Hamshahri corpus document

DOC ID : H-761214-40774S1

Date of Document: 1998-03-05

پيك معارف تقريظ و معرفي قرآن منظوم بسياري از علاقمندان و پژوهشگران، با توجه به مطالب صفحه معارف به اظهارنظر و يا احيانا نقد مطالب پرداخته و پيشنهادات جالبي نيز مطرح مي فرمايند. ازاين پس در بخش پيك معارف برخي از اين نامه ها رابه نظر خوانندگان گرامي مي رسانيم. تا آنجا كه بنده به خاطر دارم، غير ازيوسف زليخاي منسوب به پدر زبان فارسي - فردوسي طوسي - و در اين اواخر منظومه تفسيرگونه مرحوم صفي عليشاه، هنوز تمام قرآن به صورت منظوم ارائه نشده است. ترديد نيست كه برگردان سخن خداوند به نظم نه تنها دشوار، بلكه متعذر - و تا حدي ساختگي - بلكه مي نمايد، درنثر تاكنون خالي از اشكال نبوده و نيست ودر اين دهه اخير، تازه ترجمه هاي قرآن، افتان و خيزان مي رود تا راه درست خود را پيدا كند و سبب اصلي آن است كه واژه هاي قرآني ذووجوه و، غالبا، ناظر به معاني متعدد است ونقش هر پرده كه زد راه به جايي دارد! از طرفي التزام شاعر به قوالب عروضي ثابت -مثلا در بحر متقارب بر وزن شاهنامه - يعني; فعولن، فعولن، فعولن، فعول يا فعل، خود نوعي پاي بندي به شمارمي آيد كه گسستن آن دشوار و گنجانيدن معاني سرشارقرآني يا حاق پيام الهي در آن ميسر نيست: نگنجد بحر اندر كاسه خرد نباشد هيچ باده خالي از درد از سوي ديگر، اعلامي نظير: موتفكات ذواليسع، زكريا، و.. در بحر متقارب نمي گنجند. براي مثال اگر كسي بخواهد به تقليد فردوسي، شاهنامه نادري بسازد، نامهايي مانند: رضا قلي ميرزا يا صدرالعلماياثقه الاسلام در اين بحر نمي گنجد و چنان است كه بخواهيد به زور كفش تنگ و كوچك كودك نوپا را به پهلواني تنومند پيشنهاد كنيد كه در پاي كند. از طرف ديگر، ناظم قرآن به علت التزام وي به قافيه و وزن و آهنگ ويژه بحر متقارب، ناچارست، پاره اي عبارات شاخ و برگ گونه را براي بيان مفاد و منطوق آيه قرآني داخل ترجمه منظوم خود كند كه طبعا از تطابق ووفاداري ترجمه و صحت آن خواهد كاست. با اين همه، ناظم گرامي قرآن مجيد، آقاي اميد مجد به هيچ وجه ادعا نداشته اند و ندارند كه ترجمه منظوم ايشان از قرآن، پاسخگو به تمام جهات و جوانب و ريزه كاريهاي متن قرآني است و حتي خود معتقدند كه درصحت به پاي ترجمه هاي منثور سالهاي اخير نمي رسد ولي آقاي مجد با جاي پاي استاد طوس رفتن، كاري كرده اندكه مايه اميد ومجد ايشان شده و با انجام اين مهم - آن هم در سن بيست و پنج سالگي - دست به اقدامي در خور تحسين زده اند كه باعث تشويق و تحريك نسل جوان در خواندن كتاب آسماني، متجاوز از يك ميلياردمسلمان مي گردد و طبعا آنها را برخواهد انگيخت كه بروند و آب را از سرچشمه لايزال آن بنوشند و از انوارتابان آن عطش جان را سيراب اينجانب كنند براي ناظم گرامي اين اثر منظوم توفيقي هرچه بيشتر، ازخداوند، مسئلت مي دارم و اميدوارم كه كتاب ايشان علاوه بر آنكه مطمح انظار شود، هرچه زودتر و نيكوتر به زيور طبع آراسته گردد. ان شاءالله تعالي شايسته ديدم كه به منظور مقايسه با شاهنامه فردوسي وآشنايي خوانندگان گرامي با شيوه ترجمه قرآن منظوم ديباچه آن را در پايان مطلب بياورم. محمدمهدي فولادوند