا غيرقانوني اين ماده را به صورت انبوه دربسته بنديهاي متنوع و نامهاي مختلف، در بازار عرضه مي كنند. البته به نظر مي رسد، توليد و مصرف اين ماده سمي به جهت سهولت توليد و ارزاني قيمت، غيرقابل كنترل باشد، به ويژه اين كه مواد جانشيني كه بدون تركيبات سمي آرسنيكي قابل تهيه است، به علت گران بودن بهاي تمام شده، معمولا فاقد جاذبه هاي اقتصادي و تجاري هستند. از سوي ديگر، بعضي از متخصصان به استناد حوادث ثبت شده، استفاده از تيغ را جهت موزدايي جايز ندانسته اند، چرا كه گاهي اوقات عفونتهاي ناشي از برش تيغ در حمام باعث مرگ نيز شده است. خوشبختانه براي اولين بار در ايران يك تيم متخصص پس از ماهها آزمايشات تحقيقاتي به نتايج خوبي دست پيدا كرده است و به جاي سولفور آرسنيك طبيعي، از طيف وسيع سولفورها و عناصر ضد حساسيت جهت موزدايي استفاده كرده است. اجزاء تشكيل دهنده اين تركيب جديد كه مورد تاييد وزارت بهداشت قرار گرفته است، علاوه بر كاربرد وسيع در صنايع دارويي و بهداشتي، پس از موزدايي به دليل تركيب با اكسيژن هوا خنثي شده، تبديل به يك رسوب بي ضرر مي شود. در حال حاضر به نظر مي رسد با توجه به توليد تركيبات موبر غيرمضر، براي حفظمحيطزيست و ارتقاء سطح بهداشت جامعه، بايد با جديت مانع از توليد و مصرف مواد موبر آرسنيكي در سطح كشور شد. محمدعلي دشتي